Кіріспе

Ақпаратқа қол жеткізу – деректер базасын немесе ақпаратты анықтау, алу және тиімді пайдалану еркіндігі немесе мүмкіндігі. Ақпаратқа қол жеткізу саласындағы түрлі зерттеулердің мақсаты – адамдарға үлкен көлемдегі деректер мен ақпаратты қол жеткізуді және одан әрі өңдеуді жеңілдету және тиімді ету. Аталған салаға қатысты технологиялардың ішінде ақпаратты іздеу, мәтін өндіру, машиналық аударма және мәтінді жіктеу бар. Ақпаратқа еркін қол жеткізу және ақпараттық саясат мәселелері талқыланғанда, ақпаратқа қол жеткізу ақпараттың еркін және жабық түрде қолжетімділігін қамтамасыз ету ретінде түсініледі. Ақпаратқа қол жеткізу мәселелері авторлық құқық, ашық код, жеке өмірге қатысты құпиялылық және қауіпсіздік сияқты көптеген қырын қамтиды. Американдық кітапханалар қауымдастығы, Заң кітапханаларының американдық қауымдастығы, Ральф Надердің салық төлеушілер активтері жобасы сияқты ұйымдар заңдық ақпаратқа еркін қол жеткізуді қолдайды. Заң саласындағы бейтарап сілтемелер қозғалысы соттардың West Publishing компаниясының дәстүрлі (авторлық құқықпен қорғалған) бет нөмірі жоқ вебтегі істерге сілтемелерді қабылдауын қамтамасыз етуге жұмыс істейді. Әлемде заңдық ақпаратқа еркін қол жеткізуді жақтаған «Құқыққа еркін қол жеткізу» қозғалысы бар. «Wired» журналындағы «Заң кімге тиесілі?» деген мақала заңдық ақпаратқа қол жеткізу мәселесіне кіріспе болып табылады. K 12 сияқты орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары ақпаратты бөлісу үшін жұмыс істейді. Олар өздерінің қызметтері мен бағдарламалары арқылы ақпаратқа қол жеткізуді (мүгедектігі немесе қабілеті шешілген адамдарға да) қамтамасыз етуді заңдық және моральдық міндет деп санайды. Ақпарат алу үшін төлем қабылдаудың салдары, мысалы, дәрігерлер үшін ғылыми әдебиеттерді іздеу «Төлемді ме, тегін бе: Төлемнің ақпарат сұранысына әсері» деген мақалада зерттелген. Осы зерттеуде 5 долларлық төлем іздеулердің санын 77%-ға азайтқан.