Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
О Фэргейл – Ирландия аристократиясының Лонгфорд графтығынан шыққан әулеті, тарихи тұрғыдан Анналияның князьдары болған. Атау "Фергейлдің ұрпағы" дегенді білдіреді, ал Фергейл есімі "батыр адам" деген мағынаны білдіреді. Фергейл 10 ғасырдағы Фортуатха патшасы Ангаильдің шөбересі болды, ол Анналияны жаулап алып, оған өз атын берді, ал оның ұрпақтары 6 ғасыр бойы Анналияның князьдары болды. Ангаиль Конмахейк Ангайл тайпасының басшысы еді. Фергейл әулетінен Даль Мессин Корб және Уи Гарчон руларының басшылары шықты. Ағылшын тіліндегі әулет атауларының түрлері: О'Фаррелл, О'Феррелл, Феррелл және Фаррелл.
Ó Fearghail is a family name of the Irish nobility from County Longford who were historically the Princes of Annaly. The patronym means "descendant of Fearghail", whose name means "man of valour". Fearghail was a great grandson of Angaile, the 10th century King of Fortúatha who conquered and gave his name to Annaly, and his Ó Fearghail descendants were the Princes of Annaly for 6 centuries. Angaile was chief of the Conmhaícne Angaile. The lineage of Fearghail produced chiefs of the Dál Messin Corb and the Uí Garrchon. English forms of the surname include O'Farrell, O'Ferrall, Ferrell and Farrell.
Ерте тарих
Тарихшы С. Томас Кернидің айтуынша, О’Фарреллдер Ирландиядағы Конмайк Рейн тайпасының бір бөлігі болған, олар шамамен б.з. дейінгі 500-100 жылдар аралығында Ирландияға қоныс аударған кельттердің екінші толқыны – Эрайнн тайпасынан тараған. О Фейргейл әміршісі тарихи тұрғыдан О Фейргейлдің Лонгфорд бекінісінде (Ирландия орфографиясы: Longphort Uí Fhearghail) отырған, ал тағы бір О Фейргейл орны Анналидің шығыс бөлігіндегі Моатфарреллде (Ирландия орфографиясы: Móta Uí Fhearghail) болды, ол Баллинали мен Эджвортстаун арасында орналасқан. 11-шы ғасырдың басынан бастап, Яков I-нің 17-шы ғасырдың басындағы отарлауларына дейін О Фейргейл Анналияны князьдік ретінде басқарды. Бұл билік 12-ші және 13-шы ғасырлардағы ағылшынның қайта-қайта басып кірулерімен бұзылды. 15-шы ғасырға қарай О Фейргейл толық бақылауға ие болып, Солтүстік Анналияны басқаратын Ақ О Фейргейлге (Ирландия орфографиясы: Uí Fhearghail Bán) және Оңтүстік Анналияны басқаратын Сары О Фейргейлге (Ирландия орфографиясы: Uí Fhearghail Buí) бөлінді. О Фейргейл княздығы 1552 жылы, король Эдуард VI Аннали жерлерінің көп бөлігін, соның ішінде қасиетті арал мен О Фейргейл жерлерін барон Дельвинге берген кезде күрт әлсіреді. 1618 жылы Лонгфордтың О Фейргейлдері король Яков I-нің бұйрығымен Анналидің ханзадалары лауазымынан алынып, барлық жерлері мен артықшылықтарынан айырылды. Гелдік тайпалық тәртіп құлағаннан кейін, көптеген О Фейргейлдер бұрынғы жерлерін ағылшын және шотланд жер иелерінен жалға алды.
