Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солшыл идеологиялар мен ЛГБТ құқықтары күресі арасындағы байланыс ұзақ және күрделі тарихқа ие. Социалистік мемлекеттерде ЛГБТ адамдарының жағдайы тарих барысында әртүрлі болды.
Connection between left leaning ideologies and LGBT rights struggles
The connection between left leaning ideologies and LGBT rights struggles has a long and mixed history. The status of LGBT people in socialist states have varied throughout history.
Ғылыми және утопиялық социализм
Қазіргі социалистік ойдың алғашқы ағымдары 19 ғасырдың басында Еуропада пайда болды. Олар қазір көбінесе утопиялық социализм деп сипатталады. Гендер және сексуалдық мәселелер Франциядағы Шарль Фурье мен Анри де Сент-Симон, Ұлыбританиядағы Роберт Оуэн сияқты көптеген жетекші ойшылдар үшін маңызды болды, сондай-ақ олардың көптеген ізбасарлары, олардың ішінде көптеген әйелдер де болды. Мысалы, Фурье үшін нағыз бостандық тек билеушілерсіз, еңбек этикасысыз және құштарлықтарды басусыз ғана мүмкін; құштарлықтарды басу тек жеке тұлғаға ғана емес, сонымен қатар қоғамға да зиянды. "Гомосексуалдық" термині пайда болғанға дейін Фурье ерлер мен әйелдердің өмір бойы өзгеріп отыруы мүмкін, кең ауқымды сексуалдық қажеттіліктері мен бейімділіктері бар екенін мойындады, оның ішінде бір жынысты сексуалдық қатынас және андрогиния да бар. Ол адамдар зорлық-зомбылыққа ұшырамаса, барлық сексуалдық көріністерді пайдалануға болады және "өзгешелігіңді мойындау" шын мәнінде әлеуметтік интеграцияны күшейтеді деп мәлімдеді. Сол кездегі басқа да көрнекті ойшылдармен бірге Фурье ғылыми түсінік кез келген қоғамның өмір сүру стандартына сай болуы керек деп сенді. Эмиль Дюркгейм әлеуметтік ғылымдардың дамуымен утопиялық социализмді түсіну қажеттігі туралы идеяны алғашқылардың бірі болып ұсынды. Алайда, осы ойларды одан әрі талдау нәтижесінде Фурье мен Сент-Симон жаңадан пайда болған ғылыми социалистік қозғалыстың жетекшілері ретінде қарастырылмады. Ғылыми ойды әлеуметтік перспективаға енгізу арқылы отбасы, білім беру және әсіресе сексуалдық мәселелер аясында пікірсайыстар кеңейе түсті. Фурьеде адамның құштарлықтарының толыққанды көрінісіне қатысты күрделі мәселелерді егжей-тегжейлі сипаттайтын доктрина бар. Фурье осы көзқарастардың кейбіреулерін білдіретін доктрина француз тілінде Nouveau monde amoureux, яғни «Махаббаттағы жаңа әлем» деп аталады. Алғашқы утопиялық социалистердің идеялары көптеген әйелдерге қозғалысқа қосылуға көмектесті және феминистік қозғалыстың пайда болуына зор ықпал етті. Әлеуметтік қайта құру идеясы утопиялық социализмнің ой-пікірлерімен үйлеседі. Шындығында, Фурье еңбектерінің 1960 жылдары қайта жандануы феминизм мен ЛГБТ қозғалысының өсуіне, сексуалдық бостандыққа деген қызығушылықтың артуына ықпал етті. Дюркгейм саяси емес, ғылыми көзқараспен ой жүгіртуімен белгілі болды. Ол сонымен қатар философия, тарих және психологияның гуманитарлық пәндерін қалыптастыруға көмектесетініне сенгендіктен, социологияны зерттеудің маңыздылығын баса көрсетті. Дюркгейм сондай-ақ 1898 жылы Франциядағы әлеуметтік ғылымдардың алғашқы журналы болып табылатын L'Année Sociologique журналын құрғандығымен де танымал.
The first currents of modern socialist thought emerged in Europe in the early 19th century. They are now often described with the phrase utopian socialism. Gender and sexuality were significant concerns for many of the leading thinkers such as Charles Fourier and Henri de Saint Simon in France and Robert Owen in Britain as well as their followers, many of whom were women. For Fourier, for example, true freedom could only occur without masters, without the ethos of work, and without suppressing passions; the suppression of passions is not only destructive to the individual, but to society as a whole. Writing before the advent of the term 'homosexuality', Fourier recognized that both men and women have a wide range of sexual needs and preferences which may change throughout their lives, including same sex sexuality and androgénité. He argued that all sexual expressions should be enjoyed as long as people are not abused, and that "affirming one's difference" can actually enhance social integration. Alongside other prominent thinkers at the time, Fourier believed scientific understanding to be a standard of any society to live up to. Émile Durkheim is known for being one of the first people to provide the idea of having to understand utopian socialism with the rise of social sciences. However, through further evaluation of these thinkings Fourier and Saint Simon were not seen as heads of the emerging scientific socialist movement. With integration of scientific thought into a social perspective, there would be further discourse within the topics of family, education and especially sexuality. Fourier in particular had a doctrine specifically detailing complexities surrounding the full expression of human passions. The doctrine that Fourier expresses some of these views is known in French as Nouveau monde amoureux, which means New World in Love. The ideas expressed by early utopian socialists would help influence many woman to become a part of the movement and were quite instrumental towards the emergence of the feminist movement. The idea of social reshaping was matching the thinking of utopian socialism. In fact, the reemergence of Fouriers works in the 1960s would contribute further to the rising movements of feminism and LGBT because of interest in sexual liberties. Durkheim was known to show concern through a more scientific approach rather than a political one. He was also very adamant about the significance of the study of Sociology as it was believed to shape the humanist subjects of philosophy, history and psychology. Durkheim is also known for establishing L'Année Sociologique, which is the first journal of social science in France in 1898.
Германия
Еуропадағы ертедегі гомосексуалистердің құқықтарын қорғау қозғалыстарынан бастап Карл Генрих Ульрихс және Магнус Хиршфельд сияқты белсенділер сол жақтан қолдау іздеді. 1860 жылдары Ульрихс Карл Марксқа хат жазып, оған Урандық (гомосексуалистік/трансгендерлік) эмансипация туралы бірнеше кітап жіберді, ал 1869 жылы Маркс Ульрихстің кітабының бірін Фридрих Энгельске жіберді. Энгельс жеке хатында Марксқа "табиғатқа өте қарсы" "педерасттарды" сынап, Ульрихстің гомосексуалистік құқықтар платформасын "теорияға айналдыру" деп атады. Гомосексуалистердің құқықтары берілсе, өзі сияқты гетеросексуалдардың жағдайы нашарлайды деп уайымдады. Маркс пен Энгельс екеуі де махаббатқа қатысты бостандық туралы идеялармен айналысып, оларды жария етті. Маркс қайтыс болғаннан кейін Энгельс "әрбір үлкен революциялық қозғалыста "еркін махаббат" мәселесі алға шығады" деді. Бұл Энгельс сипаттаған еркін махаббат идеясы үшін отбасы институтын жобалауға байланысты болды. Бұл өз кезегінде неміс үкіметінің социалистік қозғалысқа қарсылығын күшейтті, 1800 жылдардың ортасынан соңына дейін отбасы институтына қарсы физикалық немесе ауызша шабуылды заңсыз жариялаған заңдар қабылдады. Маркс пен Энгельстің осы жұмыстары 1800 жылдардың соңындағы социалистік әйелдер қозғалысының көшбасшысына үлкен әсер етті. Маркспен жұмыс істеу және Маркс қайтыс болғаннан кейін жасалған жұмыстар Энгельске көптеген социалистік ойшылдарға, сондай-ақ феминистік ойлауға жататын адамдарға әсер етуге мүмкіндік берді. Отбасы динамикасы туралы еңбекте Маркс пен Энгельс үш негізгі мәселе бойынша алаңдаушылықтарын білдірді: буржуазия ішіндегі отбасы институтының екіжүзділігі, отбасылардың пайда болуына байланысты тарихи контекст және коммунистік мемлекеттегі отбасылардың болашағы. Марксизмге жататын көптеген ойшылдар Маркс пен Энгельстің отбасы институтын жоюға ниеттенгенін түсінді. 1843–1844 жылдары Маркс Парижде отбасы институтына қатысты идеялармен танысты, себебі оның әріптестері, мысалы, Шарль Фурье Франциядағы әлеуметтік ойшылдардың арасында үлкен ықпалға ие болды. Фурье бұрын отбасыларға қатысты ұстанымын жариялаған және Фурье "жыныстық құштарлықтың кеңірек кеңістігі" деп атаған нәрсеге сәйкес моногамды некелерді алмастыруды жақтаған, осы идеяларды тудырған жазбалары 1841 жылы жарық көрген Oeuvres Completes атты шығармада жарияланды. Бұл болашақ социалистік ойшылдарға, әлемдегі ЛГБТ қозғалысының бір бөлігіне де әсер етті. Ульрихс пен Маркс екеуіне де 1862 жылы саябақта жасөспірім баланы азғыруға тырысқан деп айыпталған маңызды еңбек ұйымдастырушы Жан Батиста фон Швайцердің ісі белгілі болды. Социал-демократиялық көшбасшы Фердинанд Лассалл Швайцерді қорғады, өйткені ол жеке өзі гомосексуализмді ұятты деп тапса да, жұмысшылар қозғалысы Швайцердің басшылығына мұқтаж болды және адамның жыныстық талғамдары "адамның саяси сипатына ешқандай қатысы жоқ" деді. Швайцер Германияның Еңбек одағының президенті және Еуропадағы парламентке сайланған алғашқы социал-демократ болды. Аугуст Бебельдің "Социализмдегі әйел" (1879) еңбегін "Германияның Социал-демократиялық партиясының (СДПГ) қарапайым мүшелері ең көп оқыған жыныстық қатынас туралы жалғыз шығарма" деп атауға болады. Бір жағынан, Бебель социалистерді бір жынысты махаббаттың қауіптілігі туралы ескертті. Бебель ерлер мен әйелдердегі "табиғатқа қарсы қылмысты" жыныстық құштарлық пен шамадан тыс құштарлыққа байланыстырып, оны жоғарғы сыныптың, мегаполистің және шетелдік арамдығы деп сипаттады. Екінші жағынан, ол гомосексуализмді заңдастыруға бағытталған күш-жігерді ашық қолдады. Мысалы, ол гомосексуализмді ғылыми тұрғыдан түсіндіруге тырысқан және оны қылмыс деп санамауды талап еткен Магнус Хиршфельд басқарған зерттеу тобы "Wissenschaftlich humanitärer Kreis" алғашқы өтінішіне қол қойды. 