Қоғамда үрей тудырудың метафорасы

Кіріспе

"Адам көп толы театрда отты айқайлау" – басты мақсаты үрей тудыру болып табылатын сөздер немесе әрекеттер үшін танымал мысал, әсіресе сөз бостандығы шеңберінен тыс саналатын жағдайларда. Бұл тіркес 1919 жылы АҚШ Жоғарғы Сотында Шенк пен АҚШ арасындағы іс бойынша Оливер Венделл Холмс кіші судьяның пікірінен келген. Онда бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде сотталушының әскери шақыруға қарсы сөйлегені сөз бостандығына қатысты емес деп көрсетілді. Бұл іс 1969 жылы Бранденбург Огайоға қарсы істе ішінара қайта қаралып, тыйым салынған сөздердің ауқымын заңсыз әрекеттерге (мысалы, дереу тәртіпсіздікке) шақыруға және оларды ынталандыруға қабілетті жағдайлармен шектеді. Парафразда Холмс бастапқы сөзінен өзгешелік танытады, себебі ол әдетте "жалған" деген сөзді қамтымайды, сонымен қатар театрды сипаттау үшін "адам көп" деген сөзді қосады. АҚШ-та "өрт!" деп айқайлау әдетте заңсыз емес: "кейде адам көп театрда "өрт!" деп айқайласаңыз, жазаланбайсыз. Театр шынымен өртеніп жатқан болуы мүмкін. Немесе сіз театр өртеніп жатыр деп ойласаңыз болады". Сонымен қатар, АҚШ Конституциясының бірінші түзетуіне сәйкес, сөз бостандығы қорғалатын жағдайда, "өрт!" деп айқайлаудың өзі заңдық проблема тудырмайды, бірақ "адам көп театрда өрт туралы қасақана жалған айту және үрей тудыру тәртіпсіздікке немесе осыған ұқсас айыпқа әкелуі мүмкін". Сөз бостандығы контекстінде бұл мысал алғаш рет 1918 жылы Юджин В. Дебс ісінде қолданылды. Дебс 1917 жылғы тыңшылық туралы заңды бұзды деген айыппен Огайо штатының Кантон қаласында соғысқа қарсы сөйлеген сөзі үшін сотталды. Соңғы сөзінде Дебс өзінің сөйлеуі Бірінші түзетумен қорғалғанын, осыны өзінің жалғыз заңдық қорғанысы деп мәлімдеді. Федералды прокурор Эдвин Вертц өзінің қорытынды сөзінде былай деді: 1= Енді ол АҚШ Конституциясы оған Кантондағыдай әрекет етуге құқық береді деп айтады. Конституцияда сөз бостандығына шектеу қойылмайды, бұл рас, бірақ факт мынада: адам көп жиналған аудиторияда немесе кез келген театрда "өрт!" деп айқайласа, ал өрт жоқ, үрей туып, біреу өлтірілсе, оны кісі өлтірумен айыптауға және кінәлі деп танып, электр орындығына жіберуге болады, себебі мұндай жағдайға себепкер болды. Бұл жауап берушінің пікірінше, сөз бостандығы құқығының бұзылуы. Оның теориясына сәйкес, адам адам көп театрда немесе тіпті осы аудиторияда "өрт!" деп айқайлай алады, ал өрт болмаса, адамдар аяқ астынан өліп жатыр, және ол Конституция оған сөз бостандығы құқығын береді деген себеппен жазаланбайды. Тарихшылар Оливер Венделл Холмс Дебс Америка Құрама Штаттарына қарсы ісі бойынша пікірін дайындағанда Вертцтің сөзін оқып, Сченк ісі үшін осы мысалды қабылдады деп болжайды.

