Кіріспе

1921 жылдан 1969 жылға дейін Британдық Шығыс Африканың валютасы

Шығыс Африка шиллингі 1921 жылдан 1969 жылға дейін британдық басқарудағы Шығыс Африка аймақтарындағы есептік бірлік болды. Оны Шығыс Африка валюталық кеңесі шығарған. Бұл Шығыс Африка қауымдастығы енгізуді жоспарлап отырған ортақ валютаның атауы ретінде де қарастырылуда. Шиллинг 100 центке бөлінген, ал 20 шиллинг 1 фунтқа тең болған.

Бірінші Шығыс Африка шиллингi

Британ империясының стерлингті қолданған басқа аймақтарынан өзгеше, Британдық Шығыс Африкада фунт емес, шиллинг негізгі есептік бірлік болды. Фунт, негізінен, өте ірі ақша сомаларын тіркеу үшін қолданылатын қосымша бірлік еді, оларды тек шиллингтермен көрсету қиын болар еді. Мұндай ерекше жағдайдың себебі – британдық отарлық билігі Британдық Шығыс Африкада алғашқы валюта ретінде фунт емес, рупияны қолданды. Шығыс Африка шиллингі 1921 жылы Кения, Танганьика және Угандада енгізілді, ол аз ғана уақыт өмір сүрген Шығыс Африка флоринін 1 флоринге 2 шиллинг есебімен алмастырды. Флорин Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін күмістің бағасының өсуіне байланысты енгізілді. Сол кезде Үндістан рупиясы Британдық Шығыс Африка мемлекеттерінің валютасы болып табылды. Күміс монета болғандықтан, рупияның құны стерлинг фунтқа қатысты өсті. Оның құны екі шиллингке жеткенде, билік оны флоринмен алмастыруға шешім қабылдады. Ал флориннен Шығыс Африка шиллингі пайда болды. Валюта бір шиллинг стерлингке бекітіліп, 100 центке бөлінді. 1936 жылы Занзибар валюталық кеңеске қосылды, ал занзибар рупиясы 1 занзибар рупиясы есебімен алмастырылды. Шиллинг, британдықтардың басқаруында болған Сомалидің, Эфиопияның және Эритреяның кейбір аймақтарында да қолданылды. 1941 жылға дейін бұл аймақтар, сол кезде Италияның Шығыс Африкасы деп аталған, Италияның Шығыс Африка лирасын пайдаланды. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстың нәтижесінде Ұлыбритания билікті қайта иеленді және шиллингті 24 лира есебімен енгізді. Италиялық Сомалиленд 1949 жылы БҰҰ-ның қамқорлығындағы Италияға қайтарылды және көп ұзамай шиллингпен тең бағалы сомали валютасына көшті. Британдық Сомалиленд 1960 жылы тәуелсіздік алып, Сомали құру үшін Италиялық Сомалилендке қосылды. Сол жылы Сомали Шығыс Африка шиллингімен тең бағалы Сомали шиллингін (сомали сомалысын алмастыра бастады). Эфиопия 1941 жылы британдықтардың қолдауымен тәуелсіздік алып, Шығыс Африка шиллингін қолдана бастады. Мария Тереза талері, үнді рупиясы және египет фунты да осы кезеңнің басында заңды төлем құралы болды, олардың осы мәртебесі қашан тоқтағаны белгісіз. 1944 жылдың соңында толық егемендік қайта орнатылды, ал 1945 жылы эфиопиялық доллар 1 доллар мөлшерлемесімен қайта енгізілді. Эритрея 1941 жылы италиялықтардан басып алынды және Шығыс Африка шиллингін, сондай-ақ египет фунтын қолдана бастады. Лира 1942 жылы қолданыстан шығарылды. 1952 жылы Эритрея Эфиопиямен федерация құрғанда, Эфиопияда қолданылып жүрген доллар Эритреяда да қабылданды.

