Кіріспе

Матай 4:5 – Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының төртінші тарауының бесінші аяты. Иса шайтанның бірінші сынағын жеңген соң, осы аятта шайтан оны екінші сынақ орнына көшіреді.

Талдау

"Құдайдың киелі қаласы" сөзсіз Иерусалимді білдіреді, себебі ғибадатхананың есімі осыған меңзеп тұр. Лұқаның осы оқиғаны баяндауында қала осылай аталған. Аян 21:10-да оқиға қайта баяндалғанда екі атау да қолданылған. Нолланд, бұл жердегі және Матай 4:8-де "алып кетті" деп аударылған сөз Матай 2:14 және Матай 2:21-де Жүсіптің Исаны Мысырға алып барып, қайта әкелгені туралы айтылған бірдей етістік екенін атап көрсетеді. Нолланд бұл Жүсіптің Исаны адал түрде алып кетуі мен Шайтанның зұлым ниеттері арасындағы айқын қарама-қайшылықты көрсетеді. "Төбе" деп аударылған сөздің нақты мағынасы толыққанды түсініксіз. Швейцер грек тілінде бұл терминнің "кішкентай қанаттарға" өте ұқсас екенін айтады және "кішкентай мұнара" немесе "парапет" аудармасы дұрыс болар деген пікірде. Франция бұл сөз классикалық әдебиетте архитектуралық элементті білдірмейтінін, бірақ қару-жарақ немесе механизмнің бөлігінен шығыңқы бөліктерді сипаттауда қолданылатынын көрсетеді. Харрингтон бұл аяттың Гандридегі қорғаушы қанаттар туралы айтылған сөздермен байланысты болуы мүмкін деп санайды. Гандри осы көрініс үшін қарастырылған ғибадатхананың үш орнын тізімдейді. Суретшілер және басқалары дәстүрлі "төбе" аудармасын қолданады, көбінесе оқиғаны ғибадатхананың басты мұнарасының үстінде, қасиетті орынның үстінде, жерден шамамен 180 фут биіктікте көрсетеді. Басқа пікір бойынша, оқиға ғибадатхананың басты қақпасының үстіндегі төбеде, екеуін оңай көруге болатын ең көрнекті жерде болған. Үшінші орын, және дәстүр бойынша қабылданған нұсқа, – бұл Қидрон аңғарына қарайтын сыртқы қабырғаның оңтүстік-шығыс бұрышындағы мұнара. Осыған байланысты бір дәстүр бойынша, Әділ Жақып осы мұнарадан лақтырылып өлтірілген.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Псевдо-Хризостом: "Мәсіхтің осы алғашқы жауабынан шайтан Оның Құдай немесе адам екенін анық біле алмады; сондықтан ол тағы бір тәлкеуге көшті, өзімен-өзі былай деді: "Аштық сезімін білмейтін бұл адам, егер Құдайдың Ұлы болмаса, онда қасиетті кісі; және осындайлар аштыққа төтеп беруге күш алады; бірақ олар дене мұқтаждарын басып өткен соң, көбінесе бос мақтанға құмар болып құлайды. Сондықтан ол Оны осы бос мақтанмен сынауға кірісті."