Кіріспе

Австралия ұлттық теңіз мұражайы (АҰТМ) – Сиднейдің Дарлинг портындағы федералдық басқарудағы теңіз мұражайы. Теңіз мұражайын құру идеясы қарастырылғаннан кейін, федералдық үкімет 1988 жылы Австралияның екі жүз жылдығына орай Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының үкіметімен бірлесіп, Дарлинг портын қайта жаңғырту аясында ұлттық теңіз мұражайы салынатынын жариялады. Музей ғимаратын Филип Кокс жобалаған. Бастапқыда 1988 жылы ашылу күні белгіленгенімен, құрылыс кешігуі, шығындардың артуы және қаржыландыру жауапкершілігі мәселесіндегі мемлекеттік және федералдық үкіметтер арасындағы келіспеушіліктер ашылуды 1991 жылға ықстады. Федералдық үкіметтің тікелей басқаруындағы алты мұражайдың бірі – АҰТМ, Австралия астанасы аумағынан тыс орналасқан жалғыз мұражай. Музей жеті негізгі галереядан тұрады, онда Австралияның жергілікті халқы мен теңіз арасындағы қарым-қатынас, Австралия суларындағы навигация, теңіз арқылы Австралияға саяхат және елдің теңіз қорғанысы тақырыптарына назар аударылады. Төрт қосымша галерея уақытша көрмелер үшін пайдаланылады. Төрт мұражай кемесі – HM Bark Endeavour көшірмесі, эсминец, суасты кемесі және Duyfken көшірмесі – жұртшылыққа ашық, ал сыртында орналасқан кішкентай тарихи кемелерді қарауға болады, бірақ оларға кіруге рұқсат жоқ.

Тарих

Федералды үкімет тікелей басқаратын алты мұражайдың (Австралияның Ұлттық теңіз мұражайы, Австралияның соғыс ескерткіші, Австралияның ұлттық мұражайы, Австралияның ұлттық галереясы, Ұлттық портрет галереясы және Костакон) арасында Австралияның Ұлттық теңіз мұражайы Австралия астанасының аумағынан тыс орналасқан жалғыз мұражай. Мұндай мұражай құру туралы ұсыныстар бұрынғы жылдар бойы қарастырылып келді. Мұражай ғимаратын Филип Кокс, Ричардсон Тейлор және серіктестері жобалаған. Шатырының пішіні желкенге ұқсату үшін жасалған: толқынды металл шатыр батыс жағында биік, ал шығыс жағында айтарлықтай төмен. Жыл соңында Өнер департаменті мұражайға қызметкерлерінің 30%-ға дейін қысқартылатынын және бюджетің кешірілетінін хабарлады, бұл Австралияның Ұлттық теңіз мұражайын келісімшарт негізіндегі күзетшілер мен консерваторларға, сондай-ақ ерікті жетекшілер мен қызметкерлерге тәуелді етуге мәжбүр етті. Жаңа Оңтүстік Уэльс қосымша қаржыландыруға жауапты деп шешілді, ал 1990 жылдың қазан айында мұражай ғимараты федералды үкіметке тапсырылды. Австралияның Ұлттық теңіз мұражайы 1991 жылдың 30 қарашасында ашылды.

Пайдалану тарихы

Коммерциялық тұрақтылыққа қол жеткізу мақсатында Австралия ұлттық теңіз мұражайына федералды үкімет кіру ақысын белгілеуді тапсырды: 1988 жылы Questacon ашылғаннан кейін бұл қадамды жасаған екінші австралиялық ұлттық мұражай болды. Музейге кіру ақысы 2004 жылы алынып тасталды (бірақ мұражай кемелеріне кіру үшін ақы төлене берді), кейіннен 2011 жылдың желтоқсанында қайтадан енгізілді. Музей жұмыс істеген алғашқы он жылда 3,3 миллион адам келді. Мұражайдың әскери кемелеріне жақын орналасқан павильон 2015 жылдың 8 қарашасында "Action Stations" ("Іс-қимыл станциялары") деген атпен ашылды.

Басқа құрылғылар

1874 жылы салынған Кейп Боулинг Грин маяғы, бастапқыда Квинсленд штатының Таунсвилл қаласының жанындағы Кейп Боулинг Гринде орналасқан, 1987 жылы Австралия Ұлттық мұражайының алаңына көшірілді. 2021 жылдың 21 наурызында генерал-губернатор Дэвид Херли AC DSC (Rtd) «Қош келдіңіз» қабырғасын Австралияның «Көшпенділікке арналған ұлттық ескерткіші» деп жариялады.

Басқа жинақтар

Музейде 1000-нан астам барди өнерінің ilma деп аталатын заттары бар, бірақ 2018 жылы олар әлі де жалпы жұртқа көрсетілмеген еді. Бардилер – Батыс Австралиядағы Дампиер түбегінде тұратын австралиялық аборигендер.