Кіріспе

Сальвадор Дали мұражайы – АҚШ-тың Флорида штатындағы Санкт-Петербург қаласында орналасқан, Сальвадор Далидің туындыларына арналған өнер мұражайы. Ян Веймут жобалаған бұл мұражай қаланың орталық жағалауында, 5-ші авенюдің оңтүстік-шығыс бөлігінде, Бей-Шор драйвы мен Дэн Уэлдон жолының қиылысында орналасқан.

Сипаттама

30 миллион доллардан астам құнмен салынған, сюрреализмнен шабыттанған мұражай ғимаратында үлкен шыны кіреберіс және қалың шыныдан жасалған люк бар. "Енигма" деп аталатын шыны кіреберіс 75 фут (23 метр) биіктікте және спиральді баспалдақтан тұрады. Мұражай Америка музейлер альянсының (ААМ) және Солтүстік Америка өзара музейлер бағдарламасының мүшесі. Мұражайда отбасыларға арналған түрлі шаралар ұйымдастырылады. Аталған шаралардың ішінде қойылымдар, семинарлар, фильмдер, лекциялар, түрлі қаржы жинау акциялары, сондай-ақ тамақ және сусынмен қамтамасыз етілген іс-шаралар бар. Бұрын өткен шаралардың көптегені мүшелерге Дали тақырыбындағы өз мерекелік карточкаларын қолмен жасау шеберханаларына қатысуға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, апта сайын поэзия кештері мен лекциялар өткізіледі, мысалы, куратормен кофе ішу, онда Далимен байланысты әртүрлі тақырыптар талқыланатын тақырыптық презентациялар ұсынылады.

Тарих

1942 жылы үйленуге аздай қалғанда Рейнольдс пен Элеонор Морс Кливленд өнер мұражайында Далидің ретроспективалық көрмесіне қатысты. Суретшінің тақырыптары оларды қызықтырды, ал оның шеберлігі таң қалдырды, сол себепті бір жылдан кейін олар алғашқы суретін сатып алды. Бұл сатып алу 40 жылдық Далидің меценаттары және достары ретіндегі қарым-қатынасын бастады, нәтижесінде Далидің түпнұсқа туындыларының толық жинағы құрылды. 1971 жылға дейін Морстар өз коллекцияларын Огайо штатының Кливленд қаласындағы үйлерінде көрсетіп келді. 1971 жылдың наурыз айында Салвадор Далидің қатысуымен Морстар Огайо штатының Бичвуд қаласындағы кеңсе ғимаратының жанында музей ашты. Онжылдықтың соңында келушілердің саны артып, Морстар коллекцияны тағы бір рет көшіруге шешім қабылдады. "Уолл-стрит журналында" жарияланған "АҚШ өнер әлемі Далиге қызығушылық танытады" деген мақала Флорида штатының Санкт-Петербург қауымының назарын аударды, олар жинақты аймаққа әкелу үшін бірікті. Флорида штатының Санкт-Петербург қаласының орталық бөлігіндегі теңіз қоймасы жаңартылып, 1982 жылдың 7 наурызында музей ашылды. Музей қала орталығындағы су жағалауында, Махаффи театрының жанында, бұрынғы Бейфронт орталығының орнында (2004 жылы бұзылған арена) орналасқан, жаңа, кең және дауылға төтеп бере алатын музей 2011 жылдың 11 қаңтарында ашылды. 2012 жылдың 18 сәуірінде AIA Флорида бөлімі ғимаратты «Флорида архитектурасы: 100 жыл. 100 орын» тізіміне енгізді.

