Кіріспе

Мистик, Коннектикут штатындағы теңіз мұражайы

Мистик теңіз порты мұражайы немесе Мистик теңіз порты: Америка және теңіз мұражайы (Мистик, Коннектикут) – Америка Құрама Штаттарының ең ірі теңіз мұражайы. Ол өз жинағындағы желкенді кемелер мен қайықтарымен және толыққанды 19 ғасырлық теңіз порты ауылының қолөнер бұйымдарын және тұрмысын қайта жаңғыртуымен ерекше. Мұражай 60-тан астам тарихи ғимараттан тұрады, олардың көпшілігі – сирек кездесетін коммерциялық құрылыстар, олар осы орынға көшіріліп, аса мұқият қалпына келтірілген.

Шолу

Мұражай 1929 жылы "Теңіз тарихи қауымдастығы" ретінде құрылған. 1941 жылы ол жалғыз сақталған ағаш кит аулау кемесі Чарльз В. Морганды сатып алғаннан кейін әйгілі болды. Теңіз порты – Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы тірі тарих мұражайларының бірі, онда адамдардың өмірі қалай болғанын көрсету үшін ғимараттар мен шеберлердің жиынтығы бар; қазір ол жылына шамамен 250 000 келушіні қабылдайды. Сондай-ақ, ол 1955 жылы Гарвард университетінің теңіз тарихы профессоры Роберт Г. Альбион құрған, жазғы мамандық деңгейіндегі академиялық бағдарлама – Франк С. Мунсон Америка теңіз зерттеулері институтын басқарады. Мұражай Уильямс колледжімен бірлесіп, теңіз зерттеулері бойынша бакалавриат бағдарламасы бар Уильямс–Мистикке де үйіндіреді. Сонымен қатар, жергілікті балалар үшін теңіз және тарих сабақтары ұйымдастырылады.

Негізгі себептері мен бағдарламалары

Мұражайдың маңызды бөлігі – Мұражайдың тарихи кемелер жинағын, соның ішінде 1841 жылғы «Чарльз У. Морган» кит аулау кемесін сақтау үшін дәстүрлі құралдар мен техникалар қолданылатын Кеме құрылысы шеберханасы. Кемежайда «Амистад» құл кемесінің көшірмесі жасалып, 2000 жылы теңізге спускалды. «Амистад» 2007 жылғы 21 маусымда Нью-Хейвеннен 14 000 мильдік трансатлантикалық сапарға шықты, бағыты – Ұлыбритания, Лиссабон, Батыс Африка және Кариб теңізі. Бұл сапар Атлант мұхитындағы сауда жолын және құл саудасының тарихын еске түсіріп, Ұлыбританияда құл саудасының аяқталуының 200 жылдығын атап өтуге арналған. 19 ғасырға айналған теңізшілер ауылында желкенді флотты құру және пайдаланумен байланысты барлық түрлі жалпы және мамандандырылған кәсіптер кездеседі. Олардың ішінде кеме жабдықтары сататын дүкен, желкен тігу шеберханасы, арқан өру алабы, шелек жасау шеберханасы, жүк тасымалдау агенттігі, баспа кеңсесі, банк және тағы да басқалары бар. Сондай-ақ, маусымдық түрде ашылатын және «саяхатшыларға арналған тағамдарды» ұсынатын «Spouter Tavern» тавернасы да бар. Әрбір ғимарат бастапқы қызметін көрсету үшін, сондай-ақ сатылған немесе жасалған заттардың үлгілерін ұсыну үшін пайдаланылады. Мысалы, теңіз аспаптары дүкенінде секстанттар, теңіз сағаттары және басқа да құралдар қойылған, ал шелек жасау шеберханасында шелектердің қалай жасалғаны көрсетіледі. Қосымша ғимараттарда тағы да көптеген көрмелер орналасқан. Олардың бірі – 1870 жылғы Мистик өзені аймағының 1/128 масштабтағы моделі, әрбір үйдің артындағы дәретханаға дейін бәрі дерлік толық бейнеленген; модельдің ұзындығы 40 футқа жетеді. Тағы бірінде кемелердің мүсіндерінен жасалған фигуралар жинағы бар. Мұражай ғимараттарының ішінде теңізшілердің жұлдыздарды қалай пайдаланғанын көрсететін Треворги планетарийі де бар. Теңізде жүзуге үйрету курстары да ұсынылады, сондай-ақ түрлі тарихи шағын кемелерде туристік саяхаттар ұйымдастырылады. Мұндай экскурсиялар кемелердің тоқтаған жерлерін тамашалауға мүмкіндік береді. Mystic Seaport музыкалық бағдарламасы ерекше, өйткені ол жұмыс кезінде орындалатын теңізшілер әндерін (sea shanties) кеңінен пайдаланады.

