20 ғасыр батыстық әлеуметтік қозғалысы: Сексуалдық революция

Кіріспе

20-ғасырдағы Батыс әлеуметтік қозғалысы

Жыныстық революция, сондай-ақ жыныстық бостандық деп аталатын бұл қозғалыс, 1960-1970 жылдар аралығында дамыған Батыс әлемінде сексуалдық қатынастар мен жеке қарым-қатынастарға қатысты дәстүрлі мінез-құлық ережелеріне қарсы шықты. Жыныстық бостандыққа дәстүрлі гетеросексуалдық, моногамдық қарым-қатынастардан (көбінесе некеден) тыс сексуалдық қатынастарды қабылдаудың артуы кірді. Контрацепция мен таблетканың қалыпты пайдалануы, қоғамда жалаңаш болу, порнография, некеге дейінгі сексуалдық қатынас, гомосексуализм, мастурбация, сексуалдық қатынастың басқа да түрлері және абортты заңдастыру осының нәтижесінде кеңінен тарады.

Бірінші жыныстық революция

Батыс мәдениетіндегі бірнеше кезеңдер "бірінші жыныстық революция" деп аталды, ал 1960-шы жылдардағы революция оған екінші (немесе кейінгі) болып табылады. "Жыныстық революция" термині кемінде 1920 жылдардың соңынан бері қолданылып келеді. Бұл термин 1929 жылы Джеймс Тербер мен Э.Б. Уайттың "Секс қажет пе? Немесе, неге сіз осылай сезінесіз?" кітабында "Жыныстық революция: толық жыныстық ортаның толық шолуы" деген тараумен пайда болды. Константин Душенконың сөзіне сәйкес, бұл термин 1925 жылы Совет Ресейінде қолданысқа енген. Жыныстық революция туралы сөз болғанда, тарихшылар бірінші және екінші жыныстық революция арасында айырма жасайды. Бірінші жыныстық революцияда (1870–1910) викториялық мораль өзінің жалпыға ортақ тартымдылығын жоғалтты. Дегенмен, ол "еркін қоғамның" пайда болуына әкелген жоқ. Бұл кезеңде жыныстық қатынасты реттеу формаларының пайда болуы мен дифференциациясы үлгі болып табылады. Классика профессоры Кайл Харпер "бірінші жыныстық революция" фразасын Ежелгі Римдегі жыныстық нормалардың христиандыққа ауысуын, Рим империясы бойынша қабылданғанда қолданады. Римдіктер проституцияны, екі жыныстылықты және педерастияны қабылдап, заңдастырды. Еркектердің босқимдығы, еркектік қасиеттері сақталғанда, енуші серіктес болумен байланысты, қалыпты және денсаулыққа пайдалы деп есептелді. Ал құрметті әйелдердің тазалығы отбасылық байланыстың сақталуын қамтамасыз ету үшін қажет болды. Бұл көзқарастар гомосексуалдық актілерге және некеден тыс жыныстық қатынасқа (құлдар мен проституцияны қоса алғанда) қатысты христиандық тыйымдармен ауыстырылды. Тарих профессоры Фамарез Дабхоивала Ұлыбританиядағы маңызды кезең ретінде шамамен 18 ғасырдағы Ағарту дәуірін атайды. Осы кезеңде либерализм философиясы дамып, танымал болды, ал қалаларға көші-қон жыныстық қатынасқа мүмкіндіктерді арттырды және кішкентай ауылдарға қарағанда ережелерді орындауды қиындатты. Католик шіркеуіндегі жыныстық бұзушылықтар діни биліктің сенімін күйретіп, қалалық полиция күштерінің өсуі қылмысты күнәдан ажыратуға көмектесті. Жалпы алғанда, некеден тыс гетеросексуалдық жыныстық қатынасқа төзімділік артты, соның ішінде проституция, жақын достар және некеге дейінгі жыныстық қатынас. Көптеген адамдар бұл әрекеттерді әлі де еркіндікке ұмтылу деп айыптағанмен, адалдықты бұзу өлім жазасын көздейтін қылмыстық құқық бұзушылық емес, азаматтық мәселеге айналды. Мастурбация, гомосексуализм және зорлау көбінесе төменгі деңгейде толеранттылыққа ие болды. Әйелдер ерлермен бірдей құмарлыққа ие болудан пассивті серіктестерге айналды, олардың тазалығы беделге маңызды болды. Тарих профессоры Кевин Ф. Уайт сияқты комментаторлар "бірінші жыныстық революция" фразасын "Қызыл жиырмалар" деп атады. Виктория дәуірінің көзқарастары Бірінші дүниежүзілік соғыс және АҚШ-та алкогольге тыйым салу арқылы біршама бұзылды. Сонымен қатар, әйелдердің сайлау құқығы қозғалысы дауыс беру құқығын алғанда, флэппер қыздарының субмәдениетінде некеге дейінгі жыныстық қатынас және "құшақтасу кештері" болды.

