Кіріспе

Адамның жыныстық өмірін ғылыми зерттеу журналы. Сексология – адамның жыныстық қызығушылықтары, мінез-құлқы және функцияларын, жалпы адамның жыныстық өмірін ғылыми тұрғыдан зерттеу. Сексология термині көбінесе әлеуметтік сын сияқты ғылыми емес зерттеулерге қатысты қолданылмайды. Зерттеу тақырыптарына жыныстық даму (балиғатқа толу), жыныстық бағдар, гендерлік идентичность, жыныстық қарым-қатынастар, жыныстық белсенділік, парафилиялар және ерекше жыныстық қызығушылықтар кіреді. Бұл зерттеу өмір бойындағы жыныстық өмірін де қамтиды, соның ішінде балалардың жыныстық өмірі, балиғатқа толу, жасөспірімдердің жыныстық өмірі және егде жастағы адамдардың жыныстық өмірі. Сексология сондай-ақ психикалық немесе физикалық мүмкіндігі шектеулі адамдардың жыныстық өмірін де зерттейді. Жыныстық дисфункциялар мен ауруларды, оның ішінде эректильді дисфункция және аноргазмияны сексологиялық зерттеулердің маңызды бөлігі болып табылады.

Ерте кездері

Секс туралы нұсқаулар ежелден бері бар, мысалы, Овидийдің "Арс Аматориясы", Вацьянаның "Кама Сутрасы", "Ананга Ранга" және "Жанның қуанышы үшін хош иісті бақ". "De la prostitution dans la ville de Paris" (Париж қаласындағы жезөкшелік), 1830-шы жылдардың басында Париждегі 3558 тіркелген жезөкше туралы зерттеу, Александр Жан Батист Парант Дюшатель жазған (оның қайтыс болғаннан кейін 1837 жылы жарық көрген). Англияда Джеймс Грэм ерте сексолог болды, ол жыныстық қатынас және жүктілік процесі сияқты тақырыптар бойынша лекциялар оқыды. Адамның жыныстық мінез-құлқын ғылыми тұрғыдан зерттеу 19 ғасырда Генрих Кааннан басталды, оның "Psychopathia Sexualis" (1844) кітабын Мишель Фуко "сексуалдық және сексуалдық бұрмалардың психиатрия саласында туған немесе пайда болған күнін" деп сипаттайды. "Сексология" термині алғаш рет 1867 жылы АҚШ-та Элизабет Осгуд Гудрих Уиллард қолданды. Соған сәйкес кезеңде, әлі өздерін сексологтар деп танытпаған гомофиль белсенділер тобы, Еуропаның ұлттық шекараларындағы өзгерістерге жауап берді, бұл дағдарыс жыныстық еркіндік беретін заңдар мен гомосексуалдық әрекеттерді қылмыстық қылық деп санайтын заңдардың арасында қайшылық тудырды.