Екінші Шығыс Африка шилінгі

Ақшаның жаңартылған нұсқасын Шығыс Африка қауымдастығы ұсынды, оған Кения, Танзания, Уганда, Руанда, Бурунди, Оңтүстік Судан және Конго Демократиялық Республикасы кіреді. Екінші Шығыс Африка шиллингін 2012 жылы айналымға енгізу жоспарланған, бірақ бұл мақсатқа жетілмеді. 2015 жылғы екінші мерзім белгіленді, бірақ ол да орындалмады. Үшінші жоспарланған мерзім – 2024 жыл.

Георг V билік құрған кезде шығарылған

Георгий V билік құрған кезде шығарылған Сурет Құны Каталог нөмірі Техникалық параметрлері Сипаттама Мерзімі Ескертпелер Салмағы Құрамы Алдыңғы жағы Артқы жағы 1 цент KM 22 Қола "GEORGIVS V", "REX ET IND:IMP:", тәж, құны "EAST AFRICA", құны, 1922 жыл 1935 орталық тесігі 5 цент KM 18 1921 1936 10 цент KM 19 50 цент KM 20 3.8879г 25% күміс "GEORGIVS V", "REX ET IND:IMP:", Георгий V-нің кескіні Екі құн, "EAST AFRICA", таудың алдындағы арыстан, 1921 жыл 1924 жыл 1 шиллинг KM 21 7.7759г Құны, "EAST AFRICA", таудың алдындағы арыстан, 1921 жыл 1925 жыл

GEORGIVS VI ретінде

Георгий VI кезінде шығарылған бейнесі Құны Каталог нөмірі Техникалық параметрлері Сипаттамасы Күні Ескертулер Салмағы Құрамы Алдыңғы жағы Артқы жағы 1 цент КМ 29 Мыс "GEORGIVS VI", "REX ET IND:IMP:", тәж, "EAST AFRICA" құны, күні 1942 орталық тесігі 5 цент КМ 25 1936 орталық тесігі КМ 25.1 1937 1941 орталық тесігі, қалың жақ КМ 25.2 1941 1943 орталық тесігі, жұқа жақ КМ 25.3 1942 орталық тесігі жоқ, жұқа жақ 10 цент КМ 26.1 1937 1941 кейбіреулерінде орталық тесігі бар, кейбіреулерінде жоқ, қалың жақ КМ 26.2 1942 1945 орталық тесігі, жұқа жақ 50 цент КМ 27 3.8879г 25‰ күміс "GEORGIVS VI", "REX ET INDIÆ IMPERATOR", Георгий VI бюсті, "EAST AFRICA" құны, таудың алдындағы арыстан, күні 1937 1944 1 шиллинг КМ 28.1 7.7759г "EAST AFRICA" құны, таудың алдындағы арыстан, күні 1937 1944 жиектегі тістің арасы кең КМ 28.2 1941 сирек, қалың жиек, ірі тіс, ұсақ дизайн айырмашылықтары КМ 28.3 1942 1943 артқы жақтағы орталық бейне өңделген КМ 28.4 1944 1946 жиектегі тістің арасы тығыз, КМ 28.1 сияқты.

Банкноттар

1921 жылы Шығыс Африка валюталық кеңесі тарапынан , , , , , және номиналдарында банкноттар шығарылды. 20 шиллингтен жоғары номиналдағы банкноттарда сома фунттарда да көрсетілді (£1, £5, £10, £50 және £500). 1943 жылы банкноттар шығарылды, мұндай банкноттарды шығарған жалғыз жағдай осы болды. банкноттары 1933 жылға дейін ғана, ал банкноттары соңғы рет 1947 жылы шығарылды. Қалған номиналдары 1964 жылға дейін қолданыста болды. Шиллингтердің номиналдары банкноттарда ағылшын, араб және гужарати тілдерінде, ал фунттардың сомасы тек ағылшын тілінде жазылған.