Several other periods in Western culture have been called the "first sexual revolution", to which the 1960s revolution would be the second (or later). The term "sexual revolution" itself has been used since at least the late 1920s. The term appeared as early as 1929; the book Is Sex Necessary? Or, Why You Feel the Way You Do by James Thurber and E. B. White, has a chapter titled "The Sexual Revolution: Being a Rather Complete Survey of the Entire Sexual Scene". According to Konstantin Dushenko, the term was in use in Soviet Russia in 1925. When speaking of the sexual revolution, historians make a distinction between the first and the second sexual revolution. In the first sexual revolution (1870–1910), Victorian morality lost its universal appeal. However, it did not lead to the rise of a "permissive society". Exemplary for this period is the rise and differentiation in forms of regulating sexuality. Classics professor Kyle Harper uses the phrase "first sexual revolution" to refer to the displacement of the norms of sexuality in Ancient Rome with those of Christianity as it was adopted throughout the Roman Empire. Romans accepted and legalized prostitution, bisexuality, and pederasty. Male promiscuity was considered normal and healthy as long as masculinity was maintained, associated with being the penetrating partner. In contrast, female chastity was required for respectable women, to ensure the integrity of family bloodlines. These attitudes were replaced by Christian prohibitions on homosexual acts and any sex outside marriage (including with slaves and prostitutes). History professor Faramerz Dabhoiwala cites the Age of Enlightenment—approximately the 18th century—as a major period of transition in the United Kingdom. During this time, the philosophy of liberalism developed and was popularized, and migration to cities increased opportunities for sex and made enforcement of rules more difficult than in small villages. Sexual misconduct in the Catholic Church undermined the credibility of religious authorities, and the rise of urban police forces helped distinguish crime from sin. Overall, toleration increased for heterosexual sex outside marriage, including prostitution, mistresses, and pre marital sex. Though these acts were still condemned by many as libertine, infidelity became more often a civil matter than a criminal offense receiving capital punishment. Masturbation, homosexuality, and rape were generally less tolerated. Women went from being considered as lustful as men to passive partners, whose purity was important to reputation. Commentators such as history professor Kevin F. White have used the phrase "first sexual revolution" to refer to the Roaring Twenties. Victorian Era attitudes were somewhat destabilized by World War I and alcohol prohibition in the United States. At the same time the women's suffrage movement obtained voting rights, the subculture of the flapper girl included pre marital sex and "petting parties".

Құрылу

Дәстүрлі емес жыныстық мінез-құлық көрсеткіштері (мысалы, гонореяның аурушаңдығы, некеден тыс туулар және жасөспірімдердің тууы) 1950 жылдардың ортасы мен соңында күрт өсе бастады. Бұл әйелдердің сексуалдығына, гомосексуализмге, некеге дейінгі сексуалды қатынасқа және сексуалды өрнек берудің еркіндігіне қатысты көзқарастардағы терең өзгерістерге алып келді. Сонымен қатар, сол кезеңдегі әдебиет пен кино, сондай-ақ контрмәдениет, әйелдер қозғалысы және гомосексуалдар қозғалысы сияқты әлеуметтік қозғалыстар моральдық нормалардың өзгеруіне ықпал етті және оларды көрнекті етті. 1960 жылдардағы сексуалдық революция эротиканың өмірдің нормативтік бөлігі ретінде тойлануы керек деген сенімге негізделді және отбасы, индустриялық сексуалдық мораль, дін және мемлекет тарапынан басылмауы керек еді. 1960 жылы ауыздық таблеткасының (контрацепция таблеткасы) пайда болуы әйелдерге оңай және сенімді контрацепцияға қол жеткізуге мүмкіндік берді. Тағы бір ықтимал себеп – акушерлік көмектің жақсаруы, бала туу салдарынан қайтыс болатын әйелдердің санын азайтып, әйелдердің өмір сүру ұзақтығын арттырды. Үшінші, тікелей емес себеп – 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында Батыс әлемінде туған көптеген балалар – «бейби-бум» ұрпағы – олардың көпшілігі салыстырмалы түрде жақсы жағдайда, өсіп келе жатқан орта тапта, бұрынғыдан жақсы білім мен ойын-сауыққа қол жеткізе алды. Демографиялық салмағы мен әлеуметтік және білім беру деңгейі олардың салдарынан қоғамдағы көзқарастардың либералдануына және ресми емес болуына ықпал етті. Пенициллиннің ашылуы сифилис өлім-жітімнің айтарлықтай төмендеуіне әкелді, бұл 1950 жылдардың ортасы мен соңында дәстүрлі емес сексуалдық мінез-құлықтың өсуіне себеп болды. Некеде тұрмаған ересектер арасында сексуалдық қатынастардың саны артты. Осы кезеңде ажырасу көрсеткіштері күрт өсті, ал некеге тұру көрсеткіштері айтарлықтай төмендеді. 20-24 жас аралығындағы некеде тұрмаған американдықтардың саны 1960 жылы 4,3 миллионнан 1976 жылы 9,7 миллионға дейін екі еседен астам өсті. Ерлер мен әйелдер ашық неке, әйел алмасу, «свинг» және ұжымдық секс сияқты жаңа институттарды енгізу арқылы некені өзгертуге тырысты.

