Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Раба-Выжна – Польшадағы ауыл, Кіші Польша воеводалығында, Новый Тарг ауданында орналасқан. Бұл Раба-Выжна коммунасының орталығы. 2006 жылғы мәлімет бойынша, ауылда 4116 адам тұрды. Раба-Выжна – сонымен қатар Папа Иоанн Павел II-нің сенімді хатшысы Станислав Дзивиштің туған жері.
Raba Wyżna is a village in Poland, situated in Lesser Poland Voivodeship, Nowy Targ County. It is a seat of Raba Wyżna Commune. As of 2006, the village had 4116 inhabitants. Raba Wyżna is also the birthplace of Stanisław Dziwisz, trusted secretary to Pope John Paul II.
1500-жылдар мен 1800-жылдар
Елді мекендер қазіргі Раба-Вайзнада 1550 жылдары басталды. Жергілікті жазбаларға сәйкес, 1581 жылы ауылда 43 шаруашылық болған. Раба-Вайзнадағы алғашқы шіркеу 1581 жылы салынған, қасиетті Станислав епископы мен шейіт шіркеуі деп аталатын кішкентай ағаштан жасалған католик шіркеуі болды. Раба-Вайжна шіркеуі бастапқыда Рабка приходының құрамында болған, бірақ 1618 жылы Раба-Вайжна жеке приходқа айналды. 1668 жылы ауылда жаңа шіркеу салынды және Краков епископы Миколай Оборски оны киеледі. 1846-1847 жылдары ауыл мен айналасындағы аймақтарда тиф эпидемиясы және егін нашар болғандықтан қатты ашаршылық болды. Ауыл тұрғындарының үштен бірінен астамдары қайтыс болды. 1847 жылғы тізімдерге сәйкес, Раба-Вайзнада ғана 455 адам көз жұмды, ал приходта 877 адам тірі қалды. Сол жылы, жақын орналасқан Спитковице ауылында 511 адам қайтыс болды. Мәйіттердің саны шіркеуді басып қалды, сондықтан 1847 жылдың қыркүйегінде қажеттіліктен жаңа зират салынды. 1847 жылы аштықтан адамдар азаппен көз жұмды, әділ Құдайдың қолдарынан келген жаза, күдіксіз, олардың күнәлары үшін. Жол бойында, бұталардың арасында, үйдің арт жағында аштықтан өлген адамдарды кездестіруге болады. Жергілікті приходта үштен бір бөлігі аштықтан қайтыс болды. Осы көптеген қаза болғандықтан, зират мәйіттерді жерлеуге жеткіліксіз болды, сондықтан ауылдан тыс, Пьекарчиковка даласында зират үшін басқа орын таңдалды, ол ағаш крест және матаға салынған айырбасқан Иса Мәсіхтің бейнесімен әсемделді, және оны мақұлдаған X. Марцин Лесьняк дін қызметкері, Маковский деканы болды. 21 қыркүйекте 1847 жылы киеленді.
Settlement began at what is now Raba Wyżna in the 1550s. According to local records, in the year 1581 the village consisted of 43 farms. The first church in Raba Wyżna was a small, wooden church called the church of St. Stanisław Bishop and Martyr, a Catholic church built in 1581. Though the Raba Wyżna church was initially part of the Rabka parish, by 1618 Raba Wyżna became its own parish. In 1668 a new church was built in the village and was consecrated by Bishop Mikołaj Oborski of Kraków. In 1846 1847 the village and surrounding areas suffered a typhus outbreak and a great famine due to crop failure. Over 1/3 of the village inhabitants died. According to the 1847 record books, in Raba Wyżna alone 455 people died, and 877 remained alive in the parish. In the nearby village of Spytkowice 511 people died that same year. The number of corpses overwhelmed the church, and a new cemetery was built out of necessity in September 1847. In that year 1847, for lack of food, people starved to death, touched by the hand of the Just God, no doubt for their transgressions. Wherever on the road, in the bushes, at the backyard, you could see a man who died of hunger. In the local parish, a third of the parishioners starved to death. For so many dead, the cemetery was no longer sufficient to bury their corpses, so another place was chosen for the cemetery outside the village, in the Piekarczykówka field, which was decorated with a wooden cross and the image of Jesus Christ crucified on a sheet, and was decorated by the Reverend X. Marcin Leśniak, Dean Makowski. On September 21, 1847 it was consecrated.
Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыс Раба-Вызна ауылына тиді, австриялық әскер қаланы тонап, шіркеудің қоңырауын ұрлады. Екінші дүниежүзілік соғыс ауылға одан да көп хаос әкеліп, кейбір жергілікті тұрғындарды үйлерінен кетуге мәжбүр етті. 1939 жылдың 2 қыркүйегінде қалада неміс және поляк әскерлері арасында шайқас болды, нәтижесінде 40 үй толығымен өртеніп, көптеген бейбіт азаматтар қаза тапты. Жергілікті шіркеу тоналды, кітаптар өртеліп, шіркеу қоңыраулары неміс әскері тарапынан ұрланды. Шайқастан кейін бір күні шіркеуге бара жатқан жергілікті ерлердің тобы неміс әскерімен ұрланып, Австриядағы Маутхаузен концлагеріне жеткізілді. Неміс әскері 1939 жылдан 1945 жылға дейін қаланы басып алды. 1942 жылы қаладағы дизентерия індетіне байланысты шіркеу уақытша жабылды. 1945 жылы неміс оккупациясы аяқталып, қаланы қайта құру жұмыстары басталды. 1947 жылы 300 кг салмақтағы жаңа шіркеу қоңырауы сатып алынды. 1968 жылы шіркеуге тағы екі қоңырау сатып алынды, олар "Станислав" және "Йозеф" деп лақап аталды.
The first world war touched the village of Raba Wyzna, and the Austrian army pillaged the town and stole the church bell. World War II brought more chaos to the village, causing some local inhabitants to leave their homes. On September 2, 1939 a battle between the Germans and Polish armies swept through the town, resulting in 40 homes being burnt to the ground and many civilians killed. The local church was plundered, books were burned, and the church bells were stolen by the German army. The day after the battle, a group of local men on their way to church were kidnapped by the German army and transported to the Mauthausen concentration camp in Austria. The German army occupied the town from 1939 until 1945. In 1942 the church was temporarily closed due to a dysentery outbreak in the town. In 1945, the German occupation had ended and the rebuilding of the town began. In 1947 a new church bell were purchased, weighing 300 kg. In 1968 two more bells were purchased for the church, affectionately called "Stanislaw" and "Jozef."