Қашқынның Тағдыры

Кіріспе

"Мені қашқын етті" (АҚШ-та "Мен қылмыскер болдым" деп шығарылған) – 1947 жылы түсірілген британдық нуар фильмі, соғыстан кейінгі Англияда өтеді. Джексон Баддтың "Қылмыскер қашып кетті" романы негізінде түсірілген қара-ақ фильмді Альберто Кавалканти (тек Кавалканти деп көрсетілген) режисселік еткен, ал көрнекті оператор Отто Хеллердің көңілді және атмосфералық түсірілімдері бар. Сценарийді драматург Ноэль Лэнгли жазды.

Сюжет

Клем Морган, Корольдік әуе күшінен демобилизацияланған және соғыстан кейін жұмыссыз қалған, қылмыс шебері Нарсидің (Нарцисстің қысқаша атауы) бас кеңсесіне қара базардағы тауарларды табуттарда ұрлап, тасымалдауға көмектеседі. Клем бұл әрекетті зиянсыз деп санайды, бірақ бір күні соңғы табыттан есірткі табады. Клем қарсылық білдіріп, қызына, Эллиге, сол түні соңғы жұмыстан кейін, қойманы тонағаннан кейін, жұмыстан кететінін айтады. Нарси оған сатқындық жасайды, ол үйде болған кезде ұрылар сигналын іске қосады. Клем Нарси мен топтың тағы бір мүшесі Сопимен бірге көлікке отырады. Нарси Сопиге полиция қызметкерін ұрып-соғуды бұйырғанда, Клем рульді ұстап, оның өмірін құтқару үшін сәтсіз әрекет жасайды және машина шам бағанасына соқтығысады. Нарси оны есінен танып, Сопимен қашып кетуден бұрын жүргізуші орындығына апарады. Инспектор Роклиф басқа полиция қызметкерлерімен бірге оқиға орнына келіп, полиция қызметкерін өлтіріп, Клемді көлікте жарақаттанғанын табады. Клем адам өлтіргені үшін айыпты болып, Дартмурдағы ХМ түрмесіне он бес жылға сотталады. Салли Коннор, Нарсидің досы, оған түрмеде келіп, Нарсидің қазір Эллимен бірге екенін (ол Морганды түрмеде көрмеген) және Сопидің досы Кораның айтқаны бойынша, оның тұтқындалғанын білетінін айтады. Салли Сопиді куәлік беруге көндіруді ұсынады, бірақ Клем оған кетуге бұйырады. Лондонға оралғанда Салли Кораға Клемді көргенін және Сопимен сөйлесіп, оны полицияға шын мәнінде не болғанын айтуына мәжбүр етуді қалайтынын айтады, бірақ Нарси Саллидің Клемді түрмеге барып көргенін біліп, оны аяусыз ұрып-соғады. Клем түрмеден қашып кетеді де, полиция оны іздеуді бастайды. Ол алыс ферма үйінде баспана іздеді, онда Феншоу ханым оған жуынуға, қырқынуға және киімін ауыстыруға мүмкіндік береді, сондай-ақ оған тамақ да пісіреді. Феншоу кіреді, бірақ ол айналасында не болып жатқанын білмейтін, мас адам болып шығады. Феншоу ханым Клемды күйеуін өлтіруге мәжбүрлеуге тырысады, ол қазірдің өзінде кісі өлтіруші болғандықтан, оған ешқандай айырмашылық жоқ деп мәлімдейді. Клем бас тартып, кетеді, бірақ ол қаруды ұстап, оның саусақтарының іздерін қалдырады, ал миссис Феншоу оны күйеуін өлтіруге қолданады. Клем қазір мистер Феншоуды өлтіргені үшін де іздестіріледі, бірақ Лондонға оралып, Саллимен бірге қалады; ол содан кейін полициядан да, Нарсиден де қашып құтыла алады, бірақ Саллиді Нарси мен оның тобы ұрлап, олардың жасырындығына әкетеді, онда Кора қазірдің өзінде ұсталып отыр. Кора Нарсиге Сопидің қайда жасырынғанын (жақын маңдағы қонақ үйдің бір бөлмесінде) айтуға мәжбүр болады және Нарси Джимді Сопиді өлтіруге жібереді, ол соны жасайды. Клем, Кора мен Сопиді іздеп жүргенде, Роклифпен кездеседі, ол оған миссис Феншоудың әңгімесінен сенбейтінін айтады, бұл полиция Клемнің кінәсіздігіне сенетінін көрсететін алғашқы белгі. Оны жем ретінде пайдалану үшін Роклиф Клемды босатып, ол Нарсидің тобымен кездесу үшін Вальгалланың жерлеу үйіне барады. Банданың басқа мүшелерін нокаутқа ұшыратып, Клем мен Нарси салонның төбесінде шайқасып, Нарси жерге құлайды. Роклиф, Салли және Клем жиналып, өлгелі жатқан Нарсиден полиция қызметкерін кім өлтіргені туралы шындықты айтуын сұрайды, бірақ Нарси өз әңгімесін ұстап, ол Клем екенін қайталайды. Роклиф Клемды алып кетеді, ал Салли оны күтуге уәде береді. Соңы түсініксіз, өйткені Клемге түрмеге қайта оралуға тура келеді, сонымен қатар ол кісі өлтіру туралы айыптаумен де кездеседі; Роклифтің қолынан келетін нәрсе - кез-келген жаңа дәлелдерді қарауға уәде беру.

