Кіріспе
Канадалық газет баспагері, саясаткер және қайырымдылық ісіне атсалысушы
Джон Росс Робертсон (28 желтоқсан 1841 – 31 мамыр 1918) – Онтарио штатының Торонто қаласындағы канадалық газет баспагері, саясаткер және қайырымдылық ісіне атсалысушы.
Мансап
1841 жылы Торонтода, шотландтық көтерме саудагер Джон Робертсон мен Маргарет Синклердің ұлы ретінде дүниеге келген Робертсон, Торонтодағы жекеменшік Upper Canada College мектебінде білім алды. Жастығында ол “Young Canada” газетін және “The Grumbler” атты сатирикалық апталық журналды шығарды. “The Grumbler” 1864 жылы Торонтодағы Кинг-стрит пен Торонто-стрит бұрышындағы ғимаратта жарық көрді. “The Grumbler” Робертсонның ең танымал басылымдарының бірі болды. Ол Торонтодағы “The Globe” газетінде тілші, кейін қалалық редактор болып жұмыс істеді, бірақ “The Globe”-тан кетіп, 1866 жылы “The Toronto Daily Telegraph” газетін құрды. Бұл газет бес жыл бойы жарық көрді, содан кейін Робертсон “The Globe” газетіне тілші ретінде Англияға кетті. “Toronto Evening Telegram” газетінде Торонтоның тарихи ескерткіштері туралы тұрақты мақалалар жазды. “Evening Telegram” газеті бастапқыда-ақ табысқа ие болды және Робертсон көп ұзамай байлыққа кенелді. Ақырында осы мақалалары “Робертсонның Торонто ескерткіштері” атты алты томдық кітапқа енді. 1896 жылғы федералды сайлауда ол Торонто-Ист сайлау округінен Канаданың Парламентіне депутат болып сайланды, бұрынғы консервативті депутат Эмерсон Коутсвортты жеңді. Тәуелсіз консерватор болғандықтан, ол 1900 жылы қайта сайлануға түспеді. Робертсонның қоғамдық қызметі спорт әлеміне де қатысты. Әуесқой спортты ынталы түрде қолдаған ол 1899 жылдан 1905 жылға дейін Ontario Hockey Association (OHA) президенті қызметін атқарды, бұл спорт тарихындағы маңызды кезең болды. Президенттік лауазымында ОХА хоккейдегі кәсібилікті анықтайтын ережелерді қабылдады. Ол хоккейден зорлық-зомбылықты, соның ішінде мұз айдынынан тыс жерлердегі зорлық-зомбылықты жою үшін көп күш салды. Робертсон OHA-ға жыл сайынғы плей-офф чемпиондары үшін үш атаулы кубок сыйлады: ересектер лигасы үшін бірінші J. Ross Robertson кубогы, жастар лигасы үшін екінші J. Ross Robertson кубогы және орта буын лигасы үшін үшінші J. Ross Robertson кубогы. Оның хоккей, крикет және боулингке күміс кубоктар тапсыруы әуесқойлар арасындағы бәсекелестікті одан әрі жандандырды. 1947 жылы ол Хоккей даңқы залына енгізілді. Робертсон сонымен қатар Торонтоның көрнекті тарихшыларының бірі болды және оның үйі ежелгі Торонтоның мыңдаған кітаптары мен суреттерімен толы болды. Өсиетімен Робертсон Торонто тұрғындарына тарихи карталар мен суреттерден тұратын үлкен коллекциясын қалдырды. Ол сондай-ақ “Сәулелі балалар ауруханасын” қаржыландыруға көмектесті. 1881 жылы Робертсонның қызы Хелен мен немересі Грейси бір күні қызыл жегіден қайтыс болды. Осы оқиға әйелі Мария Робертсонға және оның әйеліне ауыр соққы болды. Миссис Робертсон қайғыдан арылғаннан кейін, Елизавета Макмастер мен бір топ әйелдер құрған жаңа ауруханада ерікті болып жұмыс істей бастады. Бір күні Мария күйеуін ауруханаға баруға көндірді. Робертсон көргендеріне қатты таң қалды. Ауруханада ақша жетіспегендіктен балалар жыртылған төсеніштерде, тазалау мүмкін емес бөлмелерде ұйықтады. Келесі күні Робертсон төсек-орын мен жастықтарды жіберіп, өмірінің қалған бөлігін толықтай осы іске арнады. 