Кіріспе

Польшалық католик діни қызметкері және әулие (1591–1657)

Андрей Бобола, SJ (Анджей Бобола; 1591 – 16 мамыр 1657) – поляк миссионері және Иса қоғамының шейіті, Литваның елшісі және "жан саулаушы" ретінде танымал. Ол Хмельницкий көтерілісі кезінде қиналып, ұрып-соғылып өлтірілген. 1938 жылы Папа Пий XI оны қасиетті деп жариялаған.

Өмір

Бобола 1591 жылы Польша Корольдігінің Кіші Польша провинциясындағы Сандомир Пфальціндегі ақсүйек отбасында дүниеге келді. Бұл кезде Польша-Литва Ұлы Герцогтығы құрамында болған. 1611 жылы Вильнюстегі Иса қоғамына қабылданды, ол Литва Ұлы Герцогтығының бір бөлігі еді. Кейіннен ол салтанатты уәде берді және 1622 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. Содан кейін ол бірнеше жыл кеңесші, уағыздаушы, иезуиттер үйінің басшысы және түрлі орындарда басқа да қызметтер атқарды. 1652 жылдан бастап Бобола Литваның әртүрлі аймақтарында "миссионер" ретінде жұмыс істеді, оның ішінде 1655 жылы орналасқан болуы мүмкін Полоцк және Пинск (қазір екеуі де Беларусь Республикасының құрамында). 1657 жылдың 16 мамырында Хмельницкий көтерілісі кезінде ол Пинскіде тұтқындалды, содан кейін Бодан Хмельницкийдің казактары тарапынан Янов ауылында (қазіргі Иваннова, Беларусь Республикасы) қаза тапты. Бір дереккөз бойынша, казактар Боболаны дінінен бас тартуға мәжбүрлеуге тырысты. Ол бас тартқан соң, оған бұтақтардан жасалған тәж кигізіліп, етханаға сүйреп әкетті. Онда оның кеудесінен және арқасынан терісі жұлып алынып, алақандарына тесіктер салынды. Бобола тағы екі сағат бойы азапталды, содан кейін жүрегіне шип қадалып, аяқтарынан байланып, поляк құтқару тобы Яновқа кірген сәтте семсермен өлтірілді. Тағы бір дереккөз бойынша, Бобола екі казак ұстап алып, қатты ұрып-соғып, оны аттарына байлап, Яновқа алып кеткен. Ол жерде оны өртеу, мойнын қысу және терісін алу сияқты азаптарға ұшыратты, соңында семсермен өлтірді.

Құрмет

Боболаның денесі бастапқыда Пинск қаласындағы иезуиттер шіркеуіне жерленген. Кейіннен ол Полоцк қаласындағы шіркеуіне көшірілді. 1924 жылдың мамырында оның қабір қалдықтары Иса қоғамының бас шіркеуі – Римдегі Gesù шіркеуіне орнатылды, ал бір қолы Римдегі бастапқы қабір орнында қалды (сол жақтағы суретке қараңыз). Папа Пий IX 1853 жылдың 30 қазанында Боболаны киелі деп жарияласа, Папа Пий XI 1938 жылдың 17 сәуірінде қасиетті деп санады. 2002 жылы Польшаның епископтар кеңесі Боболаны Польшаның қамқоршысы деп жариялады.