1978 жылы "Гей-Ньюс" журналында Джон Лауритсен Аугуст Бебельді 1898 жылы рейхстагтағы талқылауда гомосексуализмді қылмыстық деп тануға қарсы сөйлегеннен бері гей-құқықтарын қолдаған "қоғамдық пікірталаста алғашқы маңызды саясаткер" деп санайды. Германиядағы ЛГБТ қозғалысының жетекші тұлғасы 20 ғасырдың басында 1933 жылы нацистік үкімет билікке келгенге дейін, сөзсіз, Магнус Хиршфельд болды. Хиршфельд, социалист және әйелдер қозғалысын қолдаушы, неміс қылмыстық кодексінің 175-бабына қарсы күресу үшін ғылыми-гуманитарлық комитетті құрды, ол ерлер арасындағы жыныстық қатынасты заңсыз деп жариялады. Хиршфельдтің ұйымы 1898 жылы рейхстагта заң жобасын ұсыну үшін СДПГ (Лассалл мен Швайцер мүше болған)пен келісім жасады, бірақ ол рейхстагта қарсылыққа ұшырап, қабылданбады. Хиршфельдтің гомосексуалистік белсенділер тобының көпшілігі социалистік саясатта болды, оларға Курт Хиллер, Рихард Линсерт, Йоханна Эльберскирхен және Бруно Фогель кірді. Германия монархиясы құлатылғаннан кейін § 175-ке қарсы күрес кейбір социал-демократтар тарапынан жалғастырылды. Германияның Әділет министрі Густав Радбрух, Социал-демократиялық партияның мүшесі, неміс қылмыстық кодексінен осы бапты алып тастауға тырысты. Алайда, оның күш-жігері нәтижесіз болды. Сонымен қатар, Батыс Германияда гей адамның өмірін көрсету үшін кейбір квир кино пайда бола бастады. Бұл кейіпкерлер буржуазияға сенімсіздікпен қараса да, олардың жыныстық сезімдерін бағалайды. 1970 жылдардағы осы киноның пайдалануы идеялардың ықпалды жарнамасы арқылы тиімді болды. 1971 жылы осы фильмдерден кейін Батыс Берлинде алғашқы гей-құқықтары ұйымы құрылды. Берлиннің шығыс және батыс бөліктері арасындағы бөлініс сақталғанмен, шығыс гей-құқықтары мәселесінде көбірек кешірімді болды. Бұл заңнамалық реформалармен және нацистік кезеңдегі содомияға қарсы заңдарды жоюмен байланысты.
From the earliest European homosexual rights movements, activists such as Karl Heinrich Ulrichs and Magnus Hirschfeld approached the Left for support. During the 1860s, Ulrichs wrote to Karl Marx and sent him a number of books on Uranian (homosexual/transgender) emancipation, and in 1869 Marx passed one of Ulrichs' books on to Friedrich Engels. Engels responded with disgust to Marx in a private letter, lashing out at "pederasts" who are "extremely against nature", and described Ulrichs' platform of homosexual rights as "turning smut into theory". He worried that things would go badly for heterosexuals like himself should homosexual rights be gained. Both Marx and Engels have tangled with the idea of liberty pertaining to love and have made these ideas public. A small time after the death of Marx, Engels had said "that with every great revolutionary movement the question of 'free love' comes to the foreground." This is due to the known rejection of the family institution for the purpose of that free love notion as described by Engels. This would in turn spark much opposition towards the socialist movement by the German government by instituting laws from the mid to late 1800s outlawing any attack whether physical or verbal on the institution of family. Much of this work pushed by Marx and Engels was influential to the leader of the socialist women's movement in the late 1800s. It is from the work with Marx and the work produced after the death of Marx that Engels had been able to influence a plethora of socialist thinkers as well as those who belong to feminist thinking. The work consisting of the family dynamic had Marx and Engels express their concerns under three main points which were showing the hypocrisy surrounding the institution of the family especially within bourgeois, the historical context surrounding the beginning of families, and look into the future of families under a communist state. Most thinkers belonging to Marxism would then realize that Marx and Engels were set on dismantling the institution of the family. In 1843–1844, Marx had been introduced to these ideas surrounding the institution of families in Paris because of fellow socialist thinkers such as Charles Fourier that had immense influence among social thinkers in France. Fourier had also previously published writings specifying his stance on families and the favoring of replacing monogamous marriages in order to suit what Fourier called a "Greater latitude of sexual passions'' and this work producing such notions was in a piece named Oeuvres Completes, its first volume published in 1841. This would also in turn promote some influence for future socialist thinkers who happen to be a part of pro LGBT movements across the world. Known to both Ulrichs and Marx was the case of Jean Baptista von Schweitzer, an important labor organizer who had been charged with attempting to solicit a teenage boy in a park in 1862. Social democratic leader Ferdinand Lassalle defended Schweitzer on the grounds that while he personally found homosexuality to be dirty, the labor movement needed the leadership of Schweitzer too much to abandon him, and that a person's sexual tastes had "absolutely nothing to do with a man's political character". Schweitzer would go on to become President of the German Labor Union, and the first Social Democrat elected to a parliament in Europe. August Bebel's Woman under Socialism (1879), the "single work dealing with sexuality most widely read by rank and file members of the Social Democratic Party of Germany (SPD)", can be seen as another example of the ambiguous position towards homosexuality in the German labor movement. On the one hand, Bebel warned socialists of the dangers of same sex love. Bebel attributed "this crime against nature" in both men and women to sexual indulgence and excess, describing it as an upper class, metropolitan and foreign vice. On the other hand, he did publicly support the efforts to legalize homosexuality. For example, he signed the first petition of the "Wissenschaftlich humanitärer Kreis", a study group led by Magnus Hirschfeld, trying to explain homosexuality from a scientific point of view and pushing for decriminalization. In an article for Gay News in 1978, John Lauritsen considers August Bebel as the first important politician "to speak out in public debate" in the favor of gay rights since he attacked the criminalization of homosexuality in a Reichstag debate in 1898. The leading figure of the LGBT movement in Germany from the turn of the 20th century until the Nazi government came to power in 1933 was undoubtedly Magnus Hirschfeld. Hirschfeld, who was also a socialist and supporter of the Women's Movement, formed the Scientific Humanitarian Committee to campaign against German Penal Code Section 175 which outlawed male male sex. Hirschfeld's organization did a deal with the SPD (of which Lassalle and Schweitzer had been members) to get them to put forward a bill in the Reichstag in 1898, but it was opposed in the Reichstag and failed to pass. Most of Hirschfeld's circle of homosexual activists had socialist politics, including Kurt Hiller, Richard Linsert, Johanna Elberskirchen and Bruno Vogel. After the toppling of the German monarchy, the struggle against § 175 was continued by some social democrats. The German Minister of Justice Gustav Radbruch, member of the Social Democratic Party, tried to erase the paragraph from the German penal law. However, his efforts were to no avail. Also, some Queer cinema began to emerge to show what life for a gay individual was like in West Germany. These characters are also distrustful of Bourgeoisie but hold these feelings of sexual nature dearly. The use of this piece of cinema in the 70's proved to be effective through influential advertisement of ideas. It was actually after these films took place in 1971 that the first gay rights organization was formed in west Berlin. While there was still separation of eastern and western sides of Berlin, the east has proven to be much more lenient on the matter of gay rights. This comes with major reforms through legislation and repealing of Nazi era anti sodomy laws.
