Кіріспе

Неміс сопрано әншісі

Анджа Сильжа Регина Лангваген (17 сәуірде 1940 жылы туған) – неміс сопрано әншісі.

Өмірбаян

Берлинде туған Силья опералық карьерасын өте ерте жаста бастады, оның әкесі Эгон Фридрих Мария Андерс ван Райн оның дауыс сабағын берді. 1956 жылы Брауншвейгте ол Россинидің «Севильский шаштараз» операсында Розина рөлін, содан кейін Бизенің «Кармен» операсында Микаэланы және Рихард Штраустың «Ариадне на Наксосе» операсында Зербинеттаны орындады. 1959 жылы Карл Бёмнің дирижерлігімен Вена мемлекеттік операсында және Экс-ан-Прованс фестивалінде Моцарттың «Сиырқұйрық флейтасы» операсында Түннің патшайымы рөлінде үлкен жетістікке жетті. «Франс Суар» оны «екінші Каллас» деп атады. Басқа ерте рөлдері: Вердидің «Трубадор» операсындағы Леонора, Масканьидің «Рустикалық кавалерия» операсындағы Сантуцца, Оффенбахтың «Хоффманның әңгімелері» операсындағы төрт қаһарман, Моцарттың «Серайльдегі ұрлау» операсындағы Констанце және Моцарттың «Соны біздіңше» операсындағы Фиордилиги. 1960 жылы ол Байройт фестивалінде «Қашқын Голланд» операсындағы Сента рөлімен дебют жасады. Байройтте (1967 жылға дейін) ол «Лоэнгрин» операсында Эльза фон Брабантты (Астрид Варнайға қарама-қарсы), «Таннхойзер» операсында Венера мен Элизабетті, «Нюрнберг шебер сатушылары» операсында Еваны, «Рейн алтыны» операсында Фреяны және «Зигфрид» операсында Вальдвогельді де орындады. Байройттан тыс жерде сопрано Виланд Вагнердің Штраустың «Саломе» операсы, Вагнердің «Тристан мен Изольда», «Валькирия» және «Зигфрид» (Брунгильда рөлінде), Штраустың «Электра», Бетховеннің «Фиделио», Вердидің «Отелло», Альбан Бергтің «Лулу» және Воцектің (дирижер Пьер Булез) қойылымдарында өнер көрсетті. 1968 жылы «Опера» журналында Харольд Розенталь оның «Саломе» туралы былай деп жазды: Аня Сильяның орындауы – керемет табыс. Оның дауысы әдемі емес, бірақ ол анық естіледі, әр сөздің психологиялық, емес, музыкалық мәні бар, ол баланы, жабайы, жыныстық құштарлыққа берілген ханшайымды аңғартпайды. Оның жүйкелі, әлсіз денесі тыныш тұрмайды; ол ішін және арқасын жерге тигізеді; ол сырғанады, секіреді, тізе бүгеді. Бұл біздің заманымыздың ең ұлы орындауларының бірі екенін жоққа шығаруға болмайды. 1960 жылдары қосымша жаңа рөлдер: Вейлдің «Махагони қаласының өрлеуі мен құлауы» операсындағы Дженни Смит, Вердидің «Макбет» операсындағы Леди Макбет, Вердидің «Травиата» операсындағы Виолетта Валери, алдымен Лиу, содан кейін Пуччинидің «Турандот» операсындағы атақты рөл, Меноттидің «Телефон» операсындағы Люси, Ле Тройендердегі Кассандра (Джон Викерске қарама-қарсы) және «Отты періште» операсындағы Рената. Ол Франкфурт операсында, Тулузада, Парижде, Туринде, Неапольде, Штутгартта, Цюрихте, Барселонада, Женевада, Нидерландыда, Будапештте, Лондонда (Корольдік фестиваль залы және Корольдік опера үйі), Сан-Франциско операсында (1968 жылы «Саломе» рөлінде американдық дебюті) және Чикагода өнер көрсетті. Оның алғашқы «Леди Макбет» рөлі 1967 жылы Кристоф фон Дохнянимен дирижерлік етілді, олармен ұзақ қарым-қатынаста болды, оның ішінде үш баласы бар неке де болды. Олар 1990 жылдары Дохняни Кливленд оркестрімен жұмыс істеген кезде ажырасты. Силья Триесте, Эдинбург фестивалінде («Лулу», 1966), Зальцбург фестивалінде, Метрополитен операсында («Фиделио» және «Саломе», 1972), Парижде (сэр Георг Солтидің жетекшілігімен Шенбергтің «Күтуі»), Берлинде, Кельнде («Батыс қызы»), Венада (Айнемнің «Кабале мен махаббат» операсының әлемдік премьерасы) және Брюссельде өнер көрсетулерін жалғастырды. Бұл кезеңде басқа жаңа рөлдер: «Макропулос ісі» операсындағы Эмилия Марти, Вердидің «Тағдыр күші» операсындағы Леонора, «Медея», «Жұсып жесір», «Кармен» (Жан Пьер Поннель қойған), «Жүдей», «Катя Кабанова», «Тоска», «Евгений Онегин» операсындағы Татьяна және «Саба патшайымы» (Жулиус Рудель дирижерлік еткен). 1980 жылдары Силья Мценск ауданының Леди Макбетін (Честер Людгинге қарама-қарсы), Ла Кубананы, «Лирдегі» Реганды, Принц Орловскийді (Маурис Бежар қойған Карита Маттила мен Джудит Блегенмен), Костельничканы (Глиндеборн фестивалінде), Гретаны («Алыс дыбыс») және Медбикені (Барактың әйелі ретінде Дама Гвинет Джонсқа қарама-қарсы) орындады. Силья 1990 жылы Брюссельде «Лоэнгринмен» сахналық режиссер ретінде дебют жасады. Содан кейін ол «Бассаридтерде» Агаве рөлін (Карнеги залында), «Лоэнгринде» Ортрудты (Роберт Уилсонның қойылымында), «Саломедағы» Иродиаданы, «Жеті өлімдік күнәдегі» Аннаны, «Электрадағы» Клитемнестраны, «Эдип патшадағы» Жокастаны (Рене Коллоға қарама-қарсы), «Кармелиттер диалогтарында» Мәсіхтің Мәңгілік анасы Марины, «Көкжасыл бауырдың» ордасында Джудитті, «Лулудағы» графиня Гешвицті, «Кармелиттер диалогтарында» Мадам де Круассиді (Рикардо Мути жетекшілігімен 2004 жылы «Театро ла Скала» театрында дебюті; үш жылдан кейін ол онда «Дженуфада» ән шырқады), «Осудтағы» Миланың анасын, «Пике даме»дегі графты және «Гензель мен Грет»дегі сиқыршыны ойнады. Ол соңғы маусымдарда Кливленд, Бостон, Мадрид, Лейпциг, Прага және Рио-де-Жанейрода естілді. Оның 2001 жылы Ковент-Гардендегі «Дженуфа» жазбасы «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Силья қазір Парижде тұрады, дирижер Андре Клуйтеннің бұрынғы үйін сатып алған. 2013 жылдың қаңтарында ол Франкфуртта Гарри Купфердің қойылымында «Құмар ойыншыда» Әже («Бабуленка») рөлін орындады, ал 2017 жылы ол Гамбургта Кент Нагано дирижерлік еткен Шенбергтің «Айлық Пиерро» операсын орындады және «Гурре әндерінде» баяндамашы болды.