Indicators of non traditional sexual behavior (e. g., gonorrhea incidence, births out of wedlock, and births to teenagers) began to rise dramatically in the mid to late 1950s. It brought about profound shifts in attitudes toward women's sexuality, homosexuality, pre marital sexuality, and the freedom of sexual expression. As well, changing mores were both stimulated by and reflected in literature and films, and by the social movements of the period, including the counterculture, the women's movement, and the gay rights movement. The sexual revolution of the 1960s grew from a conviction that the erotic should be celebrated as a normal part of life and not repressed by family, industrialized sexual morality, religion and the state. The development of the birth control pill in 1960 gave women access to easy and reliable contraception. Another likely cause was a vast improvement in obstetrics, greatly reducing the number of women who died due to childbearing, thus increasing the life expectancy of women. A third, more indirect cause was the large number of children born in the 1940s and early 1950s all over the western world—the "Baby Boom Generation"—many of whom would grow up in relatively prosperous and safe conditions, within a middle class on the rise and with better access to education and entertainment than ever before. By their demographic weight and their social and educational background, they came to trigger a shift in society towards more permissive and informalized attitudes. The discovery of penicillin led to significant reductions in syphilis mortality, which, in turn, spurred an increase in non traditional sex during the mid to late 1950s. There was an increase in sexual encounters between unmarried adults. Divorce rates were dramatically increasing and marriage rates were significantly decreasing in this time period. The number of unmarried Americans aged twenty to twenty four more than doubled from 4.3 million in 1960 to 9.7 million in 1976. Men and women sought to reshape marriage by instilling new institutions of open marriage, mate swapping, swinging, and communal sex.

Фрейдтік мектеп

Веналық Зигмунд Фрейд адам мінез-құлқының беймәлім қозғалыстармен, негізінен либидо немесе "жыныстық энергиямен" байланысты екеніне сенді. Фрейд осы санасыз қозғалыстардың қалай басылып, басқа мәдени салаларда көрініс табатынын зерттеуді ұсынды. Ол бұл терапияны "психоанализ" деп атады. Фрейдтің идеялары кейде назарсыз қалдырылса немесе Вена қоғамында қарсылық тудырса да, оның ойлары көп ұзамай бүкіл Еуропадағы антропологтардың, суретшілердің және жазушылардың талқылауларына және жұмыс әдістеріне еніп, 1920 жылдардан бастап АҚШ-та да тарады. Оның заң, білім немесе әдеп нормаларымен шектелмейтін негізгі жыныстық қозғалыс туралы түсінігі Викториялық тұйыққа үлкен сын болды, ал оның психосексуалдық даму теориясы жыныстық бағдарлар мен құштарлықтардың қалыптасуына үлгі ұсынды; балалар Эдип кешенінен, қарама-қарсы жыныстағы ата-анасына деген жыныстық құштарлықтан өтеді. Оның көптеген зерттеулері осы саладағы мамандар тарапынан күмән тудырса да, гуманитарлық ғылымдардағы маңызды дамуларға түрткі болды. Анархист және марксист Фрейд зерттеушілері Отто Гросс пен Вильгельм Райх (ол "жыныстық революция" терминін қалыптастырған) 1910-1930 жылдары жыныстық социологияны дамытты. Онда жануарларға тән бәсекелестік репродуктивті мінез-құлық, фрейдистік түсіндіру бойынша, ата-бабалардың адам эволюциясының мұрасы ретінде қарастырылды және осы себепті жыныстық мінез-құлықтың босатылуы әлеуметтік революцияның құралы саналды.

Самоадағы Мидтің ересек шаққа жетуі

1928 жылы антрополог Маргарет Мидтің "Самоада ересек болу" атты еңбегі жарық көргеннен кейін, оның жыныстық еркіндік туралы ойлары академиялық ортада кеңінен таралды, соның нәтижесінде жыныстық революция қоғамдық назарға ілікті. Мидтің этнографиялық зерттеуі Самоадағы жасөспірімдердің психосексуалдық дамуына қатысты болды. Ол олардың жасөспірімдік кезеңінің Эриксонның даму сатыларында айтылғандай, "қарбалас және күйзеліс" кезеңі емес екенін, керісінше, жасөспірімдердің жыныстық еркіндікке ие болуы оларға балалықтан ересек өмірге оңай көшуге мүмкіндік бергенін анықтады. Мидтің тұжырымдамаларын кейін антрополог Дерек Фримен сынға алды, ол оның босқындық туралы айғақтарын зерттеп, Самоа қоғамын зерттейтін жеке этнографиялық зерттеу жүргізді.