Ұлыбритания
Оскар Уайльдтың «Социализмдегі адам жаны» атты еңбегінде ол байлықты баршамен бөлісетін теңдік қоғамды жақтағанмен, жеке тұлғаны басып тастайтын авторитарлық социализмнің қаупін ескертеді. Кейін ол: «Мен өзімді социалист деп емес, анархист деп санаймын» деді. 1894 жылдың тамызында Уайльд сүйіктісі лорд Альфред Дугласқа «қауіпті оқиға» туралы жазды. Ол Стивен және Альфонсо есімді екі жас жігітпен қайықпен теңізге шығып, дауылға тап болды. «Ауыр дауылда бес сағатқа созылып, үйге оралуға мәжбүр болдық! Түннің сағат он бірлер шамасында ғана кемежайға жеттік, жол бойы қараңғы да, теңіз де қорқынышты еді. Барлық балықшылар бізді күтіп тұрды». Шаршап, суық тиіп, «терісінен ылғалданып» қалған үш жігіт бірден «қонақүйге жүгіріп, ыстық бренди мен су ішті». Бірақ бір мәселе туды. Заң кедергі келтірді: «Жексенбі күні сағат оннан кейін қонақүй иесі бізге бренди немесе ешқандай спирттік ішімдік сата алмады! Сондықтан ол бізге тегін берді. Нәтижесі жаман болған жоқ, бірақ заңдар немене?!» Уайльд осы оқиғаны былай аяқтады: «Әлфонсо мен Стивеннің екеуі де енді анархист, мен оны айтудың қажеті жоқ». Эдвард Карпентер – 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басындағы Ұлыбританияның көрнекті қайраткері, Фабиан қоғамын және Еңбек партиясын құруға зор үлес қосты. 1890-шы жылдары Карпентер жыныстық бағдарына байланысты кемсітушілікке қарсы күреске белсенді түрде араласты. Ол бір жынысты адамдарға деген тартымдылық – үшінші жынысты адамдарға тән табиғи бейімділік деп сенді. Оның 1908 жылы жарық көрген «Аралық жыныс» атты кітабы 20-шы ғасырдағы ЛГБТ қозғалысының негізгі еңбегіне айналды. «The Intermediate Sex: A Study of Some Transitional Types of Men and Women» еңбегінде ол гомосексуализм туралы өз пікірін білдірді. Карпентердің айтуынша, «уранизм» деп аталатын гомосексуализм – бұл жаңа жыныстық бостандық дәуірінің бастауы болды. Ол 20-шы ғасырдың басында «Гомогендік мәселе» тақырыбындағы еңбектерін жазуын жалғастырды. 1902 жылы жарық көрген оның «Иоляус: Достық антологиясы» атты өлеңдер жинағы үлкен құпия сәттілікке ие болып, гомоэротикалық мәдениет туралы білімді кеңейтті. 1914 жылдың сәуір айында Карпентер мен оның досы Лоуренс Хаусман Британдық жыныстық психологияны зерттеу қоғамын құрды. Қоғам лекцияларында және жарияланымдарында қарастырылған тақырыптар: жыныстық зерттеулерді дамыту, жыныстық мінез-құлыққа және проблемаларға (медициналық, құқықтық және әлеуметтанулық аспектілерде) ұқыпты қарау, бала тууды реттеу, аборт, стерилизация, жыныстық аурулар және проституцияның барлық түрлері.
In Oscar Wilde's The Soul of Man Under Socialism, he advocates for an egalitarian society where wealth is shared by all, while warning of the dangers of authoritarian socialism that would crush individuality. He later commented, "I think I am rather more than a Socialist. I am something of an Anarchist, I believe." "In August 1894, Wilde wrote to his lover, Lord Alfred Douglas, to tell of "a dangerous adventure". He had gone out sailing with two lovely boys, Stephen and Alphonso, and they were caught in a storm. "We took five hours in an awful gale to come back! [And we] did not reach pier till eleven o'clock at night, pitch dark all the way, and a fearful sea. All the fishermen were waiting for us." Tired, cold, and "wet to the skin", the three men immediately "flew to the hotel for hot brandy and water". But there was a problem. The law stood in the way: "As it was past ten o'clock on a Sunday night the proprietor could not sell us any brandy or spirits of any kind! So he had to give it to us. The result was not displeasing, but what laws!" Wilde finishes the story: "Both Alphonso and Stephen are now anarchists, I need hardly say."" Edward Carpenter was a leading figure in late 19th and early 20th century Britain being instrumental in the foundation of the Fabian Society and the Labour Party. The 1890s saw Carpenter in a concerted effort to campaign against discrimination on the grounds of sexual orientation. He strongly believed that same sex attraction was a natural orientation for people of a third sex. His 1908 book on the subject, The Intermediate Sex, would become a foundational text of the LGBT movements of the 20th century. The Intermediate Sex: A Study of Some Transitional Types of Men and Women expressed his views on homosexuality. Carpenter argues that "uranism", as he terms homosexuality, was on the increase marking a new age of sexual liberation. He continued to work in the early part of the 20th century composing works on the "Homogenic question". The publication in 1902 of his groundbreaking anthology of poems, Ioläus: An Anthology of Friendship, was a huge underground success, leading to a more advanced knowledge of homoerotic culture. In April 1914, Carpenter and his friend Laurence Housman founded the British Society for the Study of Sex Psychology. Some of the topics addressed in lecture and publication by the society included: the promotion of the scientific study of sex; a more rational attitude towards sexual conduct and problems and questions connected with sexual psychology (from medical, juridical, and sociological aspects), birth control, abortion, sterilization, venereal diseases, and all aspects of prostitution.
Анархизм, либертариандық социализм және ЛГБТ құқықтары
Еуропа мен Солтүстік Америкада еркін махаббат қозғалысы, утопиялық социализмнен қайта жаңғырған идеяларды анархизм мен феминизммен біріктіре отырып, Виктория дәуірінің "екі жүзді" сексуалдық мораліне және әйелдерді құлдыққа салушы деп айыпталған неке мен отбасы институтына шабуыл жасады. Еркін махаббат жақтастары мемлекеттің араласуынсыз ерікті сексуалдық одақтарды қолдады, әйелдер мен еркектердің сексуалдық ләззат алу құқығын растады, кейде гомосексуалдар мен жыныс жұмыскерлерінің құқықтарын ашық түрде қолдады. Бірнеше онжылдық бойы "еркін махаббат" идеясы еуропалық және американдық анархистер арасында кеңінен тарады, бірақ бұл көзқарастарды марксистер мен социал-демократтар қарсылыққа ұшыратты. Радикалды феминист және социалист Виктория Вудхалл 1871 жылы еркін махаббат және оған байланысты қозғалыстарға қатысқандығы үшін Халықаралық жұмысшылар қауымдастығынан қуылды. Шындығында, Маркстің қолдауымен ұйымның американдық бөлімшесі бейбітшілдікке ұмтылушылар, нәсілшілдікке қарсы тұрушылар және феминистерден тазартылды, олардың сыныптық күреспен байланысы жоқ мәселелерге тым көп мән бергені үшін айыпталып, ғылыми социализмке қайшы келетін болды. Браун халықаралық марксистік қозғалыстан қуылды. Хелен Штоккер, әйелдер қозғалысының сол қанатынан шыққан тағы бір неміс белсендісі, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1919 жылы сексуалдық реформа қозғалысына белсенді түрде қатысты және Сексуалдық ғылым институтының кеңесіне мүше болды. Ол сондай-ақ жалғыз аналар мен олардың балаларын экономикалық және моральдық қудалаудан қорғау үшін күресті. Анархосиндикалист жазушы Ульрих Линзе "1900 жылдар шамасында Берлиндегі индивидуалистік анархистік мәдени ортасының ерекше тұлғасы", "ерте піскен Йоханнес Холцман" (Сенна Хой деп танылған) туралы жазды: "[Хой] еркін махаббаттың жақтаушысы болды, гомосексуализмді 'мәдениеттің чемпионы' деп атады және 175-бапқа қарсы күреске қатысты". Жас Хой (1882 жылы туған) бұл көзқарастарын 1904 жылдан бастап шығаратын апталық журналында ("Kampf", ағылшын тілінде "Struggle") жариялады, ол келесі жылы 10 000 таралымға жетті. Неміс анархистік психотерапевті Отто Гросс ерлер мен әйелдердің бір жынысты сексуалдығы туралы кеңінен жазып, оған қарсы дискриминацияға қарсы шықты. Гетеросексуал анархист Роберт Райтцель (1849–1898) 1890 жылдардың басынан бастап өзінің неміс тіліндегі "Der arme Teufel" ("Кедей Шайтан", Детройт) журналында гомосексуализм туралы оң пікір білдірді. Атлантиканың арғы жағында, Нью-Йорктің Гринвич-Виллидж ауданындағы богемдік феминистер мен социалистер әйелдердің (сондай-ақ еркектердің) өзін-өзі тануын және қазіргі уақытта ләззат алуын жақтады, сонымен қатар Бірінші дүниежүзілік соғысқа қарсы және басқа да анархистік және социалистік мақсаттар үшін күресті. Олар сексуалдық рөлдермен және сексуалдықпен ойнауға шақырды, ашық бісексуалдық радикал Эдна Сент-Винсент Миллей және лесбиянка анархист Маргарет Андерсон олардың арасында ең белгілілері болды. Виллидж тұрғындары өздерінің шабытын 1905–1915 жылдар аралығындағы негізінен анархистік иммигрант әйел жұмысшылардан және Эдвард Карпентер, Хаволок Эллис және Олив Шрайнердің "Жаңа өмір социализмінен" алды. Виллидж тұрғындары ұйымдастырған талқылау топтарына ресейлік анархист Эмма Голдман және басқалар жиі қатысты. Магнус Хиршфельд 1923 жылы Голдманның "жеке құқықтар үшін, әсіресе құқығынан айырылғандар үшін батыл және тұрақты түрде күрескенін" атап өтті. "Осылайша ол гомосексуалистік махаббатты алғаш рет халық алдында қорғаған алғашқы және жалғыз