According to the historian C. Thomas Cairney, the O'Farrells were part of the Conmaicne Rein tribe in Ireland who came from the Erainn tribe who were the second wave of Celts to settle in Ireland from about 500 and 100 BC. The Ó Fearghail chieftain historically sat at the Ó Fearghail stronghold of Longford (Irish orthography: Longphort Uí Fhearghail), with another Ó Fearghail seat at Moatfarrell (Irish orthography: Móta Uí Fhearghail) in the eastern part of Annaly, between Ballinalee and Edgeworthstown. From the early 11th century until the colonial confiscations of James I in the early 17th century, the Ó Fearghail ruled Annaly as a principality. This rule was disrupted by repeated English invasions in the 12th and 13th centuries. By the 15th century, the Ó Fearghail regained complete control and had divided into the North Annaly ruling White Ó Fearghail (Irish orthography: Uí Fhearghail Bán) and the South Annaly ruling Yellow Ó Fearghail (Irish orthography: Uí Fhearghail Buí). The Ó Fearghail principality was greatly undermined in 1552, when King Edward VI granted much of the lands of Annaly to Baron Delvin, including the Holy Island and lands of the Ó Fearghail. By 1618, the Ó Fearghail of Longford were finally deposed as Princes of Annaly by King James I, losing all of their lands and privileges. After the fall of the tribal Gaelic Order, many became tenants of their old land with English and Scottish landlords.
Қазіргі дәуір
О'Фаррелл аты ағылшын тілінде алғаш рет 1620 жылы Лонгфорд графтығының Рихард О'Фаррелл әкесі жазған. О'Фаррелл әулетінен бірнеше ер адам Сегіз жылдық соғыста испан армиясының ирланд полкінде қызмет еткен. 1641 жылғы Ирландия көтерілісі кезінде көптеген әскерлер Ирландияның конфедеративтік католик қозғалысымен бірге күресу үшін елге оралды. 17 ғасырдың соңына қарай О'Фарреллдер көбінесе Ирландияға қайтып келді, және бүгінгі күнге дейін Мидленд округтерінде, әсіресе Лонгфорд округінде көптеп кездеседі. Бірқатары Кубада қалды, онда олардың тегі О'Фаррилл деп жазылған.
The first record of an O'Farrell in the English language was written in 1620 by Father Richard O'Farrell of County Longford. A number of O'Farrell men served in an Irish regiment of the Spanish Army in the Eighty Years' War. By the time of the Irish Rebellion of 1641, many troops returned to fight with the Irish Catholic movement of confederate Ireland. By the end of the 17th century, the O'Farrells had mostly returned to Ireland, where they are abundant to this day in the midland counties, especially in County Longford. Some did remain in Cuba, where their surname was spelled O'Farrill.
Уақыт шкаласы
1014: Фергейлдің арғы атасы Ангайл осы кезде Анналияны бақылауға алды. 1014: Конмайкнен Фергейл Клонтарф шайқасында қаза тапты. О-Фергейл тайпасы оның ұрпақтары екенін жариялайды. 1262: Мет ағылшындары Аннали иесі Гуа О Фэргейлдің (әділ) жерлерін тонады, осыдан ол Мет графтығында көптеген адамдарды өлтіріп, жерді жойып, кек алуға мәжбүр болды. 1316: О-Фергейл Эдвард Брюстің ирландтық жорылын қолдап, Атенридің екінші шайқасында шайқасты, нәтижесінде жеңіске жеткен ағылшындар О-Фергейлдің төртеуін өлтірді. 1323: Лорд Бермингемнің басшылығындағы үлкен ағылшын әскері О Фэргейлге шабуыл жасауға тырысты, бірақ Донел О Фэргейлдің бұйрығымен олар кері қайтарылып, өлтірілді. 1329: Джон О Фэргейлдің ұлдары мен Мит ағылшындарының бір тобы Фордтағы үйінде Брейфн графына құдық қазып, өлтірді. 