Кіріспе

Fusil mitrailleur Modèle 1924 M29 (немесе MAC 24/29), 1924 жылы Manufacture d'armes de Châtellerault компаниясында жасалған, 7.5×54 мм калибрлі француз жеңіл пулеметі. Ол 1925 жылдан 1960 жылдарға дейін француз армиясының стандартты пулеметі болып табылды және 2000–2006 жылдарға дейін Ұлттық жандармерияда қолданылды.

Тарих

Бірінші дүниежүзілік соғыстың қаһарлы жағдайының әсерімен асығыс жасалған Чаушат пулеметі, шамамен 1925 жылы жаңа "FM MAC 1924" пулеметіне жол берді, ол жаңа 7.5×57мм MAS (7.5x58мм) патронымен оқ атты. Оқу кезінде қолданылған, жаудан алынған неміс қаруларын қайта пайдалану кезінде болған бірқатар апаттардан кейін, 7.92x57 патроны жаңа оқ-дәріге тым жақын болды. Сондықтан FM MAC 1924 1929 жылы бірнеше өзгерістерден (магазин мен стволды алмастыру) кейін жаңа 7.5x54мм 1929C патронымен оқ атуға бейімделді, осылайша MAC 1924/29 болды. Бұл модель француз әскерлерінде FM 24/29 деп аталды. FM24/29 1960 жылдардың басында AA 52 пулеметімен біртіндеп алмастырылды.

Даму

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін француз әскері проблемалы Fusil mitrailleur mle 1915 CSRG жеңіл пулеметін (әдетте Chauchat деп танылатын) алмастыруды көздеді. Француз командирлері американдық Browning Automatic Rifle (BAR) стандартында қолдануды қарастырды, бірақ соңында жергілікті құралды жасау қажет болды. MAS (Manufacture d'Armes de St. Etienne – Франциядағы бірнеше мемлекеттік қару зауыттарының бірі) BAR-дың тікелей туындысы FM MAS 1922-ні ұсынды. Әскер Hotchkiss Model 1922, Lewis Mark I және Browning BAR M1918-ді де сынақтан өткізді, бірақ Manufacture d'Armes de Châtellerault (MAC) өзінің қаруымен тендерді жеңіп алды, ол ішінара BAR механизмінен алынған. Оны генерал-лейтенант Рейбель және бас қаругер Чосс жасаған. FM Mle 1924 1925 жылдың шілдесінің соңында өндіріске түсіріліп, 1926 жылдың мамырында Мароккода алғаш рет қолданылды. Ол бірден жақсы қабылданып, тіпті өнімділігі жағынан "Хотчкисс" пулеметінен де жоғары бағаланды. Дегенмен, жаңа 7,5 мм оқ-дәрілерге байланысты мәселелер туындады. Атап айтқанда, 1920-1926 жылдардағы Риф соғысы кезінде Мароккодағы одақтастар қолданған Mauser мылтықтарында қолданылған 8×57 мм Mauser оқ-дәрісін камераға салуға және атуға болып, қатаң салдарға әкелді. Бұл жағдай француз әскерінде болашақ мылтықтар мен жеңіл пулеметтер үшін стандартты оқ-дәрі ретінде сақталған сәл қысқа 7,5×54 мм оқтың жасалуына әкелді. Модификацияланған мылтық-пулемет модель 1924 модификацияланған 1929 (FM Mle 1924 M29) 1930 жылдан бастап көптеп өндірілді (187 412 дана). Жаңадан жасалған қарулардан басқа, 45 530 ескі FM Mle 1924, Chauchat-ты қолданудан шығарғаннан кейін қызметте болған, жаңа 7,5×54 мм оқ-дәрілерді қабылдау үшін қайта жасалды. Түпнұсқа мылтық-пулемет Mle 1924 (1924 жылғы үлгідегі пулемет-пулемет) және модификацияланған Mle 1924 M29 бірдей ерекшеліктерге ие: бүгілетін екіаяқты тұғыр, зеңбірек түйреуішінде кішкентай деңгейлеу тұтқасын орнату мүмкіндігі, тік ағаштан жасалған тұтқа, тапанша тұтқасы және үстіне орнатылған 25 оқтық ажыратылатын дүңгіршек. Үстіне орнатылған дүңгіршек артқы және алдыңғы нысаналарды солға жылдыруды талап етеді, бұл қаруды оң қолмен атуға мәжбүрлейді. Дүңгіршектегі соңғы оқ атылғаннан кейін құлпы ашылады. Екі бөлек иінтірек бар: жартылай автоматты режимде ату үшін алдыңғы және толық автоматты режимде ату үшін артқы. Барлық ашық жерлерді лай мен шаңнан қорғау өте жақсы қамтамасыз етілген. Оны мотоциклдің қосалқы вагонына немесе көлік құралының ату тесіктеріне қол сақшысындағы бекіткіш жиынтығын пайдалана отырып орнатуға болады. Берік және тиімді былғары таспада металл ілмек бар, ол пайдаланушыға таспаны көтеріп тасудан жамбасқа тіреп атуға ауысуға мүмкіндік береді. Ату жылдамдығы минутына 450 оққа дейін бақыланды, бұл қызып кетпестен үздіксіз атуға мүмкіндік берді. Жалпы алғанда, бұл жаңа қару дәл және сенімді болды, бірақ оқпан Browning Automatic Rifle (BAR) сияқты қабылдағышқа жақсы бекітілген, сондықтан оны далада тез және оңай ажыратуға болмайды, мысалы, чех ZB vz. 26 және оның британдық нұсқасы Bren пулеметіндегідей. Француз әскерінің нұсқаулығында (1925 жылдың шілдесі) 400 оқтан аспауға кеңес беріледі, өйткені содан кейін қаруды салқындату үшін он-он бес минуттық үзіліс жасау қажет. Бірақ француздық нұсқаулық FM 1924 үшін келесі тәртіпті ұсынады: 4-5 ажыратылатын дүңгіршекпен (100-125 оқ) ату, қысқа үзіліс жасау, содан кейін сол шектеулі ату және қысқа үзіліс реттілігін қайталау, бұл тұрақты өнімділікке және ұзақ ату кезеңдеріне мүмкіндік береді. "La Manufacture Nationale d'Armes de Châtellerault" кітабында, Шателлерода жасалған және өндірілген барлық әскери қарулардың техникалық тарихында FM Mle 1924 және Mle 1924 M29 қаруларына арналған егжей-тегжейлі техникалық тарау бар.

