Кіріспе

Американдық композитор (туған 1962)

Дженифер Элейн Хигдон (31 желтоқсан 1962 жылы туған) – американдық заманауи классикалық музыка композиторы. Ол көптеген наградаларға ие болды, соның ішінде 2010 жылғы скрипка концерті үшін Музыка саласындағы Пулитцер сыйлығы және 2010 жылғы соқпалы аспаптар концерті, 2018 жылғы альт концерті және 2020 жылғы арфа концерті үшін «Үздік заманауи классикалық композиция» номинациясында үш Грэмми сыйлығы. 2019 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды және 1994 жылдан 2021 жылға дейін Кертис музыка институтында композиция профессоры қызметін атқарды.

Өмірбаян

Хигдон Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. Ол өмірінің алғашқы 10 жылын Атланта қаласында, Джорджия штатында өткізді, содан кейін Сеймур қаласына, Теннесси штатына көшіп барды. Оның әкесі, Чарльз Хигдон, суретші болған және балаларына әртүрлі өнер түрлерін таныстыруға тырысқан. Ол оларды жаңа және тәжірибелік өнердің әртүрлі көрмелеріне алып барды, бұл оған өнермен ең алғаш танысуға мүмкіндік берді және өнердің мәнін түсінуге көмектесті. Ол сонымен қатар ерте жасында фотосуретке және жазуға қызығушылық танытқан. Өнермен ерте танысқанына қарамастан, ол үйде классикалық музыканы тыңдауға аз мүмкіндік алған. Оның алғашқы музыкалық білімі 1960 жылдардағы рок және фолк музыкасын тыңдау арқылы қалыптасқан. Ол тек орта мектепте концерттік оркестрге қосылып, соқпалы аспаптарда ойнай бастады. Сонымен қатар, ол анасы сатып алған флейтаны алып, ескі флейта оқулығын қолдана отырып, өзінен-өзі ойнауды үйрене бастады. Ол мектептегі концерттік оркестрде флейтада, марш оркестрінде соқпалы аспаптарда ойнады, бірақ университет жылдарына дейін классикалық музыканы аз естіді. Ол Джудит Бентлимен Боулинг Грин мемлекеттік университетінде флейта орындауын оқыды, ол оны композицияны зерттеуге ынталандырды. Жас кезінде формальды білімі жетіспегендіктен, Хигдон университетке қабылданғанда алғашқы кезеңде қиындықтарға тап болды. Ол университетке түсу туралы былай деді: "Мен ешқандай негізгі теорияны, аккордты қалай жазуды, интервалдардың не екенін білмедім және менде пианинода ойнау дағдысы болмады. Мен шынымен бастан бастадым. Менімен бірге оқыған көптеген студенттер менің қарағанда әлдеқайда дамыған еді, ал менде көп нәрсені үйренуге тура келді". Осы қиындықтарға қарамастан, ол еңбекқор және төзімді студент ретінде танылды, тіпті кейбір профессорлардың көңілін қалдырған кездері де болды. Университет оркестрінде ойнағаны туралы ол: "Мен классикалық музыканы көптеген адамдардан өзгеше жолмен таныстым, сондықтан жаңа туындылар маған ескілерге қарағанда көбірек ұнады" деді. Боулинг Гринде ол Роберт Спаномен танысты, ол онда дирижерлік курсын оқытып жүрген және американдық оркестр қауымдастығында Хигдонның музыкасын қолдаған бірі болды. Хигдон Кёртис музыка институтында суретші дипломын алды, онда ол Дэвид Лоуб пен Нед Рорреммен оқыды және болашақ виртуоз Хилари Ханнга сабақ берді. Ол бірнеше түлектерге қабылданбағанына қарамастан, табандылығымен және берілгендігімен көзге түсті. Ол Джордж Крамбтың жетекшілігімен Пенсильвания университетінен композиция бойынша магистр және докторлық дәрежелерін алды. 1994 жылдан 2021 жылға дейін Хигдон Кёртис музыка институтында композиция профессоры болды, онда ол композициялық зерттеулер кафедрасын басқарды. Ол Питтсбург симфониялық оркестрінің, Грин-Бэй симфониялық оркестрінің, Филадельфия оркестрінің, Форт-Уорт симфониясының және Батыс музыка академиясының тұрақты композиторы қызметін атқарды. Хигдон Филадельфия қаласында тұрады.