1347–1516: О Фергейлдің сегіз өкілі Ардаг епископы қызметін атқарды. 1452: О Фэргейл басшылары Ирландияның Лорд-лейтенанты Ормонд графымен, Шығыс Брейфн О’Рейлилерінің Бермингем лордының ұлын түрмеге қамауына байланысты қысқаша қақтығысқа түсті. О’Фергейл Ормондты сатып алады, ал Лорд-лейтенант О’Рейлиді қууға кетеді. 1464: Аннали иелері Джон О Фэргейл мен Редмонд О Фэргейл, сондай-ақ олардың отбасы мүшелері бубондық обадан қайтыс болды. 1471: Кланкиде О’Рейлилер мен О’Фергейлдер арасында шайқас болды, онда О’Рейли командирі қаза тауып, О’Фергейл басшысы тұтқынға алынды. 1475: О Фергейлдің бірнеше өкілі кланның бір мүшесін өлтіргені үшін Мит ағылшындарына қуылды. 1504: Бас О Фэргейл (басқа көптеген ирланд басшыларымен бірге) Лорд-депутаты Геральд Фицджеральдпен бірігіп, өте үлкен әскер құрды. Бұл ағылшын-ирланд әскері Мюнстерге жорық жасап, Нокдо шайқасында О’Брайендерді жеңді, бұл Ирландиядағы ең ірі шайқастардың бірі болды. 1565: Аннали О Фергейл Ирландияның жаңа Лорд-депутаты, сэр Генри Сиднимен бірнеше рет қақтығысқа түсті, ол графтықты бөлуді жоспарлады. 1618: Лонгфордтың О Фэргейлдері, ақыры король Джеймс I-ге Аннали иелері ретінде қызметтен алынып, жерлері мен артықшылықтарын мәңгілікке жоғалтты. "Олар ешқандай өтемақысыз және күнкөріс құралысыз мүлкінен айырылды" ("Төрт шеңбердің жылнамасы"). 1620: О'Фаррелл туралы ағылшын тіліндегі алғашқы жазбаны Лонгфордтағы Анналиде дін қызметкері Ричард О'Фаррелл жасады. Ол Ирландия католик конфедерациясының мүшесі болды және кейіннен Еуропа континентіндегі қақтығыстарға куә болды және олар туралы жазды. 1646: Бенбурб шайқасында генерал Ричард О'Фаррелл, континенттегі испан армиясының офицері ретінде қызметтен кейін Ирландияға келді, Оуэн Ро О'Ниллдің басшылығымен Ирландия Конфедеративтік армиясының О'Фаррелл күштері болған Лонгфорд колоннасын басқарды және үлкен майдангерлік шайқаста Келісімшілерді шешуші түрде жеңді. О'Фаррелл Ирландия Конфедеративтік армиясында Оуэн Ро О'Ниллдің орынбасары болды. 1649: Уотерфордтың бірінші қоршауында Оливер Кромвелл қаланы қорғауға келген генерал Ричард О'Фарреллмен шайқасты. О'Фаррелл Кромвельге қарағанда тактикалық басымдылығымен, атап айтқанда, Испания және Франция армияларында шайқасып, төменгі елдердегі қоршау соғысы тәжірибесінен жеңіске жетті. 1649: Вексфордта капитан Дэниел О'Фаррелл Эннискорти қамалын Жаңа үлгідегі армиядан қайтарып алды. 1650: Фрэнсис Фергус О'Фаррелл Лонгфорд графтығында дүниеге келді. Ол Нидерландыға көшіп, жергілікті қызға үйленіп, алты баласы болды. Кейін ол Вильгельм Оранскийдің әскерінде қызмет етіп, Англия мен Ирландияда протестанттар үшін шайқасты. 1652: Уотерфордтан кейін генерал Ричард О'Фаррелл тағы да ирланд тарихында пайда болды, бұл жолы Томас Престонмен, Тараның 1-виконтымен Жаңа үлгідегі армияға қарсы Галвейді қорғады. Бұл жерде ағылшын парламентарийлері жеңіске жетті. 1657: О’Фаррелл тайпасының қалдықтары, "Жабайы қаздар" деп белгілі, француз армиясының қызметінде болды және Франко-испан соғысы кезінде Брюссельге кіру жолына басшылық етті. Алайда, Англиядан қуылған Карл II-нің өтініші бойынша олар тарапты ауыстырып, испандықтарға жолдан өтіп, Фландриядан Брюссельге шабуыл жасауға мүмкіндік берді. 1662: О’Фаррелл тайпасы, жаңадан таққа отырған Карл II-нің бұйрығымен Солтүстік Африкадағы Танжерге жіберілді. 381 О’Фаррелл Ирландиялық контингенттің басым бөлігін құрады, ол Танжер полкінің жартысын құрады және Африкаға аттанды.