Басқа кемелер

Энни құм шаюшы шлюп 28 фут 1880 жыл Энни жарыс үшін пайдаланылған. 1931 жылы Мистик теңіз портына сыйға беріліп, коллекциядағы алғашқы кеме болды. 2004 жылы толық жөндеуден өтті. Австралия жағалаулық шхунасы 71 фут 1862 жыл Австралия жағалау суларында жүк тасымалдауға арналған. Америка Азамат соғысы кезінде блокаданы бұзу үшін қолданылды, бірақ тұтқынға алынып, аукционда сатылды. 1951 жылы Mystic Seaport оны оқу кемесі ретінде сатып алды. 1962 жылы жөндеу үшін судан шығарылды, бірақ корпустың зақымдануы тым ауыр болды және кеме жағаға тірелді. Қазір Австралия кемесі үйіріліп, кеме жасау бойынша көрме ретінде пайдаланылады. Брек Маршалл мысық қайығы 20 фут шамамен 1900 жыл Брек Маршалл – 1987 жылы салынған, 1900 жылдар шамасында демалыс және балық аулау үшін пайдаланылған Кейп-Код мысық қайықтарының көшірмесі. Жұмыс істеп тұрған катер жылы айларда тарихи Мистик өзенінде саяхатшыларды тасымалдауға қолданылады, Middle Wharf немесе Boathouse-тан жүзеді. Бриллиант атқыштар шхунасы 61 фут 1932 жыл Бриллиант жоғары стандартта, мұхиттық жарыс кемесі ретінде салынды. Бірінші сапарында Атлант мұхитын 15 күннен сәл астам уақытта кесіп өтті, бұл оның өлшемдегі жарыс кемесі үшін рекорд. Кейін Англияда Lightship Nantucket-тен Bishop Rock Light-қа дейін жүгірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ жағалау күзетіне сатып алынып, пулеметтермен жабдықталды және Жаңа Англия жағалауындағы жаудың суасты қайықтарын күзетті. 1957 жылы Мистик теңіз портына сыйға беріліп, теңіз классы ретінде пайдаланылады. Эстелла А. Friendship Sloop 34 фут 1904 жыл Эстелла А. – Мэн штатында салынған классикалық достық шлюп. 1957 жылы Mystic Seaport сатып алып, 1970–1972 жылдары қалпына келтірді. Флоренс балық аулау траулері 40 фут 1926 жыл Флоренс 1926 жылы Мистик өзенінің жағасында салынған батыс типті траулер. Лонг-Айленд шығанағының түбінде балық аулау үшін конустық торды сүйреп жүрді. 1982 жылы Mystic Seaport сатып алып, бастапқы түріне қайта келтірді. Флоренс – мұражай коллекциясындағы жалғыз жұмыс істейтін траулер. Қазір ол студенттерді алып, Фишер аралы шығанағынан теңіз биологиясының үлгілерін жинауға қолданылады. Gerda III маяк кемесі 40 фут 1926 жыл Gerda III 1928 жылы Данияда маяк кемесі ретінде салынған, бірақ ол қарапайым жұмыс кемесі ретінде де пайдаланылған көрінеді. 1943 жылы нацистер басып алған Даниядан Швецияға яһудилерді құпия түрде тасымалдау үшін пайдаланылды. Greda III шамамен 300 яһудиді құтқарып, Дания Парламенті оны Еврей мұрасы мұражайына сыйға тартты. Mystic Seaport кемені күтіп-ұстауға көмектеседі және оны өз коллекциясының бөлігі ретінде көрсетеді. Жозеф Конрад оқу кемесі 111 фут 1882 жыл Жозеф Конрад – жазушы Жозеф Конрадтың есімімен аталған. Ол темір корпусты және толық жабдықталған желкенді кеме, Данияда теңізшілерді оқыту үшін пайдаланылды. 1934 жылы жеке яхта ретінде әлемді айналып, кейін АҚШ-та оқу кемесі ретінде қызмет етті. 1947 жылы Мистик теңіз портына сатып алынды. Енді теңізге шықпаса да, ол Мистик теңізші бағдарламасы мен Музейдің білім беру бағдарламалары үшін оқу кемесі ретінде өзінің бастапқы мақсатын орындауды жалғастыруда. Кингстон II порттық буксир 44 фут 1937 жыл Кингстон II 42 жыл бойы Коннектикут штатының Гротон қаласында АҚШ әскери-теңіз кемелерін жасаушы Electric Boat компаниясына қызмет етті, бірақ EB атомдық суасты кемелеріне ауысқаннан кейін артық деп танылды, бұл кішкентай буксир үшін тым үлкен болды. Буксир – суасты кемелерінде жұмыс істеуге дайындалған дәнекерлеушілермен металл сынықтарынан жасалған алғашқы дәнекерленген кемелердің бірі. 1980 жылы Мистик теңіз портына келді. Нелли устрица немесе жақсы су айдыны бар шлюп 36 фут 1891 жыл Нелли Нью-Йоркте салынды және Лонг-Айленд шығанағында устрица аулау үшін пайдаланылды. 1964 жылы Мистик Сипорт сатып алды. Regina M. carry away sloop 45 фут шамамен 1900 жыл Regina M. 1900 жылы Пасамакуодди шығанағында салынды және балық тұйықтан селедка жинап, жағалаудағы консервілеу зауыттарына тасымалдау үшін пайдаланылды. 1940 жылы Mystic Seaport сатып алып, 1992 жылы 1909 жылғы түріне келтірді. Роанн балық аулау траулері 60 фут 1947 жыл Роанн – 1947 жылы Мэн штатында салынған шығыс типті траулер, оны камбала, треска және минтай балықтарын аулау үшін пайдаланды. 1970 жылдары кеме жарамсыз болғаннан кейін Mystic Seaport сатып алды. 2009 жылы Роанн толық жөндеуден өтті. Star балық аулау кемесі 34 фут 1950 жыл Star Коннектикут штатында қылыш және тунец балықтарын аулау үшін салынды. 1976 жылы Mystic Seaport сатып алып, толық жөндеуден өтті.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Брей, Мейнард; Фуллер, Бенджамин; және Вермилья, Питер (2002) Мистикалық портың су кемелері.