Шығармалар мен қойылымдар

Хигдонға ірі симфониялық оркестрлерден тапсырыстар түсті, оның ішінде Филадельфия, Кливленд, Чикаго, Атланта, Ұлттық, Миннесота, Питтсбург, Индианаполис және Даллас симфониялық оркестрлері. Ол Кристоф Эшенбах, Марин Алсоп, Леонард Слаткин және Джанкарло Герреро сияқты дирижерлермен тығыз жұмыс істеді. Ол баритон Томас Хэмпсон, пианиношылар Южа Ванг және Гэри Граффман, скрипкашылар Наджа Салерно Сонненберг, Дженнифер Кох және Хилари Хан сынды солистерге арналған шығармалар жазды. Оның шығармалары төрт ондағаннан астам CD-ге жазылды. Оның ең танымал шығармасы – "көк собор", ол 1998 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болған бауырының естелігіне арнап жазылған бір бөлімді поэма. 2000 жылы алғаш рет орындалғаннан бері, оны әлемнің 400-ден астам оркестрі орындады.

Таңдалған дискографиясы

Қалқын тау (әлемдік тұсаукесер). Мигель Харт Бедоя, Натан Ганн, Изабель Леонард, Джей Хантер Моррис, Эмили Фонс, Роберт Помаков, Санта-Фе операсы. PENTATONE PTC 5186583 (2016)

Композициялық стилі мен әсері

Дженифер Хигдонның музыкалық білімі оған көптеген ерекше тәсілдермен әсер етті. Оның стилі оның музыкалық тәрбиесінен қалыптасты, ол классикалық музыкаға қарағанда Битлз, Роллинг Стоунз, Саймон және Гарфункел және тағы да көптеген топтар сияқты халық музыкасына ертерек және күштірек әсер етумен ерекшеленді. Осының нәтижесінде ол өзінің композициялық процесін "интуитивті" және "инстинктивті" деп сипаттайды, онда ол классикалық формалар мен құрылымдарға сәйкес келетін музыка жазудың орнына, түсінікті музыканы жақсы көреді. Дженифер Хигдонның көптеген шығармалары неоромантикалық деп саналады. Гармониялық тұрғыдан алғанда, Хигдонның музыкасы тональдық құрылымдарды қолдануға бейім, бірақ дәстүрлі гармониялық прогрессиялардан бас тартып, ашық интервалдарды ұнатады. Нақты тональдық белгілерден аулақ болу кенеттен, күтпеген гармониялық өзгерістер мен модуляциялар жасауға мүмкіндік береді. Оның көптеген композицияларында ашық квинталар мен параллель квинталарды кездестіруге болады. Том Сервис, сондай-ақ Guardian газетінде Хигдонның оркестрге арналған концертін сынады. Ол былай деп жазды: "Хигдонның шығармасының мәселесі – оның жарқын ишараттары тек сыртқы эффектілер ретінде жұмыс істейді, нақты құрылымдық серпіліс жасамайды". Сол сияқты, Рэймонд Татлл да оң пікір білдірсе де, "Оркестрге арналған концерт әуендік мазмұнымен ерекшеленбесе де, Хигдонның жазуындағы түс пен жарқырау соншалық, көптеген тыңдаушылар оны байқамайды" деп жазды.

Марапаттар

Хигдон Гуггенхайм қорынан, Америка өнер және әдебиет академиясынан (екі сыйлық), өнер саласындағы Пью стипендиясы, «Композитормен кездесу», Ұлттық өнер қоры және ASCAP сыйлықтарын алды. Сонымен қатар, ол Пенсильвания штатының өнер жөніндегі кеңесінен гранттар алды. Хигдон Grand Teton, Tanglewood, Vail, Norfolk, Winnipeg және Cabrillo сияқты фестивальдерде ерекше композитор ретінде танылды. Ол үш рет «Үздік заманауи классикалық композиция» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Біріншісі 2010 жылы оның соқпалы аспаптарға арналған концерті үшін, екіншісі 2018 жылы оның альт концерті үшін болды. Бұл концерт оның музыкасына арналған Naxos лейблінің «Higdon: All Things Majestic, Viola Concerto және Oboe Concerto» альбомының бір бөлігі болды, ол сондай-ақ 2018 жылы «Үздік классикалық жинақ» үшін «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Үшіншісі 2020 жылы оның арфаға арналған концерті үшін табылды. Хигдон өзінің скрипкалық концерті («Lawdon Press») үшін Музыка саласындағы Пулитцер сыйлығын жеңіп алды, оның премьерасы 2009 жылдың 6 ақпанында Индианаполисте өтті. Пулитцер сыйлығының мақтау қағазында бұл шығарма «ағынмен жазылған лирикалық әуен мен таңғажайып виртуоздықты үйлестіретін терең әсерлі туынды» деп сипатталды. Оны Индианаполис симфониясы, Торонто симфониясы, Балтимор симфониясы және Кертис музыка институты бірлесіп тапсырыс берді.