Виктория дәуірі мен Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі кезең

Виктория дәуірінде басым болған жыныстық қысымға қарамастан, жыныстық бостандыққа ұмтылыс қозғалысы он тоғызыншы ғасырдың соңында Англия мен Германияда басталды. 1886 жылы Рихард Фрайхерр фон Крафт-Эбинг «Психопатия Сексуалис» атты еңбегін жариялады. Бұл еңбек сексологияны ғылыми тәлім ретінде орнатуға септігін тигізді деп саналады. Англияда сексологияның негізін қалаушы дәрігер және сексолог Хавелок Эллис болды. Ол өз заманының мастурбация мен гомосексуализмге қатысты жыныстық шектеулеріне қарсы шығып, жыныстық қатынас туралы түсініктерді өзгертіп, революция жасады. Оның маңызды еңбегі – 1897 жылы жарық көрген «Сексуалдық инверсия» еңбегі, онда гомосексуал ер адамдардың, соның ішінде ересек еркектер мен балалардың арасындағы қарым-қатынастар сипатталады. Эллис гомосексуализмді алғашқы рет объективті түрде зерттеді (бұл терминді Карл Мария Кертбени енгізді), оны ауру, аморальдық немесе қылмыс деп сипаттамады. Еңбекте бір жынысты махаббаттың жас және жыныстық шектеулерден асып түсетіні айтылады. Оның жиырма бір жағдайының жетісі – әртүрлі буын арасындағы қарым-қатынастарды қамтиды. Ол сондай-ақ автоэротизм және нарциссизм сияқты маңызды психологиялық ұғымдарды дамытты, олар кейіннен Зигмунд Фрейдпен одан әрі жетілдірілді. Эллис неміс ғалымы Магнус Хиршфельдпен бірге трансгендерлік құбылысының зерттелуіне бастама берді. Ол оны гомосексуализмнен бөлек, ерекше санат ретінде қарастырды. Хиршфельдтің трансвестизм туралы зерттеулерімен таныс болған, бірақ оның терминологиясымен келіспеген Эллис 1913 жылы осы құбылысты сипаттау үшін «сексо-эстетикалық инверсия» терминін ұсынды. 1908 жылы осы саладағы алғашқы ғылыми журнал – «Journal of Sexology» (Zeitschrift für Sexualwissenschaft) жарық көрді және бір жыл бойы ай сайын шығарылды. Онда Фрейд, Альфред Адлер және Вильгельм Штекельдің мақалалары жарияланды. 1913 жылы алғашқы академиялық қауымдастық құрылды: Сексология қоғамы. Фрейд сексуалдық даму теориясын жасады. Бұл даму сатыларына: ауыздық, анальдық, фалликалық, жасырын және жыныстық сатылар кіреді. Бұл сатылар нәрестелік шақтан бастап жасөспірім шаққа дейін және одан әрі жалғасады. Ол 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында клиенттерін зерттеу нәтижелеріне сүйенді. Вильгельм Райх және Отто Гросс Фрейдтің шәкірттері болды, бірақ оның теориясын адамзаттың азаттық күресінде сексуалдық рөліне баса назар аударғандықтан қабылдамады. Нацистік Германияға дейін, сексуалдық бостандыққа бағытталған Наполеон кодексі бойынша, антисексуалдық Виктория дәуірінің мәдени ықпалына қарсы ұйымдастырылып, қарсылық көрсетілді. Бұл топтардың күші оларды дәстүрлі академиялық пәндерде сексуалдық зерттеулерді үйлестіруге және Германияны сексология саласындағы көшбасшыға айналдыруға итермеледі. Дәрігер Магнус Хиршфельд сексуалдық азшылықтардың белсенді жақтаушысы болды және гомосексуалдар мен трансгендерлердің құқықтарын қорғау үшін алғашқы ғылыми-гуманитарлық комитетті құрды. Хиршфельд 1919 жылы Берлинде алғашқы Сексология институтын (Institut für Sexualwissenschaft) құрды. Оның кітапханасында 20 000-нан астам том, 35 000 фотосурет, көптеген өнер туындылары және басқа да заттар жинақталған. Еуропаның түкпір-түкпірінен келген адамдар институтқа өздерінің сексуалдық мәселелерін түсіну және емдеу үшін келді. Хиршфельд гетеросексуалды ер және әйел арасындағы көптеген нақты немесе гипотетикалық сексуалдық аралық түрлерді анықтаған жүйені жасады, бұл адам сексуалдығының әртүрлілігін көрсетеді. Ол бүгінгі күні транссексуал немесе трансгендер деп аталатын адамдардың тобын анықтаумен де танымал. Германияның сексуалдық мінез-құлық зерттеулеріндегі үстемдігі нацистік режиммен аяқталды. Психолог және сексолог Джон Мани 1950 жылдары сексуалдық және гендерлік сәйкестік туралы теорияларды жасады. Оның жұмысы, әсіресе Дэвид Раймер ісі, кейіннен даулы болып саналды, тіпті бұл жағдай интерсекс сәбилер мен балаларға арналған емдеу протоколдарын әзірлеуде маңызды рөл атқарды. Курт Фрёнд 1950 жылдары Чехословакияда пенильді плетизмографты жасады. Бұл құрылғы еркектердегі сексуалдық қозғынның объективті өлшеуі үшін жасалған және қазіргі уақытта педофилия мен гебефилияны бағалауда қолданылады. Бұл құрал сондай-ақ жыныстық қылмыскерлермен жұмыс істеуде пайдаланылады. 1966 және 1970 жылдары Мастерс пен Джонсон «Адамның сексуалдық реакциясы» және «Адамның сексуалдық жеткіліксіздігі» атты еңбектерін жариялады. Бұл кітаптар жақсы сатылып, 1978 жылы Мастерс пен Джонсон институтының негізін қалаушыларға айналды. Верн Буллоу осы кезеңде сексология тарихшысы болды, сонымен қатар осы салада зерттеуші болды. 1980 жылдары ВИЧ/ЖҚС пайда болуы сексологиялық зерттеулерді ауыртпалық тудырды, олар осы аурудың таралуын түсінуге және бақылауға бағытталды.

21 ғасыр

Технологиялық жетістіктер жыныстық қатынас мәселелерін мінез-құлық генетикасы, нейросуретке түсіру және кең ауқымды интернет-сауалнамалар арқылы зерттеуге мүмкіндік берді. Сексология кейбір елдерде реттелетін мамандық болып табылады. Квебекте сексологтар Квебек сексологтарының кәсіби орденінің (Ordre professionnel des sexologues du Québec) мүшесі болуы тиіс. Олар Квебек психологтар орденінен (Ordre des psychologues du Québec) психотерапияға рұқсат алуға лайықты мамандықтардың бірі.