әйел, сондай-ақ алғашқы және жалғыз американдық болды". Шындығында, Голдманнан бұрын гетеросексуалдық анархист Роберт Райтцель (1849–98) 1890 жылдардың басында өзінің неміс тіліндегі "Der arme Teufel" ("Кедей Шайтан", Детройт) журналында гомосексуализм туралы оң пікір білдірді. Өмірі бойы Голдманды жақтастары еркін ойлы "кәпір әйел" деп құрметтесе, сыншылар саяси мақсаттағы кісі өлтіруді және зорлық-зомбылық революциясын жақтаушы деп сынады. Оның жазбалары мен лекциялары түрмелер, атеизм, сөз бостандығы, милитаризм, капитализм, неке, еркін махаббат және гомосексуализм сияқты көптеген мәселелерді қамтыды. Ол өзін бірінші толқын феминизмінен және әйелдердің сайлау құқығына бағытталған күш-жігерінен алшақтаса да, гендерлік саясатты анархизмге енгізудің жаңа жолдарын жасады. Онжылдықтар бойы беймәлім болғаннан кейін, Голдманның әйгілі мәртебесі 1970 жылдары қайта жанданды, феминист және анархист ғалымдар оның өміріне деген қызығушылықты қайта оятып, жаңаша зерделеді. Mujeres Libres – Испаниядағы жұмысшы әйелдерін күштендіруді мақсат еткен анархистік әйелдер ұйымы. Ол 1936 жылы Лусия Санчес Саорнил, Мерседес Комапосада және Ампаро Поч-и-Гаскон құрған және шамамен 30 000 мүшесі болды. Ұйымның негізінде әйелдердің бостандығы және әлеуметтік революция үшін "екі күрес" идеясы жатты, және екі мақсаттың да бірдей маңызды екенін және оларды параллель түрде іске асыру қажет екенін айтты. Өзара қолдау үшін олар әйел анархистердің желілерін құрды. Көбірек әйелдерді кәсіби одақтардың қызметіне тарту үшін уақытша балалар бағдарламалары құрылды. Лусия Санчес Саорнил – испандық ақын, белсенді анархист және феминист. Ол Mujeres Libres ұйымының негіз қалаушыларының бірі ретінде танымал және Confederación Nacional del Trabajo (CNT) және Solidaridad Internacional Antifascista (SIA) ұйымдарында қызмет етті. 1919 жылға қарай ол Los Quijotes, Tableros, Plural, Manantial және La Gaceta Literaria сияқты түрлі журналдарда жарияланған. Ол ер адамның псевдонимімен жұмыс істегендіктен, гомосексуализм қылмыстық жазаланатын және цензураға ұшыраған кезде лесбияндық тақырыптарды зерттей алды. Earth and Freedom, White Magazine және Workers' Solidarity сияқты анархистік басылымдарда жарияланған Лусия феминист ретінде өзінің көзқарасын баяндады. Ол тууды реттеу мәселесінде үнсіз болса да, испан қоғамындағы гендерлік рөлдердің мәніне қарсы шықты. Осылайша Лусия анархистік әйелдер арасындағы ең радикалды дауыстардың бірі ретінде танылды, әйелдердің үй шаруашылығымен айналысуының идеалдық көрінісін, көптеген жағдайларда сұрақталмайтындығын жоққа шығарды. Workers' Solidarity журналындағы бірқатар мақалаларында ол Грегорио Маранонның аналықты әйелдің жекелігінің ядросы деп айтуын батыл түрде жоққа шығарды.
In Europe and North America, the free love movement combined ideas revived from utopian socialism with anarchism and feminism to attack the "hypocritical" sexual morality of the Victorian era, and the institutions of marriage and the family that were alleged to enslave women. Free lovers advocated voluntary sexual unions with no state interference and affirmed the right to sexual pleasure for both women and men, sometimes explicitly supporting the rights of homosexuals and prostitutes. For a few decades, adherence to "free love" became widespread among European and American anarchists, but these views were opposed at the time by Marxists and social democrats. Radical feminist and socialist Victoria Woodhull was expelled from the International Workingmen's Association in 1871 for her involvement in the free love and associated movements. Indeed, with Marx's support, the American branch of the organization was purged of its pacifist, anti racist and feminist elements, which were accused of putting too much emphasis on issues unrelated to class struggle and were therefore seen to be incompatible with scientific socialism. and Braun was driven out of the international Marxist movement. Helene Stöcker, another German activist from the left wing of the women's movement, became heavily involved in the sexual reform movement in 1919, after World War I, and served on the board of the Institut für Sexualwissenschaft. She also campaigned to protect single mothers and their children from economic and moral persecution. Anarcho syndicalist writer Ulrich Linse wrote about "a sharply outlined figure of the Berlin individualist anarchist cultural scene around 1900", the "precocious Johannes Holzmann" (known as Senna Hoy): "an adherent of free love, [Hoy] celebrated homosexuality as a 'champion of culture' and engaged in the struggle against Paragraph 175." The young Hoy (born 1882) published these views in his weekly magazine (Kampf, in English "Struggle") from 1904, which reached a circulation of 10,000 the following year. German anarchist psychotherapist Otto Gross also wrote extensively about same sex sexuality in both men and women and argued against its discrimination. Heterosexual anarchist Robert Reitzel (1849–1898) spoke positively of homosexuality from the beginning of the 1890s in his German language journal "Der arme Teufel" (Detroit). Across the Atlantic, in New York's Greenwich Village, Bohemian feminists and socialists advocated self realization and pleasure for women (and also men) in the here and now, as well as campaigning against the First World War and for other anarchist and socialist causes. They encouraged playing with sexual roles and sexuality, and the openly bisexual radical Edna St. Vincent Millay and the lesbian anarchist Margaret Anderson were prominent among them. The Villagers took their inspiration from the mostly anarchist immigrant female workers from the period 1905–1915 and the "New Life Socialism" of Edward Carpenter, Havelock Ellis and Olive Schreiner. Discussion groups organized by the Villagers were frequented by the Russian anarchist Emma Goldman, among others. Magnus Hirschfeld noted in 1923 that Goldman "has campaigned boldly and steadfastly for individual rights, and especially for those deprived of their rights. Thus it came about that she was the first and only woman, indeed the first and only American, to take up the defense of homosexual love before the general public." In fact, prior to Goldman, heterosexual anarchist Robert Reitzel (1849–98) spoke positively of homosexuality from the beginning of the 1890s in his German language journal "Der arme Teufel" (Detroit). During her life, Goldman was lionized as a free thinking "rebel woman" by admirers, and derided by critics as an advocate of politically motivated murder and violent revolution. Her writing and lectures spanned a wide variety of issues, including prisons, atheism, freedom of speech, militarism, capitalism, marriage, free love, and homosexuality. Although she distanced herself from first wave feminism and its efforts toward women's suffrage, she developed new ways of incorporating gender politics into anarchism. After decades of obscurity, Goldman's iconic status was revived in the 1970s, when feminist and anarchist scholars rekindled popular interest in her life. Mujeres Libres was an anarchist women's organization in Spain that aimed to empower working class women. It was founded in 1936 by Lucía Sánchez Saornil, Mercedes Comaposada and Amparo Poch y Gascón and had approximately 30,000 members. The organization was based on the idea of a "double struggle" for women's liberation and social revolution and argued that the two objectives were equally important and should be pursued in parallel. In order to gain mutual support, they created networks of women anarchists. Flying day care centres were set up in efforts to involve more women in union activities. Lucía Sánchez Saornil was a Spanish poet, militant anarchist and feminist. She is best known as one of the founders of Mujeres Libres and served in the Confederación Nacional del Trabajo (CNT) and Solidaridad Internacional Antifascista (SIA). By 1919, she had been published in a variety of journals, including Los Quijotes, Tableros, Plural, Manantial and La Gaceta Literaria. Working under a male pen name, she was able to explore lesbian themes at a time when homosexuality was criminalized and subject to censorship and punishment. Writing in anarchist publications such as Earth and Freedom, the White Magazine and Workers' Solidarity, Lucía outlined her perspective as a feminist. Although quiet on the subject of birth control, she attacked the essentialism of gender roles in Spanish society. In this way, Lucía established herself as one of the most radical of voices among anarchist women, rejecting the ideal of female domesticity which remained largely unquestioned. In a series of articles for Workers' Solidarity, she boldly refuted Gregorio Marañón's identification of motherhood as the nucleus of female identity.
