Кіріспе

Ағаштан жасалған конструкция, онда панель берік қаңқаға орналастырылады. Рамалық-панельдік конструкция, сондай-ақ рельс және стиль деп аталады, есіктер, қаптамалар және шкафтар, жиһаз және үйлер үшін әр түрлі декоративтік элементтер жасау кезінде қолданылатын жиі кездесетін ағаш өңдеу техникасы. Негізгі идея – қатты раманың ішінде "қозғалатын" панельді бекіту, қатты ағаштан жасалған шкаф есігін немесе сөре алдының жасалуына қарағанда, онда есік тік немесе көлденең бағытта орналасқан бірнеше қатты ағаш бөліктерінен құралады және ағаш талшықтары көрінеді. Әдетте, панель рамаға жабыстырылмайды, оның ішінде еркін қозғалуына мүмкіндік беріледі, осылайша панельді құрайтын ағаштың маусымдық өзгерістері раманың деформациясына әкелмейді. Рамалық-панельдік конструкцияның ең қарапайым түрі бес элементтен тұрады: панель және раманы құрайтын төрт элемент. Раманың тік бөліктері стильдер деп, ал көлденең бөліктері рельстер деп аталады. Негізгі рамалық-панельдік элемент жоғарғы рельс, төменгі рельс, екі стиль және панельден тұрады. Бұл шкаф есіктерін жасаудың кең таралған әдісі және көбінесе "бес бөліктен тұратын есік" деп аталады. Үлкен панельдерде панельді бір немесе бірнеше бөлікке бөлу жиі кездеседі. Қосымша панельдерді орналастыру үшін рамаға орталық рельстер және орталық стильдер немесе мүнтіндер қосылады.

Панельдер

Панель рама мүшелерінің ішкі жиегінде жасалған ойыққа немесе артқы ішкі жиегінде жасалған жиекті қояншаға орналастырылады. Панельдер қозғалысқа орын беру үшін рамадағы бос орыннан сәл кішірек етіп жасалады. Ағаш талшық бойынша кеңейіп, тартылады, ал қатты ағаштан жасалған кең панель ені жарты дюймға дейін өзгере алады, бұл есік жақтауын бұрмалауы мүмкін. Ағаш панельге еркін қозғалуға мүмкіндік беру арқылы, ол есікке зиян келтірмей кеңейіп, жиырылуы мүмкін. Типик панель өзінен және рамадағы ойықтың төменгі жағына дейін 1/4" (5 мм) аралық қалдырып кесіледі. Жинау алдында панельдің жиегі мен рама арасындағы ойыққа серпімді материал орналастырылады. Бұл элементтер панельді раманың ортасына бекітіп, маусымдық қозғалысты жұтады. Бұл мақсатқа арналған танымал зат – «ғарыш доп» деп аталатын кішкентай резеңке шар (сауда белгісі бар өнім). Кейбір жиһаз жасаушылар қозғалысқа мүмкіндік беру үшін кішкентай пробкаларды да пайдаланады. Панельдер әдетте тегіс немесе көтеріңкі болады. Тегіс панельдің көрінетін беті рамадағы ойықтың алдыңғы жағымен бір деңгейде болады. Бұл панельге енгізілген көрініс береді. Осы стильдегі панельдер көбінесе МДФ немесе фанера сияқты жасалма материалдардан жасалады, бірақ қатты ағаштан немесе тілді және ойықты тақтайлардан да жасалуы мүмкін. МДФ-тан жасалған панельдер сыртқы түрін жасыру үшін боялады, ал қатты ағаштан жасалған фанера панельдер қатты ағаштан жасалған рельстер мен тіреулермен үйлестіру үшін боялып, лакталды. Көтеріңкі панельдің жиегіне профиль кесіледі, сондықтан панельдің беті рамамен бір деңгейде немесе одан биік болады. Көрікті профильдерге огива, шамфер және скоуп немесе ков тігісі жатады. Панельдерді көтерудің бірнеше әдісі бар, қазіргі заманғы жиһаз жасауда ең көп қолданылатыны – үстел арасымен ков жасау немесе ағаш роутерінде немесе шпиндельді формалау станогында панельді көтеруге арналған кескішті пайдалану.