Metaphor for speech or actions made for the principal purpose of creating panic

"Shouting fire in a crowded theater" is a popular analogy for speech or actions whose principal purpose is to create panic, and in particular for speech or actions which may for that reason be thought to be outside the scope of free speech protections. The phrase is a paraphrasing of a dictum, or non binding statement, from Justice Oliver Wendell Holmes Jr.'s opinion in the United States Supreme Court case Schenck v. United States in 1919, which held that the defendant's speech in opposition to the draft during World War I was not protected free speech under the First Amendment of the United States Constitution. The case was later partially overturned by Brandenburg v. Ohio in 1969, which limited the scope of banned speech to that which would be directed to and likely to incite imminent lawless action (e. g. an immediate riot). The paraphrasing differs from Holmes's original wording in that it typically does not include the word falsely, while also adding the word crowded to describe the theatre. The utterance of "fire!" in and of itself is not generally illegal within the United States: "sometimes you could yell 'fire' in a crowded theater without facing punishment. The theater may actually be on fire. Or you may reasonably believe that the theater is on fire". Furthermore, within the doctrine of first amendment protected free speech within the United States, yelling "fire!" as speech is not itself the legally problematic event, but rather, "there are scenarios in which intentionally lying about a fire in a crowded theater and causing a stampede might lead to a disorderly conduct citation or similar charge." The first known use of the analogy in the context of free speech occurred in the 1918 trial of Eugene V. Debs. Debs was charged with violations of the Espionage Act of 1917 for an anti war speech he had delivered in Canton, Ohio. In his closing argument, Debs offered as his sole legal defense that his speech was protected by the First Amendment. Federal prosecutor Edwin Wertz then argued in his closing rebuttal:

1=
Now, he speaks about the Constitution of the United States giving him the authority to do what he did at Canton. The Constitution provides that there shall be no abridgement of free speech, it is true; yet it is a fact that a man in a crowded auditorium, or any theatre, who yells "fire" and there is no fire, and a panic ensues and someone is trampled to death, may be rightfully indicted and charged with murder, and may be convicted and sent to the electric chair for making such an outcry when there is no occasion for it. That is an abridgement of the right of free speech according to the defendant's idea. According to his theory, a man could go into a crowded theatre, or even into this audience, and yell "fire" when there was no fire, and people trampled to death, and he would not be punished for it because the Constitution says he has the right of free speech. Historians infer that Oliver Wendell Holmes read Wertz's speech while preparing his opinion in Debs v. United States and adopted the analogy for use in the Schenck case.

Шешім

Холмс Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерге шақыруға қарсы үгіттеген жарнама парақшаларын таратудың 1917 жылғы тыңшылық заңының (1918 жылғы бүлік заңымен толықтырылған) бұзылуы екенін бір ауыздан шешті. Холмс бұл сөз бостандығының шектелуіне рұқсат етудің себебі, оның үкіметтің соғысқа әскер жинау жұмысына "ашық және төмен қауіп" келтіргенін айтты. Холмс былай деп жазды: Сөз бостандығының ең жоғары деңгейдегі қорғауы, театрда жалған өрт айқайлап, паника тудырған адамды қорғамайды. Кез келген жағдайда, қолданылған сөздер осындай жағдайларда айтылған ба және олар Конгресс алдын алуға құқылы нақты зиянды келтіруге қабілетті, ашық және төмен қауіпті білдіретіндей болған ба деген сұрақ туындайды.