1014: Fearghail's great grandfather Angaile has by this stage established control over Annaly. 1014: Fearghail of Conmaicne was killed during the Battle of Clontarf. It is from this man that the Ó Fearghail clan claims their descent. 1262: The English of Meath pillage the lands of Lord of Annaly GiUa Ó Fearghail (the Just), causing him to take revenge by slaying many and destroying land in County Meath. 1316: The Ó Fearghail fought at the Second Battle of Athenry in support of Edward the Bruce's Irish Campaign, with four of the Ó Fearghail dying by the victorious English. 1323: A large English army under Lord Bermingham attempted to attack the Ó Fearghail but were repulsed and slain at the command of Donnell Ó Fearghail. 1329: The sons of John Ó Fearghail and a group of Meath English lured and murdered the Earl of Breifne at a house in Fore. 1347–1516: Eight members of the Ó Fearghail served as Bishop of Ardagh. 1452: The Ó Fearghail Chief clashed briefly with the Earl of Ormond, Lord Lieutenant of Ireland, over the imprisonment of Lord Bermingham's son by the O’Reillys of East Breifne. Ó Fearghail buys Ormond off, and the Lord Lieutenant leaves to pursue O’Reilly. 1464: John Ó Fearghail and Redmond Ó Fearghail of the Annaly Lords died of bubonic plague along with members of their families. 1471: A battle between the O’Reillys and the Ó Fearghail took place at Clankee in which the O’Reilly commander was killed and the Ó Fearghail Chief was taken prisoner. 1475: A number of the Ó Fearghail were banished to the English of Meath for killing a member of the clan. 1504: Chief Ó Fearghail (along with most other Irish chiefs) joined forces with the Lord Deputy, Gearóid FitzGerald, and they formed a very large army. This English/Gaelic army marched on Munster and were victorious over the O’Briens at the Battle of Knockdoe, one of the largest battles ever witnessed in Ireland. 1565: The Annaly Ó Fearghail repeatedly clashed with the new Lord Deputy to Ireland, Sir Henry Sidney, who planned to shire the county. 1618: The Ó Fearghail of Longford are finally deposed as Lords of Annaly by King James I, losing their lands and privileges forever. “They were deprived of their estates without any compensation whatsoever, or any means of subsistence assigned them” (Annals of the Four Masters). 1620: The first written record of an O'Farrell in the English language was by Father Richard O’Farrell, who was a priest in Annaly, Longford. He was a member of the Irish Catholic Confederacy, and later witnessed and wrote about conflicts on the European Continent. 1646: At the Battle of Benburb, General Richard O'Farrell, arrived in Ireland from his serving as an officer in the Spanish Army on the continent, led the Longford Column which was an O'Farrell force in the Irish Confederate Army under the leadership of Owen Roe O’Neill, and decisively defeated the Covenanters in a large scale major pitched battle. O'Farrell was deputy to Owen Roe O'Neill in the Irish Confederate Army. 1649: At the First Siege of Waterford, Oliver Cromwell battled with General Richard O'Farrell who arrived in order to defend the city. O'Farrell was victorious due to tactical superiority to Cromwell, namely via siege warfare experience gained battling in the Low Countries in Spanish and French armies. 1649: In Wexford, Captain Daniel O'Farrell recaptured Enniscorthy Castle from the New Model Army. 1650: Francis Fergus O’Farrell was born in County Longford. He moved to the Netherlands, married a local girl, and had six children. Eventually, he served in the army of William of Orange and saw action in England and Ireland, fighting for the Protestants. 1652: After Waterford, General Richard O'Farrell appeared again in Irish history, this time defending Galway with Thomas Preston, 1st Viscount Tara against the New Model Army. Here the English Parliamentarians were victorious. 1657: The remnants of the O’Farrell clan, known as the Wild Geese, were in the service of the French Army, and commanded an access route to Brussels during the Franco Spanish War. However, at the behest of exiled Charles II of England, they switched sides and allowed the Spanish to pass on the road and attack Brussels from Flanders. 1662: The O’Farrell clan, on the orders of the recently reinstated King Charles II, was commissioned to Tangier in North Africa. 381 O’Farrells make up the bulk of the Irish contingent, which was half of the Tangier Regiment, and sailed for Africa.