Операциялық пайдалану

Бұл қару француз армиясының сарбаздарына ұнады, олар оны алғаш рет 1926 жылғы 11 мамырда Риф соғысы кезінде жауынгерлік қолданысқа енгізді. FM 24/29 екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде француз жаяу әскері мен атты әскерінің стандартты взводтық автоматты қаруы болды. 1940 жылы француздардың капитуляциясынан кейін немістер осы қарудың көптеген даналарын жаулап алды және оларды соғыстың соңына дейін MG 115(f) және MG 116(f) белгілерімен пайдаланды. Бұл қару неміс армиясының қосымша бөлімшелері тарапынан қолданылды, олар Ресей майданында осы қарумен жартылай жабдықталған болатын. FM 24/29-дың бірнеше даналары "Ұлы Отан соғысы" тақырыбына арналған бұрынғы кеңестік мұражайларда көрсетілуде. MAC 24/29 қысқы соғыс және жалғасу соғысы кезінде фин армиясының қорғаныс күштері тарапынан да шектеулі мөлшерде қолданылды. 1943 жылдан бастап, француз армиясы Солтүстік Африкада одақтастардың көмегімен қайта жабдықталған және қайта ұйымдастырылған кезде FM 24/29 қызметте қалды, себебі француз әскерлері оны Браунинг автоматты мылтығынан (BAR) артық деп есептеді. FM 24/29 Бірінші Индоқытай соғысында жаяу әскер взводының қаруы ретінде және SAS стиліндегі джиптерге орнатылып кеңінен қолданылды. FM 24/29 Алжирдегі соғыс аяқталғанға дейін қарулы күштерде қызмет етті. 1960 жылдары FM 24/29 майдандық қызметте AA 52 жалпы мақсаттағы пулеметімен ауыстырылды, бірақ Француз армиясының жалпы резервінің полктері үшін взводтық қару ретінде ел бойынша орналасқан мобилизациялық орталықтарда 1980 жылдардың ортасына дейін сақталды. FM 24/29 2000-2006 жылдарға дейін Ұлттық жандармерияның аймақтық бригадаларында қолданыста болды, онда ол Рейбель пулеметімен тез ауыстырылды. 1940 жылғы маусымдағы келісімге қол қойылғаннан кейін, неміс оккупанттары Атлантикалық қабырғада осы қарудың көптеген даналарын қайта өңдеді.

М1931

Қарудың MAC Modèle 1931 үлгісінен туындаған, ауыр оқпаны және 150 оқтан тұратын бүйірлік табақшалы дүңгіршесі бар бұл модель, танктерге және нығайтылған бекіністерге, әсіресе Мажино желісіне орнатуға арналған ауыр пулемет ретінде жасалған. Оны кейде JM Reibel деп те атайды, бұл шындығында Jumelage de mitrailleuses Reibel (Рейбель екі пулеметтің біріктірілген орнатылысы) дегенді білдіреді. Рейбель пулеметтері Индокитай соғысы кезінде SAS стилінде джиптерге орнатылған.