Қалқа

Рама бірнеше әдіспен құрастырылуы мүмкін: тісті және таяқшалы, тісті және тірек, тұтқалы қосылыс немесе қарапайым тікелей қосылыс. Тісті және таяқшалы әдіс ең көп қолданылатыны, себебі оны өндіру тиімдірек. Тісті және тірек қосылысы ең берік болып табылады және көбінесе үлкен күш түсетін үлкен есіктерге қолданылады. Тұтқалы қосылыстар көбінесе ресми емес жұмыстарда қолданылады, себебі ашық ағаш жиегі әдемі емес деп есептеледі; ал тікелей қосылыстар әлсіз болғандықтан, өте кішкентай жинақтарда ғана қолданылады. Раманың тіректері мен таяқшаларында көбінесе сыртқы бетінің ішкі жиегіне профиль жасалады, әдетте панельдің профиліне сәйкес келетін кішірек нұсқасы болады. Кейбір панельдік стильдерде сыртқы бетінің сыртқы жиегінде де профиль жасалуы мүмкін. Қазіргі заманғы жиһаздарда тісті және таяқшалы қосылыс арнайы фрезерлік кескіштер жиынтығымен жасалады. Бұл кескіштер рама бөліктерінің жиегіндегі профильді кесіп, сондай-ақ таяқшаның ұштарында сол профильдің кері нұсқасын кесіп, оларды тіректің ұштарына кигізіп, жабыстыруға мүмкіндік береді. Егер дұрыс жасалса, таяқшаның ұшында жасалған тісті кесім, тісті профильмен мінсіз үйлеседі. Жабыстырылғаннан кейін, нәтижесіндегі қосылыс көптеген шкаф есіктеріне қосымша нығайтусыз жеткілікті беріктік береді. Өте үлкен және ауыр есіктер үшін тісті және таяқшалы қосылысты қазықтармен, еріген тіректермен немесе басқа әдіспен нығайтуға болады. Басқа рама құрастыру әдістері үшін ішкі профильді митрамен немесе қосымша қалыптамамен жасайды. Митрамен жасалғанда, профиль (тісті деп аталады) таяқша мен тіректің жиектеріне жағылады, содан кейін әрбір тіректің ұштарындағы тістінің бөлігі алынып тасталады, бұл таяқшаның ұштарындағы ұқсас митралық кесімге сәйкес келетін митралық жиекті қалдырады. Бұл дәстүрлі әдіс көп уақытты қажет етеді, сондықтан өндірілген бұйымдар үшін тісті және таяқшалы әдіс танымал. Егер қосымша қалыптама қолданылатын болса, онда қалыптама рама мен панель жиналғаннан кейін раманың сыртқы бетінің ішкі жиегіне жабыстырылады.

Құрастыру процесі

Жоғары панельді есіктерді жасау процесі панельдерді желімдеуден басталады, содан кейін қаңқа бөліктерін кесуге және дайындауға көшеді. Келесі қадам – панельдерді қажетті өлшемге келтіріп, пішін беру. Есікті құрастыру алдында панельдер мен бөліктер тегістеледі. Панельдер жиналмас бұрын сырлаудан өткізілуі де жиі кездеседі, себебі панель қысқарғанда шикі ағаш көрінбеуі үшін. Буындар желімделіп, қысқыштармен бекітіледі. Егер қаңқа мен панельдер бояуға жарамды болса, кейде олардың артқы жағындағы қосылған жерлері шегеленеді. Содан кейін есік соңғы қалыңдығына дейін тегістеледі және қажет болған жағдайда сыртқы пішіні жасалады.