Мұра

Шенк ісі бойынша Бірінші түзету 1969 жылы Бранденбург пен Огайо арасындағы сот шешімімен ішінара өзгертілді. Бұл шешімде Жоғарғы Сот «сөз бостандығы мен баспасөз бостандығының конституциялық кепілдіктері мемлекетке күш қолдануға немесе заң бұзуға шақыруды тыйым салуға немесе шектеуге рұқсат бермейді, егер мұндай шақыру заңсыз әрекеттерді тудыруға немесе оларды жеделдетуге бағытталған және оларды тудыруға немесе жеделдетуге ықтимал болса ғана» десті. Бранденбургтегі сынақ – қазіргі Жоғарғы Соттың үкіміндегі, үкіметтің сөзден кейін жазалау мүмкіндігін анықтайтын өлшем. Шенк ісінің шектеулі болғанына қарамастан, «толған театрда өрт айқайлау» деген фраза зорлық-зомбылыққа ұқсас, Бірінші түзетумен қорғалмайтын сөзбен теңестірілді. АҚШ-та театрде жалған «өрт» айқайлаудың заңдылығы, оның жасалған жағдайлары мен салдарына байланысты. Өрт айқайлаудың өзі қылмыс емес, тіпті театрдың ішінде, көп адам болған жағдайда да қылмыс болып табылмайды. Бірақ, егер ол дүрлікке соғып, салдарынан адам қаза болса, онда бұл әрекет, мысалы, қасақана емес адам өлтіруге дейін жетеді, егер осы қылмыстың басқа да элементтері орындалса. Сол сияқты, Колорадо штатының қайта қарастырылған заңдарының § 18-8-111 тарауы сияқты мемлекеттік заңдар, ғимараттағы адамдар эвакуацияланса немесе көшірілсе, «төтенше жағдай туралы жалған хабарлауды», соның ішінде жалған өрт дабылын, қасақана жасауды қылмыс деп санайды, ал төтенше жағдайға жауап беру нәтижесінде басқа адамның денесіне ауыр зиян келсе немесе қаза болса, бұл қылмыс ауырлатылады. Аздаған жағдайларда, кейбір штаттарда төтенше жағдайға қатысты қызметтерге жалған хабар беру немесе жалған хабар беруге себеп болу, қылмыс болып саналады. Мысалы, жоғарыда аталған заңда «өмірге немесе мүлікке қауіп төнген төтенше жағдаймен айналысатын кез келген мемлекеттік органға» жалған өрт дабылын жіберуге тырысу қылмыс болып есептеледі. Бұл қылмыс, мысалы, жалған айқайлауға жауап ретінде, кінәсіз куәгер өрт туралы хабарлау үшін шұғыл көмек шақырып, бұл айқайлауға күтілетін жауап деп табылса, айқайлаушы жалған хабар жасады деп есептелуі мүмкін.

The First Amendment holding in Schenck was later partially overturned by Brandenburg v. Ohio in 1969, in which the Supreme Court held that "the constitutional guarantees of free speech and free press do not permit a State to forbid or proscribe advocacy of the use of force or of law violation except where such advocacy is directed to inciting or producing imminent lawless action and is likely to incite or produce such action." The test in Brandenburg is the current Supreme Court jurisprudence on the ability of government to punish speech after it occurs. Despite Schenck being limited, the phrase "shouting fire in a crowded theater" has become synonymous with speech that, because of its danger of provoking violence, is not protected by the First Amendment. Ultimately, whether it is legal in the United States to falsely shout "fire" in a theater depends on the circumstances in which it is done and the consequences of doing it. The act of shouting "fire" when there are no reasonable grounds for believing one exists is not in itself a crime, and nor would it be rendered a crime merely by having been carried out inside a theatre, crowded or otherwise. However, if it causes a stampede and someone is killed as a result, then the act could amount to a crime, such as involuntary manslaughter, assuming the other elements of that crime are made out. Similarly, state laws such as Colorado Revised Statute § 18 8 111 classify knowingly "false reporting of an emergency," including false alarms of fire, as a misdemeanour if the occupants of the building are caused to be evacuated or displaced, and a felony if the emergency response results in the serious bodily injury or death of another person. Somewhat more trivially, in some states it is a crime just to knowingly make a false report or knowingly cause a false report to be made of an emergency to emergency services. In the statute just cited, for example, it is a crime to knowingly cause "a false alarm of fire" to be transmitted to "any government agency which deals with emergencies involving danger to life or property." This crime could plausibly be made out where, for instance, in response to the false shout, an innocent bystander calls emergency services to report the fire, and this is found to have been such a foreseeable response to the shouts that the shouter is deemed to have caused the false report to be made.