1883 жылы Робертсон Торонто аралында өзінің қаражатымен “Көл жағалауындағы кішкентай балалар үйін” салды. “Лейксайд үйі” маусымның 1-інен қыркүйектің 30-ына дейін жұмыс істейтін емдеу орталығы болды. 1915 жылы өрт салдарынан “Лейксайд үйі” қирады, 1928 жылға дейін уақытша ғимараттар пайдаланылды. 1921 жылы Джон Росс Робертсон атындағы мемлекеттік мектеп “Лейксайд үйіне” балаларға арналған төсек-орынды күтіп ұстау үшін 100 доллар сыйлады. Мектептердің жыл сайын төсек-орындарды күтіп-ұстауға ақшалай көмек көрсетуі әдеттегі жайт болды. Қаладағы балалар ауруханасының үлкен қажеттілігін сезінген Робертсон Еуропа мен АҚШ-тағы балалар ауруханаларын аралап шықты. Ол Торонтодағы ауру балалар ауруханасын әлемдегі ең жақсы мекемелердің біріне айналдыруды қалады. Соңында Робертсонның алдындағы үлгі Шотландияның Глазго қаласында жақында ашылған ауру балалар ауруханасы болды. Ол аурухана жобасын жасаған шотланд сәулетшісінен Торонтодағы аурухана жобасын жасауды сұрады және бұл жоспарларды Торонто архитекторлары Дарлинг пен Карриге тапсырды. Жаңа ғимарат 1889 жылдың 10 маусымында ашылды, Робертсонның жеті жасар ұлы алғашқы қазып алды. Ғимарат Колледж көшесінде ЛаПлант даңғылы мен Элизабет көшесінің арасында орналасқан. Робертсон газетінде жарияланымдар арқылы, қаланың ықпалды азаматтарының қолдауын ала отырып және Торонто кеңесінен 20 000 долларлық грант алып, жаңа аурухана үшін ақша жинады. 1900 жылдардың басында пастеризацияланған сүт туралы естіген Робертсон өзінің қарындасын Нью-Йорк қаласына жаңа технологияны үйренуге жіберді. Ауруханада емделіп жатқан және амбулаториялық бөлімдердегі нәрестелерге пастеризацияланған сүт беру үшін толық жабдықталған цех құрылды, нәрестелер арасындағы өлім-жүртімді азайту мақсатында. Егер отбасылар сүтке төлей алмаса, онда оларға тегін берілді. Бөтелкелер қайта пайдалану үшін сақталмасын, гүл вазасы ретінде немесе басқа мақсаттар үшін қолданылмасын деген үшін, олар тік тұра алмайтын дөңгелек түбі бар бөтелкелер жасады. 1902 жылы Робертсон Англияның Ұлы кіші уәзірі болып тағайындалды. Ол сондай-ақ алғашқы Канадалық авторлық құқық қауымдастығының президенті болды. Бірнеше жылдан кейін ол рыцарь атағынан бас тартып, серік болуды жөн көрді. Робертсон 1891 жылы аурухана төрағасы болды және 1918 жылы қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды. 1951 жылы аурухана Университет көшесіндегі қазіргі ғимаратына көшті. Ол өзінің үлкен кітап коллекциясын Торонто қалалық кітапханасына сыйлады, балалар үйін құрды және Торонтодағы ауру балалар ауруханасына үлкен жылдық төлем жасады. Джон Росс Робертсон атындағы мемлекеттік мектеп, Торонто округі мектеп тақтасының бастауыш мектебі Робертсонның құрметіне аталған және Торонтодағы 130 Glengrove Avenue West мекенжайында орналасқан. Мектеп құрылысы оның қайтыс болғаннан кейін жақын арада басталды.