Кинси және Мастерс және Джонсон

1940-шы жылдардың соңы мен 1950-шы жылдардың басында Альфред Кинси қазіргі заманғы сексуалдық мінез-құлық туралы екі зерттеу жариялады. 1948 жылы Кинси "Адам еркегінің сексуалдық мінез-құлқы" кітабын шығарды. Бес жыл өткен соң "Адамның сексуалдық мінез-құлқы" еңбегі жарық көрді. Бұл кітаптар қоғамдық санада революция жасап, адамдардың сексуалдық өміріне көпшілік назарын аударды. Кинси осы екі кітаптағы тұжырымдамаларын 1930-шы жылдардан бастап өзі мен зерттеушілер тобының мыңдаған американдықтармен жүргізген терең сұхбаттарына негіздеді. Сұхбаттар көбінесе бірнеше сағатқа созылды, олар сұхбаттасушылардың көшірме жасауға рұқсат берген күнделіктерімен және басқа да құжаттармен толықтырылды. Кейде, ерікті келісімдерімен және мүмкіндік болған жағдайда, олардың мастурбация жасауы немесе басқалармен сексуалдық қатынаста болуының бейнежазбалары да алынды. Сол кездегі Швецияда және көрші елдерде бұл фильмдер, өзінің буынындағы жетекші режиссерлердің туындылары болғандықтан, фильмдердің ашық сексуалдық мазмұннан аулақ болуын талап ету идеясын әлсіретуге көмектесті. Ақырында, фильмдер халықтың сексуалдыққа деген көзқарасын өзгертіп, оны дамытты, әсіресе Швецияда және басқа да солтүстік Еуропа елдерінде, олар бүгінде басқа елдерге қарағанда сексуалдық азаттыққа көбірек бейім.

Мода

Монокини, сондай-ақ "жапырақсыз бикини" немесе "уникани" деп те аталады, 1964 жылы Руди Гернрайх жасаған. Ол тек қысқа, денеге жақын жабысатын төменгі бөлігі мен екі жіңішке таспадан тұрады; бұл әйелдерге арналған алғашқы жапырақсыз суға түсу костюмі болды. Гернрайхтың революциялық және даулы дизайны "белден жоғарғы жамбасқа дейін созылатын" және "мойынға бау сияқты бекітілетін, аяқ-киімнің жіптерімен ұсталатын" төменгі бөліктен тұрды. Кейбіреулер Гернрайхтың дизайны бастама берді деп санайды,

Шығармашылық емес

Фанни Хиллдің жариялануын заңдастырған сот шешімдерінің одан да маңызды әсері болды: заңдық шараларға қатысты қорқыныштан құтылған соң, сексуалдық және жыныстық қатынас туралы ғылыми еңбектер жиі жариялана бастады. Бұл кітаптар нақты фактілерге негізделген, тіпті білім беру мақсатын қамтитын, жалпы оқырмандарға арналған, негізгі кітап дүкендері мен пошта арқылы кітап клубтарында қолжетімді болды, ал авторлары кешкі ток-шоуларға шақырылды. Бұрынғы "Әр қыз білуі керек" (Маргарет Сангер, 1920) және "Некеге арналған нұсқаулық" (Ханна және Абрахам Стоун, 1939) кітаптары үнсіздікті бұзған еді, ал 1950 жылдары АҚШ-та әйелдердің көпшілігі үйлену алдында күтетін нәрселерді білмейтін жағдай сирек кездесті. Секс туралы ашық әңгімелесу, оның ләззатын беру, жыныстық амалдар мен техникаларды сипаттау – революциялық жаңалық болды. Кейбір адамдар мұндай жайттарды естіген болса да, көптеген ересектер олардың шындық екенін немесе тек порнографиялық кітаптарда кездесетін қиял екенін білмеді. Кинсидің есебі көрсеткендей, бұл амалдар ең болмағанда, таңқаларлықтай жиі кездеседі. Басқа кітаптар 1980 жылы Айрин Кассорланың айтуынша, "Жақсы қыздар істейді, енді сен де істей аласың" деген тұжырымды жеткізді. 1962 жылы Хелен Гурли Браун "Секс және жалғыз бойдағы қыз: үйленбеген әйелдерге арналған ерлер, мансап, пәтер, диета, сән, ақша және ерлер туралы нұсқаулық" кітабын жариялады. 1969 жылы Джоан Гаррити өзін тек "J." деп таныстырып, "Сенсациялы әйелге қалай айналуға болады" атты кітабында тілдің икемділігін арттыруға және анальдық секс жасауға арналған жаттығулар туралы ақпарат берді. Сол жылы Дэвид Рубеннің "Секс туралы сіз білгің келгеннің бәрі"* (*бірақ сұрауға қорқып жүрдіңіз) кітабы жарық көрді. Рубеннің медициналық біліктілігіне қарамастан, бұл кітап жеңіл әуезді стильде жазылған. 1970 жылы Бостон әйелдерінің денсаулық сақтау тобы "Әйелдер және олардың денелері" кітабын шығарды, бір жылдан кейін "Біздің денелеріміз, өзіміз" деген атпен қайта басылды. Бұл кітап эротикалық трактат немесе секс бойынша нұсқаулық болмаса да, онда сексуалдық қатынас туралы ашық сипаттамалар және бірнеше жыл бұрын заңдық проблемалар тудыруы мүмкін суреттер бар еді. Алекс Комфорттың "Секстің қуанышы: махаббат жасауға арналған гастрономиялық нұсқаулық" кітабы 1972 жылы жарық көрді. Кейінгі басылымдарда Комфорттың құштарлығы ЖИТС-ке қарсы күрестің нәтижесінде баяулады. 1975 жылы Уилл Макбрайдтың "Зейг Мал!" (Көрсетіңдер!) кітабы, психолог Хельга Флейхауэр Хартпен бірлесіп балалар мен олардың ата-аналары үшін жазылып, Атлантиканың екі жағындағы кітап дүкендерінде пайда болды. Көптеген ата-аналар оның жасөспірімге дейінгі сексуалдық жаңалықтарды және зерттеулерді ашық бейнелеуі үшін риза болды, бірақ ол басқаларды наразылыққа толтырып, АҚШ және басқа да елдерде таралудан алынып тасталды. 1989 жылы бұл кітапқа "Зейг Мал Мехр!" ("Маған көбірек көрсетіңдер!") кітабы жарық көрді.