Еуропалық гей анархистер
Анархизмнің жеке бостандықтарды басымдыққа қоюы, анархистік қозғалыстың ішінде де, сыртында да көптеген адамдар үшін гомосексуализммен табиғи байланысқа түсуіне әкелді. Эмиль Ситтияның 1923 жылғы «Das Kuriositäten Kabinett» кітабында гомосексуализм туралы: «Көптеген анархистерде осы бейімділік бар. Осылайша, Парижде осы идеяның негізінде гомосексуалистер тобын құрған венгр анархисті Александр Соммиге кездестім» деп жазған. Оның пікірін Магнус Хиршфельд 1914 жылғы «Die Homosexualität des Mannes und des Weibes» кітабында растайды: «Маған анархистердің салыстырмалы түрде шағын партиясының қатарында гомосексуалистер мен әйелдер басқа партияларға қарағанда пропорционалды түрде көп кездеседі деп ойлады». Италиялық анархист Луиджи Бертони (Ситтия да оның гей екеніне сенген) «Анархистер барлық нәрседе, соның ішінде сексуалдық жағынан да еркіндік талап етеді. Гомосексуализм – әр анархистің ұмтылуы тиіс салауатты эгоизмге әкеледі» деді. Анархосиндикалист жазушы Ульрих Линзе 1900 жылдар шамасындағы Берлиндегі индивидуалистік анархистік мәдени ортаның «айқын бейнесі», «есейген Йоханнес Холцман» (Сенна Хой атымен белгілі) туралы: «[Хой] еркін махаббаттың жақтаушысы болды, гомосексуализмді ‘мәдениеттің чемпионы’ деп жариялады және 175-бапқа қарсы күреске қатысты», сондай-ақ Хиршфельдті еврей болғандықтан жек көретін. Эвальд Чек, дәуірдің тағы бір гей анархист жазушысы, Адольф Брандтың «Der Eigene» журналына тұрақты түрде материалдар жариялап, 1925 жылы Хиршфельдтің Ғылыми-гуманитарлық комитетінің неміс халқына қауіп төндіретінін, Хиршфельдті «Др. Фельдхирш» деп сатиралық түрде бейнеледі.
Anarchism's foregrounding of individual freedoms made for a natural marriage with homosexuality in the eyes of many, both inside and outside of the Anarchist movement. Emil Szittya, in Das Kuriositäten Kabinett (1923), wrote about homosexuality that "very many anarchists have this tendency. Thus I found in Paris a Hungarian anarchist, Alexander Sommi, who founded a homosexual anarchist group on the basis of this idea." His view is confirmed by Magnus Hirschfeld in his 1914 book Die Homosexualität des Mannes und des Weibes: "In the ranks of a relatively small party, the anarchist, it seemed to me as if proportionately more homosexuals and effeminates are found than in others." Italian anarchist Luigi Bertoni (who Szittya also believed to be gay) said that "Anarchists demand freedom in everything, thus also in sexuality. Homosexuality leads to a healthy sense of egoism, for which every anarchist should strive." Anarcho syndicalist writer Ulrich Linse wrote about "a sharply outlined figure of the Berlin individualist anarchist cultural scene around 1900", the "precocious Johannes Holzmann" (known as Senna Hoy): "an adherent of free love, [Hoy] celebrated homosexuality as a 'champion of culture' and engaged in the struggle against Paragraph 175." and disdained Hirschfeld on the grounds that he was Jewish. Ewald Tschek, another gay anarchist writer of the era, regularly contributed to Adolf Brand's journal Der Eigene, and wrote in 1925 that Hirschfeld's Scientific Humanitarian Committee was a danger to the German people, caricaturing Hirschfeld as "Dr. Feldhirsch".
Анархистік гомофобия
Гомосексуализмге қолдау білдіретін көзқарастар пайда бола бастаған кезде, сол кездегі анархистік қозғалыстың көптеген мүшелері табиғаттың / құдайлық Жаратушының адам қарым-қатынастарына нұсқау бергендігіне сенді. 1935 жылы испандық ықпалды анархистік журналда жарияланған редакциялық мақалада анархисттің гомосексуалдармен кез келген қарым-қатынастан сақтануы керек екені айтылды: «Егер сіз анархист болсаңыз, онда сіз орташа адамнан моральдық жағынан жоғары тұрып, дене күшімен де басымсыз. Ал инверттерді ұнататын адам нағыз ер адам емес, демек, нағыз анархист емес». Дегенмен, осы көзқарасқа қарамастан, бүгінгі таңда көптеген анархистер гомосексуализмді қабылдайды.
Whilst these pro homosexual stances had begun to surface, many members of the anarchist movement of the time still believed that nature/a divine Creator had provided a perfect answer to human relationships; an editorial in an influential Spanish anarchist journal from 1935 argued that an Anarchist must even avoid any relationship with homosexuals: "If you are an anarchist, that means that you are more morally upright and physically strong than the average man. And he who likes inverts is no real man, and is therefore no real anarchist." However, despite that view, many present day anarchists accept homosexuality.
АҚШ-тағы гомофильдік қозғалыс және социализм
АҚШ-тағы Маккартизм "гомосексуалистік астыртпа қызмет" "коммунистік қастандыққа" көмектеседі деп сенді, оны кейде Homintern деп атады. Осы кезеңде гомосексуалистердің құқықтарын қорғау жөніндегі бірнеше топтар құрылды. Бұл топтар қазір "гомофильдік" қозғалыс ретінде белгілі, көбінесе солшыл немесе социалистік саясат ұстанды, мысалы, коммунистік Маттахин қоғамы және солшыл бағыттағы голландтық COC. Қызыл суық соғыстың өте саясиланған ахуалында гомосексуализм қауіпті, жұқпалы әлеуметтік ауру ретінде қарастырылып, мемлекеттік қауіпсіздікке төндіретін қауіп ретінде бейнеленді. Осы дәуірде гомосексуалистік қызметпен айналысатын үкіметтік қызметкерлерді анықтау мақсатында ФБР-дің кең ауқымды бақылау жүйесі құрылды. Көптеген адамдар АҚШ-тағы қазіргі гейлердің құқықтарын қорғау қозғалысының әкесі деп санайтын Гарри Хей бастапқыда кәсіби одақ белсендісі болған. 1934 жылы ол өзінің серігі, актер Уилл Гирмен бірге Сан-Франциско портының 83 күндік жұмысшылар ереуілін ұйымдастырды. Ол Коммунистік партияның белсенді мүшесі болды. Хей және Маттахин қоғамы гейлердің тек жеке тұлғалар емес, шын мәнінде "мәдени азшылықты" құрайтынын алғаш айтқандардың қатарында болды. Олар тіпті гомосексуалистердің қоғамдық шерулерін ұйымдастыруға шақырып, кейіннен гей-парадтар болады деп болжады. Хейдің "мәдени азшылық" тұжырымы тікелей оның марксистік зерттеулерінен туындады, ал оның және әріптесі Чарльз Роуленд қолданған риторикасы көбінесе радикалды коммунистік дәстүрді көрсетті. Коммунистік партия гомосексуалистерге ресми түрде мүше болуға рұқсат бермеді, гомосексуализмді "ұйқысыздық" деп мәлімдеді; одан да маңыздысы, мүшелердің гомосексуализмі (көбінесе құпия) оларды шантажға ұшыратуы және қызыл қорық дәуірінде қауіпсіздікке қауіп тудыруы мүмкін деген қауіп болды. Партияның қиындықтарын болдырмау үшін, ол Маттахин қоғамына көбірек күш салып, Хей өзі КП басшыларына жүгініп, өзінің партиядан шығарылуын ұсынды. Алайда, 18 жыл бойы құрметке ие болған мүшесі мен теоретиктерін жоғалтудан қатты мазаланған КП, Хейді гомосексуалист ретінде шығарудан бас тартып, оны "қауіпсіздікке қауіп тудыратын" деген желеумен шығарып, оны "Халықтың өмір бойы досы" деп жариялады. Маттахин қоғамы Хей құрған екінші гейлер құқығын қорғау ұйымы болды, алғашқысы Генри Уоллестің прогрессивті президенттік үміткерлігін қолдау мақсатында құрылған "Балтагерлер Уоллеске" (1948) тобы болды. Бір энциклопедияда былай делінген: "Марксистік көзқарастан топтың негізін қалаушылар өздері ұшыраған әділетсіздік пен қысым американдық қоғамның құрылымына терең сіңген қарым-қатынастардан туындап отыр деп есептеді". 1951 жылы Америка Социалистік партиясы гейлердің құқықтарын қолдауға бағытталған платформаны қабылдауға жақын болды, ал Жастар Социалистік партиясының баспасөзіндегі бір мақала мұндай қадамды қолдады. Афроамерикалық социалист және азаматтық құқықтар белсендісі Баярд Растин 1953 жылы Калифорния штатының Пасадена қаласында тоқтатылған көлікте тағы екі ер адаммен гомосексуалды әрекет жасағандығы үшін тұтқындалды. Бастапқыда ол босқындық және ұятты мінез-құлықпен айыпталды, бірақ "жыныстық бұзылу" (сол кезде Калифорнияда келісім бойынша содомия ресми түрде осылай аталды) деген жеңіл айыпты мойындады және 60 күн түрмеде отырды. Бұл оның гомосексуализмі жұртшылыққа белгілі болған алғашқы жағдай болды. Ол өзінің сексуалдық бағыты туралы ашық айтты, бірақ гомосексуализм әлі де АҚШ-та қылмыс болып саналды. 1957 жылы Растин мен Мартин Лютер Кинг кіші Оңтүстік Христиандық Көшбасшылық Конференциясын (SCLC) ұйымдастыра бастады. Көптеген афроамерикалық көшбасшылар Растиннің сексуалдық бағыты мен бұрынғы коммунистік мүшелігі азаматтық құқықтар қозғалысына қолдауды әлсіретеді деп алаңдады. SCLC-нің басқарма мүшесі болған АҚШ өкілі Адам Клейтон Пауэлл 1960 жылы Конгресте Растиннің моральдық айыптауларын талқылаумен қорқытып, Растинді SCLC-ден кетіп қалуға мәжбүр етті. 1963 жылдың тамызында Вашингтонға жұмыс және бостандық үшін наурыз науқанынан бірнеше апта бұрын сенатор Стром Турмонд Растинді "коммунист, әскерге шақырудан жалтарған және гомосексуалист" деп айыптады және Пасадена тұтқындалу туралы барлық құжаттарды жариялады. Тюрмонд сонымен қатар Кинг ваннада жатқанда Кингпен сөйлесіп тұрған Растиннің Федералдық Тергеу Бюросының суретін көрсетті, бұл екеуінің арасында бір жынысты қатынас болғанын көрсетеді. Екеуі де бұл айыптаманы жоққа шығарды. Растин 1963 жылдың 7 тамызында Вашингтонда жұмыс және бостандық үшін наурыз науқанын ұйымдастыруда маңызды рөл атқарды. Ол қызметтен бос полиция қызметкерлерін маршалдар ретінде, автобус жүргізушілерін жол бағыттарын көрсету үшін және трибуна спикерлерін кестеге қосты. Элеонор Холмс Нортон мен Рашель Горовиц көмекшілер болды. 1970-ші және 1980-ші жылдар аралығында Растин Freedom House ұйымы үшін адам құқықтары мен сайлау мониторы ретінде жұмыс істеді. Ол сонымен қатар Нью-Йорк штатының Гейлердің құқықтары туралы заңына қолдау көрсету үшін куәлік берді. 1986 жылы ол "Жаңа қаралар - гейлер" деген тақырыпта сөз сөйледі, онда ол былай деді:
McCarthyism in the US believed a "homosexual underground" was abetting the "communist conspiracy", which was sometimes called the Homintern. A number of homosexual rights groups came into being during this period. These groups, now known as the "homophile" movement, often had left wing or socialist politics, such as the communist Mattachine Society and the Dutch COC which originated on the left. In the context of the highly politicized Cold War environment, homosexuality became framed as a dangerous, contagious social disease that posed a potential threat to state security. This era also witnessed the establishment of widely spread FBI surveillance intended to identify homosexual government employees. Harry Hay, who is seen by many as the father of the modern gay rights movement in the United States, was originally a trade union activist. In 1934, he organized an important 83 day long workers' strike of the port of San Francisco with his lover, actor Will Geer. He was an active member of the Communist Party. Hay and the Mattachine Society were among the first to argue that gay people were not just individuals but in fact represented a "cultural minority". They even called for public marches of homosexuals, predicting later gay pride parades. Hay's concept of the "cultural minority" came directly from his Marxist studies, and the rhetoric that he and his colleague Charles Rowland employed often reflected the militant Communist tradition. The Communist Party did not officially allow gays to be members, claiming that homosexuality was a 'deviation'; perhaps more important was the fear that a member's (usually secret) homosexuality would leave them open to blackmail and made them a security risk in an era of red baiting. Concerned to save the party difficulties, as he put more energy into the Mattachine Society, Hay himself approached the CP's leaders and recommended his own expulsion. However, after much soul searching, the CP, clearly reeling at the loss of a respected member and theoretician of 18 years' standing, refused to expel Hay as a homosexual, instead expelling him under the more convenient ruse of 'security risk', while ostentatiously announcing him to be a 'Lifelong Friend of the People'. The Mattachine Society was the second gay rights organization that Hay established, the first being 'Bachelors for Wallace (1948) in support of Henry Wallace's progressive presidential candidacy. The Encyclopedia of Homosexuality reports that "As Marxists the founders of the group believed that the injustice and oppression which they suffered stemmed from relationships deeply embedded in the structure of American society". In 1951, the Socialist Party of America was close to adopting a platform plank in favor of gay rights, with one article in the Youth Socialist Party press supporting such a move. African American socialist and civil rights activist Bayard Rustin was arrested in Pasadena, California, in 1953 for homosexual activity with two other men in a parked car. Originally charged with vagrancy and lewd conduct, he pleaded guilty to a single, lesser charge of "sex perversion" (as consensual sodomy was officially referred to in California then) and served 60 days in jail. This was the first time that his homosexuality had come to public attention. He had been and remained candid about his sexuality, although homosexuality was still criminalized throughout the United States. In 1957, Rustin and Martin Luther King Jr. began organizing the Southern Christian Leadership Conference (SCLC). Many African American leaders were concerned that Rustin's sexual orientation and past Communist membership would undermine support for the civil rights movement. U. S. Representative Adam Clayton Powell Jr., who was a member of the SCLC's board, forced Rustin's resignation from the SCLC in 1960 by threatening to discuss Rustin's morals charge in Congress. A few weeks before the March on Washington for Jobs and Freedom in August 1963, Senator Strom Thurmond railed against Rustin as a "Communist, draft dodger, and homosexual", and had the entire Pasadena arrest file entered in the record. Thurmond also produced a Federal Bureau of Investigation photograph of Rustin talking to King while King was bathing, to imply that there was a same sex relationship between the two. Both men denied the allegation of an affair. Rustin was instrumental in organizing the March on Washington for Jobs and Freedom on August 7, 1963. He drilled off duty police officers as marshals, bus captains to direct traffic, and scheduled the podium speakers. Eleanor Holmes Norton and Rachelle Horowitz were aides. Throughout the 1970s and 1980s, Rustin worked as a human rights and election monitor for Freedom House. He also testified on behalf of New York State's Gay Rights Bill. In 1986, he gave a speech "The New Niggers Are Gays", in which he asserted:
Коммунистік және социалистік мемлекеттер
1917 жылы Қазан төңкерісінен кейін және патшалық Ресейдің құқықтық кодексін жойғаннан кейін РСФСР-дің Кеңес үкіметі гомосексуализмді қылмыстан босатып, жазасыз қылды. 1917 жылдан кейін Кеңес үкіметі Ресей мен Украинада гомосексуализмді қылмыстан босатып, жазасыз қылды. Алайда, КСРО-ның басқа мемлекеттерінде содомия үшін заңдық жазалар сақталып қалды. РСФСР және Украина КСР-інде гомосексуализмді қылмыстан босату саясаты 1920 жылдардың көп бөлігінде, Сталиндік дәуірге дейін сақталды. 1933 жылы Сталин басшылығымен Кеңес үкіметі гомосексуализмді қайтадан қылмыс деп жариялады. 1934 жылдың 7 наурызында бүкіл Кеңес Одағының қылмыстық кодексіне 121-бап қосылды, ол тек еркектер арасындағы гомосексуализмді қылмыс деп танып, бес жылға дейін қатаң түрме жазасын қарастырды. Лесбияндыққа қатысты қылмыстық ережелер болған жоқ. Социализм мен гомосексуализм арақатынасының тарихындағы ең төменгі нүкте Лениннің қайтысынан кейін КСРО-да Иосиф Сталиннің билікке келуімен басталып, Кеңес Одағы, Шығыс Германия, Қытай және Солтүстік Кореядағы мемлекеттік социализм дәуіріне дейін жалғасты. Барлық жағдайда Сталиннің келуінен кейін коммунистік мемлекеттерде жыныстық азшылықтар мен трансгендерлердің жағдайы нашарлады. Ұлы тазалау кезінде жүздеген мыңдаған гомосексуалистер ГУЛАГ-тарға қамалды, онда көптегендері өлтірілді. Кейбір батыс зиялылары КСРО-дағы репрессияның қатыгездігін көргеннен кейін коммунизмді қолдауын тоқтатты, соның ішінде гей жазушысы Андре Жид. Тарихшы Дженнифер Эванс Шығыс Германия үкіметі гомосексуализмді «бұржуазиялық құлдыраудың қалдығы, моральдық әлсіздік белгісі және ұлттың әлеуметтік және саяси денсаулығына қауіп» деп қарастырғанын хабарлайды. 1968 жылы 174-бап жойылғаннан кейін Шығыс Германияда гомосексуализм заңдастырылды. Чехословакияда гомосексуализм 1961 жылы қылмыстан босатылғаннан кейін де құпия полиция (StB) гомосексуалдарды ынтымақтастыққа мәжбүрлеу үшін оларды ашумен қорқытты. Гомосексуализм талқылауға тыйым салынған тақырып болды және ол алғаш рет 1986 жылы, СИҚС эпидемиясына қарамастан, чех радиосында айтылды. Гомосексуализмге күдіктілер жұмыс орнында кемсітуге ұшырады. Социалистік елдерде гомосексуализмге қатысты көзқарастар әртүрлі болды. Кейбір мемлекеттер (мысалы, 1929-1933 жылдарға дейінгі ертедегі Кеңес Одағы) белгілі бір дәрежеде төзімділік танытты. Басқалары өз тарихында гомосексуалдарға қатысты жағымсыз саясатты ұстанды немесе 1960 жылдан кейін салыстырмалы төзімділікке немесе ресми бейтараптыққа қарай дамыды (Шығыс Германия, КСРО және т.б.). Төзімділік аз кезеңдерде әйелдікке бейім ерлер мен гомосексуалдар кейде мәжбүрлі еңбек, конверсиялық терапия, психотроптық дәрілер немесе психиатриялық ауруханаларға жатқызуды қамтитын «қайта тәрбиелеу» бағдарламаларына қатысуға мәжбүр болды. Революциялық кубалық гей жазушысы Рейнальдо Аренас Фидель Кастроның коммунистік үкіметі билікке келгеннен кейін көп ұзамай «қудалау басталды және концлагерьлер ашылды, жыныстық қатынас табуға тыйым салынды, ал «жаңа адам» жарияланды және еркектік жоғары қойылды» деп атап өтті. Кубада гомосексуализм 1979 жылы заңдастырылды. Фидель Кастро 2010 жылы ЛГБТ мәселелері бойынша Кубаның нашар тарихы үшін кешірім сұрады. CENESEX, Кубаның жыныстық білім беру ұлттық орталығы 1989 жылы Кубада жыныстық және гендерлік әртүрлі адамдардың түсінігі мен қатысуын арттыру үшін құрылды. Мариэла Кастро Эспин 2018 жылғы «Cubanos Mujeres en la Revolucion» (Революциядағы кубалық әйелдер) деректі фильмінде атап өткендей, жұмысшы табының бір бөлігі түсінілмесе, социализм жұмыс істей алмайды. Бұл революцияны әлсірететін алаңдату мен бөлінуге әкеледі. Кубада капитализм кезінде қалыптасқан отбасылық формалар құлдырап жатыр. 21-ғасырда, 2022 жылғы Куба отбасы кодексіне қатысты референдум және одан кейін бір жынысты некелерді заңдастыру арқылы кубалық халық жастардың, қарттардың, мүгедектердің, әйелдердің және ЛГБТҚ+ құқықтарында маңызды прогрессивті жетістіктерге қол жеткізді. КСРО құрылған кезде содомияға қарсы заң болмағанмен, 1933 жылы осындай заң енгізіліп, қылмыстық кодекске 121-бап ретінде қосылды, ол гомосексуалды қатынастарды бес жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасымен айыптады. Кеңес үкіметі құлағаннан кейін еркектер арасындағы жыныстық қатынасқа тыйым салған заң күшін жойғаннан кейін, заңның осы бөлігі бойынша сотталғандар өте баяу босатылды. Гомосексуализм коммунизм кезінде бірнеше Шығыс блогы елдерінде, мысалы, Болгарияда, Чехословакияда және Венгрияда заңдастырылды.