Сын

Ұлттық цензураға қарсы коалицияның атқарушы директоры Кристофер М. Финан, сот төрешісі Холмс сөз бостандығын қолдайтын белсенділердің сынымына байланысты өзінің шешіміне күмән келтіре бастағанын жазады. Ол сондай-ақ заң ғалымы Зәкәрия Чафимен кездесіп, оның Гарвард құқық журналындағы «Соғыс кезіндегі сөз бостандығы» атты мақаласын талқылады. Финанның сөзінше, Холмстің пікірінің өзгеруі Абрамс пен АҚШ арасындағы іске қатысты азшылыққа қосылып, наразылық білдіруіне ықпал етті. Абрамс Ресей революциясына АҚШ-тың араласпауы керек деген мазмұндағы жарнама парақтарын таратқаны үшін елден қуылды. Холмс пен Брандейс «белгілі емес адамның ақылсыз жарнамасы» заңсыз деп есептелмеуі керек деді. Чафи «Америка Құрама Штаттарындағы сөз бостандығы» еңбегінде Шенк ісіндегі аналогияны театр ішінде тұрған адамның өрт шығуға жеткілікті жолдар жоқ екенін көрермендерге ескертуімен салыстыруға болатынын айтты. 2006 жылы сөз бостандығын қорғау туралы өткен пікірсайыстың кіріспе сөзінде жазушы Кристофер Хитченс Холмс шешімін пародиалық түрде «ОТ! Өрт, өрт, өрт. Енді естідіңдер!» деп бастап, кейіннен бұл атақты аналогияны «өте жоғары бағаланған судья Оливер Венделл Холмстің ақымақ шешімі» деп айыптады. Хитченс Американың Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына қарсылық білдірген және сот шешімімен түрмеге қамалған «идиш тілінде сөйлейтін социалистер» «шын мәнінде өрт сөндірушілер болды, өрт болғанда, өте толық театрдың ішінде өрт деп айқайлағандар еді. Ал кім шешеді?» деді. Жазушы Эмма Камп Шенк пен АҚШ арасындағы істе «қалың толған театрдың ішінде өртке айқайлаудың» заңсыздығы туралы мәселе тікелей қарастырылмағанын атап өтті, себебі бұл аналогия судья Холмстің ойын түсіндіру үшін ғана қолданылған міндетті емес тұжырымдама еді. Popehat заң фирмасының адвокаты және иесі Кен Уайт, Schenck v. United States ісі Бірінші түзетутің абсолютті емес екенін растағанымен, «толған театрдың ішінде өртке айқайлауға болмайды» деген сөзді әдетте сот шешімінен тыс қалған жағдайларды талқылау кезінде алаңдатушы фактор ретінде пайдаланады. Уайт, сондай-ақ, United States v. Stevens ісіндегі шешімге сілтеме жасап, Бірінші түзетуге қазіргі уақытта қабылданған шектеулер тар және нақты анықталғанын, ал соттың кейбір сөздің құндылығын қоғамға тигізетін зиянмен салыстыруға негізделген жаңа шектеулерді енгізуі ықтимал емес екенін атап өтті.

Christopher M. Finan, Executive Director of the National Coalition Against Censorship, writes that Justice Holmes began to doubt his decision due to criticism received from free speech activists. He also met the legal scholar Zechariah Chafee and discussed his Harvard Law Review article "Freedom of Speech in War Times". According to Finan, Holmes's change of heart influenced his decision to join the minority and dissent in the Abrams v. United States case. Abrams was deported for issuing flyers saying the US should not intervene in the Russian Revolution. Holmes and Brandeis said that "a silly leaflet by an unknown man" should not be considered illegal. Chafee argued in Free Speech in the United States that a better analogy in Schenck might be a man who stands in a theatre and warns the audience that there are not enough fire exits. In his introductory remarks to a 2006 debate in defense of free speech, writer Christopher Hitchens parodied the Holmes judgment by opening "FIRE! Fire, fire fire. Now you've heard it", before condemning the famous analogy as "the fatuous verdict of the greatly over praised Justice Oliver Wendell Holmes." Hitchens argued that the "Yiddish speaking socialists" protesting America's entry into World War I, who were imprisoned by the Court's decision, "were the real fire fighters, were the ones shouting fire when there really was a fire, in a very crowded theatre indeed. And who is to decide?" Writer Emma Camp has pointed out that Schenck v. United States did not actually address the question of whether or not it is illegal to "shout fire in a crowded theater", since this analogy was simply non binding dictum used to illustrate Justice Holmes' point. Ken White, an attorney and owner of Popehat, has stated that even though Schenck v. United States affirmed that the First Amendment is not absolute, "you can't shout fire in a crowded theater" is frequently used as a red herring when discussing whether or not a particular instance of speech falls under exceptions set by the Supreme Court. Citing the later ruling of United States v. Stevens, White also pointed out that the currently accepted limitations to the First Amendment are narrow and well defined, and the court is unlikely to introduce new ones based on balancing the value that some speech possesses with the potential harm it does to society.