The court decisions that legalized the publication of Fanny Hill had an even more important effect: freed from fears of legal action, nonfiction works about sex and sexuality started to appear more often. These books were factual and in fact, educational, made available in mainstream bookstores and mail order book clubs to a mainstream readership, and their authors were guests on late night talk shows. Earlier books such as What Every Girl Should Know (Margaret Sanger, 1920) and A Marriage Manual (Hannah and Abraham Stone, 1939) had broken the silence and, by the 1950s, in the United States, it had become rare for women to go into their wedding nights not knowing what to expect. The open discussion of sex as pleasure, and descriptions of sexual practices and techniques, was revolutionary. There were practices that some had heard of, but many adults did not know if they were realities or fantasies found only in pornographic books. The Kinsey report revealed that these practices were, at the very least, surprisingly frequent. These other books asserted, in the words of a 1980 book by Irene Kassorla, that Nice Girls Do – And Now You Can Too. In 1962, Helen Gurley Brown published Sex and the Single Girl: The Unmarried Woman's Guide to Men, Careers, the Apartment, Diet, Fashion, Money and Men. In 1969 Joan Garrity, identifying herself only as "J. ", published The Way to Become the Sensuous Woman, with information on exercises to improve the dexterity of one's tongue and how to have anal sex. The same year saw the appearance of David Reuben's book Everything You Always Wanted to Know About Sex* (*But Were Afraid to Ask). Despite the dignity of Reuben's medical credentials, this book was light hearted in tone. In 1970 the Boston Women's Health Collective published Women and Their Bodies, reissued a year later as Our Bodies, Ourselves). Though not an erotic treatise or sex manual, the book included frank descriptions of sexuality, and contained illustrations that could have caused legal problems just a few years earlier. Alex Comfort's The Joy of Sex: A Gourmet Guide to Love Making appeared in 1972. In later editions, Comfort's exuberance was tamed in response to AIDS. In 1975 Will McBride's Zeig Mal! (Show Me! ), written with psychologist Helga Fleichhauer Hardt for children and their parents, appeared in bookstores on both sides of the Atlantic. Appreciated by many parents for its frank depiction of pre adolescent sexual discovery and exploration, it scandalized others and was pulled from circulation in the United States and some other countries. The book was followed in 1989 by Zeig Mal Mehr! ("Show Me More! ").

Порнографияны қалыпқа келтіру

Порнографияның біршама ашық әрі коммерциялық айналымы жаңа құбылыс еді. Порнография қоғамдық конвенцияларды бұзу арқылы, белгілі бір дәрежеде "мәдени сын" нысаны ретінде танылды. Мануэль Кастелс 1980-жылдардан бастап пайда болған алғашқы электрондық хабар тақталарының айналасындағы онлайн-қоғамдастықтар, сексуалдық революциядан туындаған балама өмір салты мен контрмәдениет қозғалыстарының қатарынан шыққан адамдардың бастамасы болғанын айтады. Линн Хант ерте заманауи "порнографияның" (18 ғасыр) "әйелдердің басымдығымен" сипатталатынын, онда әйелдердің тәуелсіз, нық қадамды, қаржылық тұрғыдан сәтті (бірақ әлеуметтік тұрғыдан әрқашан да сәтті және танылмаған) бейнеленгенін, сондай-ақ олардың жаңа әйелдік ізгілік пен отбасылық өмірге қатысты идеалдарды сыйқылықпен қарағанын, бүгінгідей әйелдердің денесін объективтендіру емес екенін атап көрсетеді. Сексуалдық революция сексті саяси мүмкіндіктер мен әлеуметтік мәдениеттің орны ретінде анықтауда бұрын-соңды болмаған құбылыс емес еді. Порнографиядағы денелердің алмастырылуы гендерлік айырмашылықтардың, рөлдердің және нормалардың мағынасына радикалды әсер ететіні айтылды.