The Soviet Government of the RSFSR decriminalized homosexuality in December 1917, following the October Revolution and the discarding of the Legal Code of Tzarist Russia. Effectively the Soviet government decriminalized homosexuality in Russia and Ukraine after 1917. However, other states in the USSR continued to ascribe legal punishments on sodomy. This policy of decriminalizing homosexuality in the RSFSR and Ukrainian SSR endured for the bulk of the 1920s – until the Stalinist era. In 1933, the Soviet government, under Stalin, recriminalized homosexuality. On March 7, 1934, Article 121 was added to the criminal code, for the entire Soviet Union, that expressly prohibited only male homosexuality, with up to five years of hard labor in prison. There were no criminal statutes regarding lesbianism. The lowest point in the history of the relationship between socialism and homosexuality begins with the rise of Joseph Stalin in the USSR, after Lenin's death, and continues through the era of state socialism in the Soviet Union, East Germany, China and North Korea. In all cases the conditions of sexual minorities and transgender people worsened in communist states after the arrival of Stalin. Hundreds of thousands of homosexuals were interned in gulags during the Great Purge, where many were beaten to death. Some Western intellectuals withdrew their support of Communism after seeing the severity of repression in the USSR, including the gay writer André Gide. Historian Jennifer Evans reports that the East German government "alternated between the view [of homosexual activity] as a remnant of bourgeois decadence, a sign of moral weakness, and a threat to social and political health of the nation." Homosexuality was legalized in East Germany when Article 174 was repealed in 1968. In Czechoslovakia, even after homosexuality was decriminalized in 1961 the secret police (StB) used the threat of disclosure to force homosexuals to cooperate. Homosexuality was a taboo subject and first mentioned on Czech Radio in 1986, despite the AIDS epidemic. Those suspected of being homosexual suffered from employment discrimination. There were a variety of attitudes to homosexuality in the socialist countries. Some states (such as the early Soviet Union prior to 1929–1933) practiced a degree of toleration. Others maintained negative policies towards homosexuals throughout their history, or gradually evolved to positions of relative toleration or official ignorance after the 1960s (East Germany, the USSR, etc.) In less tolerant periods effeminate men and homosexuals were sometimes forced to participate in programs of 'reeducation' involving forced labor, conversion therapy, psychotropic drugs or confinement in psychiatric hospitals. The revolutionary Cuban gay writer Reinaldo Arenas noted that, shortly after the communist government of Fidel Castro came to power, "persecution began and concentration camps were opened the sexual act became taboo while the 'new man' was proclaimed and masculinity exalted." Homosexuality was legalized in Cuba in 1979. Fidel Castro apologized for Cuba's poor historical record on LGBT issues in 2010. CENESEX, the Cuban National Center for Sex Education was founded in 1989 to help advance the understanding and inclusion of sexually and gender diverse people in Cuba. As Mariela Castro Espin points out in the 2018 documentary Cubanos Mujeres en la Revolucion (Cuban Women in the Revolution), socialism cannot work if a section of the working class is not understood. As this will cause alienation and division that will weaken the Revolution. In Cuba, the family form that existed under capitalism is eroding away. In the 21st century, spearheaded by the 2022 Cuban Family Code referendum and by the legalisation of same sex marriage thereafter, Cuban population has seen significant progressive advancements in youth, elder, disabled people's, women's and LGBTQ+ rights. While there had been no law against sodomy at the time of the USSR's creation, such a law was introduced in 1933, added to the penal code as Article 121, which condemned homosexual relations with penalties of imprisonment up to five years. With the fall of the Soviet regime and the repeal of the law against sex between consenting adult men, prisoners convicted under that part of the law were released very slowly. Homosexuality was legalized in several Eastern Bloc countries under Communism, such as Bulgaria, Czechoslovakia and Hungary.
1968 жылдан кейін
1960-1970 жылдардағы жаңа әлеуметтік қозғалыстардың пайда болуымен бірге социалистік солшылдар гендерлік теңдік, сексуалдық бағдар және жеке тұлға саясатына қатысты қарым-қатынастарын қайта қарастыра бастады. Француз бисексуалы, анархисі Даниэль Гериннің жазбалары солшылдардың сексуалдық азшылықтары жиі сезінетін кернеуді түсінуге көмектеседі. Ол 1930 жылдардан 1988 жылы қайтыс болғанға дейін француз солшылдарының жетекші тұлғасы болды. 1965 жылы өзінің сексуалдық бағдарын ашқаннан кейін, ол 20 ғасырдың көп бөлігінде солшылдардың арасында кең таралған гомофобияға қарсы айқын пікір білдірді. "Көп ұзамай, өзіңді революционер деп жариялау және гомосексуал екеніңді мойындау үйлесімсіз нәрсе болып саналды", - деді Герин 1975 жылы. 1954 жылы Герин Кинси есебін зерттегені үшін көп сынға ұшырады, онда ол Франциядағы гомосексуалдарға жасалған қанауды егжей-тегжейлі сипаттады. "Ең қатал сын марксистерден келді, олар сексуалдық терроризм түріндегі қанауды жеңілдете бағалауға бейім. Әрине, мен мұны күткенімді және кітабымды жариялау арқылы саяси көзқарасы жақын адамдардан шабуылға ұшырауы мүмкін екенін білгенімді" айтты. 1965 жылы ашықтан-ашық шыққаннан кейін Герин солшылдар тарапынан тасталып қалды, ал оның сексуалдық бостандыққа қатысты жазбалары цензураланып, солшыл журналдарда жарияланудан бас тартты. 1950 жылдардан бастап Герин марксизм-ленинизмнен алыстап, анархизм мен марксизмнің платформалыққа жақын синтезіне бет бұрды, бұл капитализмді қабылдамай, жеке тұлғаның еркіндігіне мүмкіндік берді. Герин 1968 жылғы мамыр көтерілісіне қатысты және оқиғалардан кейін пайда болған француздық Гей-бостандық қозғалысының бір бөлігі болды. Он жылдар өткен соң Фредерик Мартель Геринге "француз гомосексуалистік қозғалысының әкесі" деп баға берді. Сонымен қатар, АҚШ-та мансабының соңында ықпалды анархист ойшыл Пол Гудман бисексуал екенін ашты. Ол баспа бетінде және жұртшылық алдында ерлермен болған романтикалық және сексуалдық қатынастарын ашық айтты (әсіресе, "Квир болу" атты соңғы мақаласында), бұл 1970 жылдардың басында пайда болған гей-бостандық қозғалысының маңызды мәдени серпілісіне айналды. 1968 жылғы мамырдағы Франциядағы көтеріліс, АҚШ-тағы Вьетнам соғысына қарсы қозғалыс және 1969 жылғы Стоунволл көтерілісі сияқты бірқатар оқиғалардан кейін әлемде гей-бостандық қозғалысын қолдайтын ұйымдар пайда бола бастады. Көптеген адамдар өздерінің тамырын солшыл радикализмде емес, сол кездегі қалыптасқан гомофильдік топтарда іздеді, мысалы, британдық және американдық Гей-бостандық фронты, британдық Гей-солшылдар ұжымы, итальяндық Fuori!, француз FHAR, неміс Rotzschwule және голландтық Қызыл Faggots. Сол кездегі Гей-бостандық қозғалысының көшбасшылары мен жазушылары солшыл аяда өскен, мысалы, Деннис Альтман, Мартин Дуберман, Стивен Аульт, Бренда Ховард, Джон Д'Эмилио, Дэвид Фернбах (ағылшын тілінде жазған), Пьер Хан және Гай Хоккенгем (француз тілінде) және итальяндық Марио Мили. Кейбіреулері Герберт Маркузедің "Эрос және өркениет" кітабынан шабыт алды, ол Карл Маркс пен Зигмунд Фрейдтің идеяларын біріктіруге тырысты. 