Clem Morgan, demobilised from the Royal Air Force and unemployed after the war, helps in the stealing and transporting of black market goods in coffins to crime boss Narcy's (short for Narcissus) headquarters in a funeral parlour. Clem finds the activity harmless enough, until one day he finds drugs in the latest coffin. Clem objects and tells his girlfriend, Ellie, that he will quit after one last job that night, the looting of a warehouse. Narcy betrays him, triggering the burglar alarm while he is inside. Clem manages to get back in the car with Narcy and another member of the gang, Soapy, before they drive off. When Narcy orders Soapy to run down a policeman, Clem grabs the wheel in an unsuccessful attempt to save the man's life and the car crashes into a lamppost. Narcy knocks him unconscious and has him moved to the driver's seat before fleeing with Soapy. Inspector Rockliffe arrives on the scene with other police officers to find the police officer dead and Clem injured in the car. Clem is convicted of manslaughter and sentenced to fifteen years in prison in HM Prison Dartmoor. Sally Connor, Narcy's girlfriend, visits him in prison, telling him that Narcy is now with Ellie (who has not visited Morgan in prison) and that she knows he was framed as she was told so by Cora, Soapy's girlfriend. Sally offers to try to persuade Soapy to give evidence but Clem tells her to go away. Back in London, Sally tells Cora that she has seen Clem and wants to go and speak to Soapy to get him to tell the police what really happened, but Narcy has found out that Sally has gone to see Clem in prison and brutally beats her up. Clem escapes from prison and the police start a manhunt for him. He seeks shelter in a remote farmhouse, where Mrs. Fenshaw lets him bathe, shave and change his clothes, and also cooks him some food. Mr. Fenshaw comes into the room, but turns out to be a hopeless drunk who is hardly aware of his surroundings. Mrs. Fenshaw then tries to get Clem to shoot her husband, stating that as he is already a murderer it won't make any difference to him. Clem refuses and leaves, but he has handled the gun, leaving his fingerprints on it, and Mrs. Fenshaw uses it to shoot her husband dead. Clem is now wanted for the murder of Mr. Fenshaw as well, but makes his way back to London and goes to stay with Sally; he then manages to escape both the police and Narcy, but Sally is kidnapped by Narcy and his gang and taken to their hideout, where Cora is already being held. Cora is forced to tell Narcy where Soapy is hiding out (in a room in a rundown hotel nearby) and Narcy sends Jim to go and kill Soapy, which he does. Clem, whilst trying to find Cora and Soapy, is caught by Rockliffe, who tells him that he is not convinced by Mrs. Fenshaw's story, the first indication that the police might believe in Clem's innocence. In order to use him as bait, Rockliffe lets Clem go, and he goes to the Valhalla funeral parlour to meet with Narcy's gang. After knocking other members of the gang out, Clem and Narcy end up fighting on the roof of the parlour, before Narcy falls to the ground. Rockliffe, Sally and Clem gather round, begging Narcy, who is dying, to tell the truth about who killed the policeman but Narcy sticks to his story and repeats that it was Clem, before dying. Rockliffe leads Clem away, whilst Sally promises to wait for him. The ending is rather ambiguous, as Clem presumably has to return to prison, and he is also facing a possible murder charge; all that Rockliffe can do is promise to look at any new evidence that comes up.

Қабылдау

Сауда газеттерінде бұл фильм 1947 жылы британдық кинотеатрларда "көрермендерді көп тартқан" фильм болды деп хабарланған.

Сыни

"Шеберлікпен жасалған және күдіс тудыратын", - деп жазды TV Guide, "Олар мені қашқын етіп шығарды" ересек көрерменге арналған, қызықты кино."