"Плейбой" мәдениеті

1953 жылы Чикаго тұрғыны Хью Хефнер 21 мен 45 жас аралығындағы еркектерге бағытталған Playboy журналын құрды. Журналда мультфильмдер, сұхбаттар, қысқа әңгімелер, Хефнердің «Плейбой философиясы» және ашық киімдегі әйелдердің «Плеймейтс» суреттері болды, бұл журналға зор табыс әкелді. Кейбіреулер оның осыны пайдаланғанын айтады.

Порнографиялық фильмдер

1969 жылы Энди Уорхолдың "Blue Movie" фильмі, Америка Құрама Штаттарында кеңінен көрсетілу үшін ашық сексуалдық мазмұнды бейнелейтін алғашқы ересектерге арналған эротикалық фильм болды. Фильм қазіргі американдық мәдениетте "порно шик" құбылысын қалыптастыруға көмектесті. Уорхолдың сөзіне сүйенсек, "Blue Movie" Марлон Брандоның қатысуымен түсірілген "Париждегі соңғы танго" фильміне үлкен әсер еткен, және "Blue Movie" түсірілгеннен кейін бірнеше жыл өткен соң жарық көрді. 1976 жылы Джордж Бернард Шоудың "Пигмалион" пьесасы негізінде түсірілген "Миссти Бетховеннің ашылуы" көрсетілді, және Тони Бентли оны "порноның алтын ғасырының" "бағалы қазынасы" деп санайды. 1970 жылдардың ортасынан бастап және 1980 жылдарға дейін, жаңадан қол жеткізген сексуалдық бостандықтарды ірі бизнес пайдаланып, үлкен кіріс табуға тырысты, қоғамдағы шектеулер азайған сайын, ашық және "хардкор" порнография пайда болды. Феминистік қозғалыстар әйелдердің физикалық және психологиялық сексуалдық бостандығы үшін күресті, олардың негізгі идеологиясы әйелдердің сексуалдық ләззат алуы болды, бұл әйелдердің тәуелсіздігіне негіз салды. Сексуалдық бостандық феминистік мәселе болуы керек пе, жоқ па деген мәселе қазір де талқыланып жүр, бірақ феминистік қозғалыстар сексизмге қарсы күреске де қатысады. Сексизм өте күрделі ұғым болғандықтан, сексизмге қарсы феминистік сынды сексуалдық қысымға қарсы күрестен ажырату қиын. Феминистік қозғалыс ЛГБТ+ қоғам мен әйелдердің сексуалдық қалаулары мен сезімдерін ашық білдіруге мүмкіндік беретін қоғамдық атмосфераны құруға көмектесті, бұл сексуалдық жағынан рухани азаттыққа жол ашты. Әйелдер мен ЛГБТ+ қоғам өздерінің сексуалдық қалауларын немесе сезімдерін жасыруға мәжбүр болмай, осы салада көбірек еркіндікке ие болды және ие болып келеді. Осылайша, сексуалдық қысымды жоюға бағытталған феминистік қозғалыс сексуалдық бостандық қозғалысына тікелей үлес қосты және осылай жалғастыруда. Дегенмен, көптеген феминистер арасында 1960 жылдардағы сексуалдық революцияда қол жеткізген сексуалдық бостандықтар, мысалы, моногамияға деген басымдықтың төмендеуі, көбінесе әйелдердің есебінен ерлерге тиесілі деген пікір кеңінен тарады. Шила Джеффрис "Антиклимакс: Сексуалдық революцияға феминистік көзқарас" атты еңбегінде сексуалдық революция ерлердің талаптарына сәйкес келіп, әйелдердің бостандығына қарағанда олардың құлдырауына көбірек себеп болды деп мәлімдеді. Бұл пікірге құрмет көрсетілгенімен, оған қарсы да қатты сын айтылды. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында порнография, проституция және БДСМ, сондай-ақ жалпы сексуалдық мәселелер бойынша келіспеушіліктерге байланысты феминистік сексуалдық соғыстар басталды.