1960 және 1970 жылдардағы радикал Анжела Дэвис (1999 жылы лесбиянка екенін ресми түрде мойындады) Маркузеден дәріс алған және оның ықпалында болған. Францияда гей-активист және саяси теоретик Гай Хоккенгем, көптеген адамдар сияқты, 1968 жылғы мамыр көтерілісіне қатысу арқылы социализмге деген беріктігін дамытты. Француз Коммунистік партиясының бұрынғы мүшесі ол 1971 жылы Франция гомофильдік қозғалысынан бөлінген радикалды лесбияндар құрған Фронт гомосексуалдық революциялық әрекет (FHAR) партиясына қосылды, оның құрамында солшыл экофеминист Франсуаза д'Эобонн де болды. Сол жылы FHAR Францияда кәсіподақтар мен солшыл партиялар өткізген жыл сайынғы 1 мамыр шеруіне қосылған кезде ашық түрде шеруге шыққан алғашқы гомосексуалды топ болды. Ұлыбританияда 1980 жылдары Маргарет Тэтчер басқаратын оңшыл консервативті үкімет ЛГБТ құқықтарына қарсы күшті оппозиция көрсетті, ол мектептерде гомосексуализмді өмір салты ретінде "насихаттау" деп қарастыратын нәрсені болдырмау үшін 1988 жылы 28-бөлімді енгізді. Алайда консерваторлардың басты оппозициясы - Лейбористік партия ЛГБТ құқықтарының мәселесін шешу үшін аз жұмыс істеді, Кен Ливингстон сияқты солшылдардың шақыруларын елемеді. Осы арада оңшыл баспасөздерде лесбиянкаларға қатысты жағымсыз пікірлер жиі кездесетін, олар Гринхэм Комондағы барлық әйелдерден тұратын ядролық қаруға қарсылық лагерімен және Питер Тэтчелл сияқты тұлғалармен байланысты болды. Алайда, 20-шы ғасырдың соңы мен 21-шы ғасырдың басындағы батыстық гей субмәдениетінің өркендеуі ("қызғылт фунт") социалистер тарапынан қатты сынға ұшырады. Ханна Ди былай деді: "Лондондық Гей-парадтың (бұрын Стоунволл көтерілісін еске алу үшін өткізілген) корпоративтік демеушілікпен ұйымдастырылатын шараға айналғаны, біз (ЛГБТ қоғамдастығы) қазіргі кездегі әділетсіздіктерге қарсы күреске қатыспайтындығын көрсетеді". Сонымен қатар, мұсылмандардың (көптегендері мешіттер арқылы ұйымдасқан) және Социалистік жұмыскерлер партиясы арасындағы соғысқа қарсы коалициясы жетекші мүшесі Линдсей Германды гей құқықтарын "айырмашылықты белгі" ретінде қарастыруға мәжбүр етті, бұл осындай одақтарды автоматты түрде жоққа шығарады. Американдық революциялық коммунистік партиясының "күрес [гомосексуализмді] жоюға және гомосексуалдарды реформалауға" бағытталған саясаты 2001 жылға дейін өзгертілмеді. РКП қазір гей-бостандықтың күшті жақтаушысы. Сонымен қатар, Американдық Социалистік жұмыскерлер партиясы (SWP) АҚШ-та гомосексуалдық қанаудың қара және әйелдердің күресіне қарағанда аз "әлеуметтік салмағы" бар екенін білдіретін меморандум шығарды және мүшелерін гей саяси ұйымдарына қатысудан тыйым салды. Олар сонымен қатар гей-бостандық қозғалысымен тығыз байланыс SWP-ға "экзотикалық бейне" береді және оны халықтан алшақтатады деп сенді. Гей-бостандық қозғалысы күш алып келе жатқанда, көптеген социалистік ұйымдар белсенді түрде гей құқықтары үшін күресті. Атақты мысалдар: феминистік Бостандық социалистік партиясы, Социализм және бостандық партиясы, Халықаралық социалистік ұйым, Социалистік балама (АҚШ) және АҚШ Социалистік партиясы. АҚШ Социалистік партиясы президенттікке үміткер ретінде ашық гей адамды, 1980 жылы Дэвид МакРейнольдсты ұсынған алғашқы американдық саяси партиясы болды.
During the emergence of the new social movements of the 1960s and 1970s, the socialist left began to review its relationship to gender, sexuality and identity politics. The writings of the French bisexual anarchist Daniel Guérin offer an insight into the tension sexual minorities among the Left have often felt. He was a leading figure in the French Left from the 1930s until his death in 1988. After coming out in 1965, he spoke about the extreme hostility toward homosexuality that permeated the left throughout much of the 20th century. "Not so many years ago, to declare oneself a revolutionary and to confess to being homosexual were incompatible," Guérin wrote in 1975. In 1954, Guérin was widely attacked for his study of the Kinsey Reports in which he also detailed the oppression of homosexuals in France. "The harshest [criticisms] came from marxists, who tend seriously to underestimate the form of oppression which is antisexual terrorism. I expected it, of course, and I knew that in publishing my book I was running the risk of being attacked by those to whom I feel closest on a political level." After coming out publicly in 1965, Guérin was abandoned by the Left, and his papers on sexual liberation were censored or refused publication in left wing journals. From the 1950s, Guérin moved away from Marxism–Leninism and toward a synthesis of anarchism and marxism close to platformism which allowed for individualism while rejecting capitalism. Guérin was involved in the uprising of May 1968, and was a part of the French Gay Liberation movement that emerged after the events. Decades later, Frédéric Martel described Guérin as the "grandfather of the French homosexual movement". Meanwhile, in the United States late in his career the influential anarchist thinker Paul Goodman came out as bisexual. The freedom with which he revealed, in print and in public, his romantic and sexual relations with men (notably in a late essay, "Being Queer"), proved to be one of the many important cultural springboards for the emerging gay liberation movement of the early 1970s. Emerging from a number of events, such as the May 1968 insurrection in France, the anti Vietnam war movement in the US and the Stonewall riots of 1969, militant Gay Liberation organizations began to spring up around the world. Many saw their roots in left radicalism more than in the established homophile groups of the time, such as British and American Gay Liberation Front, the British Gay Left Collective, the Italian Fuori!, the French FHAR, the German Rotzschwule, and the Dutch Red Faggots. The then styled Gay Lib leaders and writers also came from a left wing background, such as Dennis Altman, Martin Duberman, Steven Ault, Brenda Howard, John D'Emilio, David Fernbach (writing in the English language), Pierre Hahn and Guy Hocquenghem (in French) and the Italian Mario Mieli. Some were inspired by Herbert Marcuse's Eros and Civilization, which attempts to synthesise the ideas of Karl Marx and Sigmund Freud. 1960s and 1970s radical Angela Davis (who officially came out as a lesbian in 1999) had studied under Marcuse and was greatly influenced by him. In France, gay activist and political theorist Guy Hocquenghem, like many others, developed a commitment to socialism through participating in the May 1968 insurrection. A former member of the French Communist Party, he later joined the Front homosexuel d'action révolutionnaire (FHAR), formed by radical lesbians who split from the Mouvement Homophile de France in 1971, including the left ecofeminist Françoise d'Eaubonne. That same year, the FHAR became the first homosexual group to demonstrate publicly in France when they joined Paris's annual May Day march held by trade unions and left wing parties. In the United Kingdom, the 1980s saw increased LGBT rights opposition from the right wing Conservative government led by Margaret Thatcher, who introduced Section 28 in 1988 in order to prevent what they saw as the "promotion" of homosexuality as an acceptable lifestyle in schools. However, the Conservatives' main opposition, the Labour Party, did little to address the issue of LGBT rights, ignoring calls from left wingers such as Ken Livingstone, to do so. Meanwhile, the popular right wing press featured pejorative references to lesbians, supposedly especially associated with the all female anti nuclear protest camp at Greenham Common, and individuals such as Peter Tatchell, the Labour candidate in the 1983 Bermondsey by election. However, the growing commercialisation of the western gay subculture in the late 20th and early 21st centuries (the "pink pound") has come under heavy criticism from socialists. Hannah Dee remarked that it had reached "the point that London Pride – once a militant demonstration in commemoration of the Stonewall riots – has become a corporate sponsored event far removed from any challenge to the ongoing injustices that we [the LGBT community] face." At the same time, an anti war coalition between Muslims (many organized through mosques) and the Socialist Workers Party led a leading member Lindsey German to reject the use of gay rights as a "shibboleth" that would automatically rule out such alliances. The American Revolutionary Communist Party's policy that "struggle will be waged to eliminate [homosexuality] and reform homosexuals" was not abandoned until 2001. The RCP now strongly supports gay liberation. Meanwhile, the American Socialist Workers Party (SWP) in the US released a memo stating that gay oppression had less "social weight" than black and women's struggles, and prohibited members from being involved in gay political organizations. They also believed that a close association with gay liberation would give the SWP an "exotic image" and alienate it from the masses. As the gay liberation movement began to gain ground, many socialist organizations actively campaigned for gay rights. Notable examples are the feminist Freedom Socialist Party, the Party for Socialism and Liberation, the International Socialist Organization, Socialist Alternative (United States) and the Socialist Party USA. The Socialist Party USA was the first American political party to nominate an openly gay man for President, running David McReynolds in 1980.