Суретшілік шығармалар

Мұражайдың коллекциясына 96 майлы бояу, 100-ден астам акварель және суреттер, 1300 графика, фотосуреттер, мүсіндер және өнер бұйымдары, сондай-ақ кең ауқымды мұрағат кітапханасы кіреді. 2020 жылдың шілдесінде музей "Далимен үйде" атты жаңа көрме қосты. Тұрақты коллекциялар кезең-кезеңмен жаңарып отырады, ал жыл сайын бірнеше уақытша көрмелер ұйымдастырылады. Музейде Далидің әлемдегі басқа ешбір музейде жоқ, көптеген шедеврлері сақталған, оның ішінде үлкен көлемді суреттер: "Галлюциногендік тореадор", "Кристофер Колумбтың Американы ашуы", "Экуменикалық кеңес", "Геополитикалық бала жаңа адамның дүниеге келуін қадағалайды" және "Есте сақтаудың ыдырауы". Далидің туындыларын көрсетумен қатар, музей жұртшылықты білім беруге, өнерді түсінуге, оның құндылығын сезінуге және ғылыми тұрғыдан зерттеуге Далидің және осыған ұқсас көзқарастарға ие суретшілердің туындыларын көрсету арқылы ынталандыруды мақсат етеді. Испаниядағы Фигерес қаласында Далидің өзі құрған Дали театр мұражайынан басқа, Санкт-Петербургтағы Дали мұражайында Далидің туындыларының әлемдегі ең ірі коллекциясы бар. 2020 жылғы COVID-19 пандемиясы кезінде Сальвадор Дали мұражайы өз галереясын онлайн көруге қолжетімді етті.

Аудиториялық көмек және білім беру

Мұражай жергілікті мектептер мен қоғамға танысу және білім беру мүмкіндіктерін ұсынады. 2021-2022 оқу жылында олардың көшбасқы көрмесі 20 Пинеллас мектебін аралады, жазғы бағдарламаға 50 «Бірінші категориялы» оқушы тіркелді, ал олар «Ұлы американдық оқыту күні» аясында 31 жергілікті бастауыш мектепке волонтерлерді жіберді. Қазіргі уақытта мұражай Дартмут университетімен бірлесіп, қонақтың және куратордың бірдей суретті қалай қарап тұрғанын салыстыратын көзді іздеу бағдарламасын әзірлеп жатыр. Avant garde Studies – мұражайда өткен лекциялар мен конференцияларды, сондай-ақ авангард тақырыптары бойынша рецензияланған мақалаларды жариялайтын жылдық онлайн басылым. Мұражай 7-12 жас аралығындағы балаларға арналған «Дали жазғы демалыс орталығы» бағдарламасын жүзеге асырады. «Далидегі опера» мұражайдағы спиральді баспалдақта опера әншілерінің өнер көрсетуін ұйымдастырады.

Уақытша экспонаттар

Пикассо және Оңтүстіктің тартымдылығы 2022 жылдың 22 қаңтарынан 2022 жылдың 22 мамырына дейін көрмеге қойылды және Пабло Пикассоның алты онжылдық мансабында Оңтүстік Еуропаның оның суреттеріне тигізген әсерін зерттеді. Көрмеге 79 картина, сурет және коллаж кірді, және ол Париждің Ұлттық Пикассо мұражайымен бірлесіп ұйымдастырылды. 2023 жылы мұражай Хиллсборо округінің студенттері үшін 1992 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келе жатқан студенттік сюрреалистік көрмені ұсынды. Бұл толықтырылған шындықтың бекіре жатқан көрмесі. Мұражай жинақтағы Далидің ең ірі туындыларын қосымшаға (апп) орналастырды. Көрмеге келгендер суреттердің алдында тұрып, қосымшаны ашып, телефон камерасы арқылы суретті сканерлей алады, соның арқасында туындының бөліктері көрсетіліп, олардың қозғалысын тамашалап, суреттегі кейіпкерлер туралы толығырақ біле алады. Тағы бір бекіре жатқан көрме – Виртуалды шындықтағы Далидің армандары. Мұнда қатысушылар VR гарнитурасын киіп, Далидің туындыларының ішіне кіреді. Олар шөл арқылы, мұнараларға дейін және Миледің «Ангел» атты шығармасының археологиялық естеліктеріндегі жасырын бөлмелерге дейін жүре алады.