In 1969, Blue Movie, directed by Andy Warhol, was the first adult erotic film depicting explicit sex to receive wide theatrical release in the United States. The film helped inaugurate the "porno chic" phenomenon in modern American culture. According to Warhol, Blue Movie was a major influence in the making of Last Tango in Paris, starring Marlon Brando, and released a few years after Blue Movie was made. In 1976, The Opening of Misty Beethoven (based on the play Pygmalion by George Bernard Shaw) was released theatrically and is considered by Toni Bentley the "crown jewel" of "the golden age of porn." By the mid 1970s and through the 1980s, newly won sexual freedoms were being exploited by big businesses looking to capitalize on an increasingly permissive society, with the advent of public and hardcore pornography. <! not relevant in this section: Historian David Allyn argues that the sexual revolution was a time of "coming out": about premarital sex, masturbation, erotic fantasies, pornography use, and sexuality. The women's movement was able to develop lesbian feminism, freedom from heterosexual act, and freedom from reproduction. Feminist Betty Friedan published the Feminine Mystique in 1963, concerning the many frustrations women had with their lives and with separate spheres which established a pattern of inequality. The Gay Rights Movement started when the Stonewall riots of 1969 crystallized a broad grass roots mobilization. New gay liberationist gave political meaning to "coming out" by extending the psychological personal process into public life. During the 1950s the most feared thing of the homosexual culture was "coming out", the homosexual culture of the 1950s did everything they could to help keep their sexuality a secret from the public and everyone else in their lives, but Alfred Kinsey's research on homosexuality alleged that 39% of the unmarried male population had had at least one homosexual experience to orgasm between adolescence and old age. new religious movements and alternative spiritualities such as Modern Paganism and the New Age began to grow and spread across the globe alongside their intersection with the sexual liberation movement and the counterculture of the 1960s,

The feminist movements insisted and focused on the sexual liberation for women, both physical and psychological. The pursuit of sexual pleasure for women was the core ideology, which subsequently was to set the foundation for female independence. Although whether or not sexual freedom should be a feminist issue is currently a much debated topic, Feminist movements are also involved the fight against sexism and since sexism is a highly complex notion, it is difficult to separate the feminist critique toward sexism from its fight against sexual oppression. The feminist movement has helped create a social climate in which LGBT people and women are increasingly able to be open and free with their sexuality, which enabled a spiritual liberation of sorts with regards to sex. Rather than being forced to hide their sexual desires or feelings, women and LGBT people have gained and continue to gain increased freedom in this area. Consequently, the feminist movement to end sexual oppression has and continues to directly contribute to the sexual liberation movement. Nevertheless, among many feminists, the view soon became widely held that, thus far, the sexual freedoms gained in the sexual revolution of the 1960s, such as the decreasing emphasis on monogamy, had been largely gained by men at women's expense. In Anticlimax: A Feminist Perspective on the Sexual Revolution, Sheila Jeffreys asserted that the sexual revolution on men's terms contributed less to women's freedom than to their continued oppression, an assertion that has both commanded respect and attracted intense criticism. In the late 1970s and early 1980s, feminist sex wars broke out due to disagreements on pornography , on prostitution, and on BDSM, as well as sexuality in general.

Ұрыққа қарсы

Ұрпақты бақылау кеңінен қолжетімді болғаннан бастап, ерлер мен әйелдер бала туу мәселесінде бұрынғыдан да көп таңдау мүмкіндігіне ие болды. 1916 жылы ерлерге арналған жұқа, бір рет қолданылатын латекс презервативтердің ойдағыдай жасалуы 1930 жылдары қолжетімді презервативтердің кең таралуына әкелді; 1936 жылы Комсток заңдарының күшін жою диафрагма және жатыр мойны қапшығы сияқты тиімді контрацептивтерді насихаттауға мүмкіндік берді; 1960 жылдары әйелдерге арналған спираль және орал контрацептивтердің енгізілуі, тосқауыл контрацепциясынан құтылу сезімін сыйлады. Папа Павел VI басшылығымен (1968) Католик шіркеуі Humanae vitae (Адам өмірі туралы) жариялады, ол жасанды контрацепцияны қолдануға тыйым салатын декларация болды. Шіркеулер ерлер мен әйелдерді әйелдердің фертильділігінің «табиғи циклдерін» пайдалануға және олардың «табиғи түрде бала көтере алмайтын» кезеңдерін пайдалануға шақыратын, фертильділікті реттеу әдісі – ритм әдісіне рұқсат берді. Шіркеулердің қарсылығы (мысалы, Humanae vitae) діннен шеттеген немесе дінмен өкілдік етілмеген сезімдегі адамдарды секуляризация және діннен оқшаулану қозғалыстарын құруға итермеледі. 1965 жылы «Грисвольдтың қыздар әлемі» шешімінде әйелдер ұрпақты бақылауға көбірек қол жеткізді. 1965 жылғы Жоғарғы Соттың Griswold v. Connecticut ісі контрацепцияға тыйым салу конституцияға қайшы екенін, өйткені ол адамдардың жеке өмірге құқығын бұзады деп шешті. Сонымен қатар, 1960 және 1970 жылдары ұрпақты бақылау қозғалысы абортты заңдастыруды және үкіметтердің контрацепция туралы кең ауқымды білім беру науқанын жақтады. Griswold v. Connecticut ісі және одан кейінгі ұрпақты бақылау қозғалыстары некеде тұрмаған жұптарға ұрпақты бақылау құқығын (Eisenstadt v. Baird, 1972), кез келген әйелге аборт жасау құқығын (Roe v. Wade, 1973) және кәмелетке толмағандарға контрацепция құқығын (Carey v. Population Services International, 1977) беруге негіз болды. Griswold ісі сондай-ақ гомосексуалдық қатынастарға құқық (Lawrence v. Texas, 2003) және бір жынысты некеге құқық (Obergefell v. Hodges, 2015) туралы маңызды істерде прецедент ретінде пайдаланылды.

As birth control became widely accessible, men and women began to have more choice in the matter of having children than ever before. The 1916 invention of thin, disposable latex condoms for men led to widespread affordable condoms by the 1930s; the demise of the Comstock laws in 1936 set the stage for the promotion of available effective contraceptives such as the diaphragm and cervical cap; the 1960s introduction of the IUD and oral contraceptives for women gave a sense of freedom from barrier contraception. The Catholic Church under Pope Paul VI (1968) published Humanae vitae (Of Human Life), which was a declaration that banned the use of artificial contraception. Churches allowed for the rhythm method, which was a method of regulating fertility that pushed men and women to take advantage of the "natural cycles" of female fertility, during which women were "naturally infertile." The opposition of Churches (e. g. Humanae vitae) led people who felt alienated from or not represented by religion to form parallel movements of secularization and exile from religion. Women gained much greater access to birth control in the Griswold "girls world" decision in 1965. The 1965 Supreme Court case Griswold v. Connecticut ruled that the prohibition of contraception was unconstitutional on the grounds that it violated peoples' rights to marital privacy. In addition, in the 1960s and 1970s, the birth control movement advocated for the legalization of abortion and large scale education campaigns about contraception by governments. The Griswold v. Connecticut case and subsequent birth control movements created a precedent for later cases granting rights to birth control for unmarried couples (Eisenstadt v. Baird), 1972), rights to abortion for any woman (Roe v. Wade, 1973), and the right to contraception for juveniles (Carey v. Population Services International, 1977). The Griswold case was also influential in and cited as precedent for landmark cases dealing with the right to homosexual relations (Lawrence v. Texas, 2003) and the right to same sex marriage (Obergefell v. Hodges, 2015).

Еркін махаббат

Еркін махаббат – махаббаттың барлық формаларын қабылдайтын әлеуметтік қозғалыс. Қозғалыстың бастапқы мақсаты – мемлекетті неке, ұрпақ көбейтуді бақылау және ізгіліксіздік сияқты сексуалдық мәселелерден бөліп, оларды жеке адамдардың құзырына беру болды. Мұндай мәселелерге тек қатысушы адамдар ғана жауапты екендігі айтылды. Еркін махаббат 1970-ші жылдар мен 1980-ші жылдардың басында түрлі формада жалғасты, бірақ оның белсенді көріністері 1980-ші жылдардың ортасында, жұртшылық алғаш рет өлімге алып келетін, жыныстық жолмен жұғатын СПИД ауруы туралы білген кезде, қарсылыққа ұшырады.

Некеден тыс жыныстық қатынас

Бір кездері қатты айыпталатын некеге дейінгі жыныстық қатынас кеңінен қабылдана бастады. Ұрықсақтардың қолжетімділігінің артуы (және кейбір елдерде аборттың заңдастырылуы) некеге дейінгі жыныстық қатынастың нәтижесінде күтілмеген баланың дүниеге келу мүмкіндігін азайтуға көмектесті. 1970 жылдардың ортасына қарай, Америкада жаңа үйленген жұптардың көпшілігі некеге дейін жыныстық қатынасқа түскен. Осы өзгерістің негізгі себебі – некеде тұрмаған ересектер арасындағы қарым-қатынастардың дамуы болды, бұл ертерек жыныстық тәжірибеге алып келді және некеге тұру жасының кешігуімен нығайтылды. Орташа есеппен, американдықтар моногамдық қарым-қатынасқа түспес бұрын жыныстық тәжірибе жинақтады. Осы кезеңде ажырасу көрсеткішінің өсуі және ажырасуға байланысты айыптың азаюы да жыныстық тәжірибелерге ықпал етті. Мысалы, 1991 жылы АҚШ-та әр 1000 жасөспірім қызға 61,8 бала туды. 2013 жылы бұл көрсеткіш 1000 жасөспірім қызға шаққанда 26,6 балаға дейін төмендеді. Некесіз бірге тұратын әйелдер мен ерлер алиментпен тең "палимон" талап етті. Жасөспірімдер өздеріне ұнаған адаммен жыныстық өмір сүру құқығын мойындады, ал жағалаудағы демалушылар ашық немесе жалаңаш жүруге тырысты.