Музейлік кемелер: тарихы, мақсаты, сақталуы. Кемелерді мұражайға айналдыру, білім беру, естелік және оқу орталықтары ретінде пайдалану. Әлемдегі музейлік кемелер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кеме сақталған және халыққа ашық мұражайға айналдырылған, түпнұсқа емес кемелер.
Ship preserved and converted into a museum open to the public
ships that are not original
Мұражай кемесі, сондай-ақ естелік кеме деп те аталады, білім беру немесе естелік мақсаттар үшін халыққа ашық мұражай болып сақталған және қайта жабдықталған кеме. Кейбіреулері оқу және жұмысқа алу мақсатында да қолданылады, әсіресе әлі де қозғала алатын және тұрақты түрде жүре алатын мұражай кемелері үшін. Әлем бойынша жүздеген мұражай кемелері сақталады, олардың шамамен 175-і Тарихи Әскери Кемелер қауымдастығында ұйымдастырылған. Бірақ олардың көпшілігі әскери мұражай кемелері емес, жалпы сауда кемелерінен бастап буксирлер мен маяк кемелеріне дейін. Көптеген, тіпті басым бөлігі мұражай кемелері теңіз мұражайымен байланысты.
A museum ship, also called a memorial ship, is a ship that has been preserved and converted into a museum open to the public for educational or memorial purposes. Some are also used for training and recruitment purposes, mostly for the small number of museum ships that are still operational and thus capable of regular movement. Several hundred museum ships are kept around the world, with around 175 of them organised in the Historic Naval Ships Association though many are not naval museum ships, from general merchant ships to tugs and lightships. Many, if not most, museum ships are also associated with a maritime museum.
Маңыздылығы
Көптеген кемелер қызмет ету мерзімі біткеннен кейін сақтаылмайды, себебі оларды табиғаттың зиянынан қорғаудың құны жоғары. Көбісі бөлшектеледі және металл терісіне сатылады, ал аздаған бөлігі теңіздік жаттығулар үшін батырылады, жасанды рифтер құру үшін суға жіберіледі және т.б. Кейбір кемелер тарихи маңызы бар болғандықтан сақталады, бірақ көбінесе бұл сәттілік пен жағдайдың нәтижесі болады. Ескі кеме докқа байланғанда, күтімсіз қалған жағдайда, ол уақыт өте келе бүлінеді және ақырында батып кетеді. Соңғы жылдары кемелерді сақтау үшін қоғамдар құрылып, үкіметтер мен жеке тұлғалардан қаржы жиналады, ынтасы бар еріктілер жұмыс істейді және қалпына келтірілген кемелер, әдетте, ақы төлеп кіруге мүмкіндік береді. Әскери-теңіз күштері кемесін мұражайға тапсырғанда, қалпына келтіру, сақтау және күтімге байланысты шығындарға жауапкершілік жоқ екенін көрсететін келісімшартқа қол қойылады. Сонымен қатар, қозғалтқыштар мен генераторлар сияқты маңызды жабдықтар толығымен істен шығарылуы керек. Кемеге электр энергиясы және су сияқты қызметтер қажет болса, олар жағалаудан қосылуы керек. Мұражай кемелерін қалпына келтіру және күтімге қатысты мәселелер тарихшыларға қиындық туғызады, ал нәтижелері кейде дау тудырады. Мысалы, желкенді кемелердің қанаттары көбінесе сақталмайды, сондықтан жоспар әртүрлі дереккөздерден қайта құрастырылуы керек. Кемелерді зерттеу тарихшыларға кемедегі өмір мен оның жұмыс істеу жолын талдауға мүмкіндік береді. Кемелерді жөндеу және күтімге қатысты көптеген ғылыми мақалалар жазылған, сондай-ақ соңғы жетістіктерді талқылау үшін халықаралық конференциялар өткізіледі. Бірнеше жыл бұрын Барселона хартасына дәстүрлі кемелердің иелерінен халықаралық ұйымдар қол қойды, ол әлі де қолданыстағы дәстүрлі су кемелерін қалпына келтіру және пайдалану үшін қабылданған ең төменгі талаптарды белгілейді. Тағы бір мәселе – мұражайдағы "нағыз" кеме мен кеме көшірмесі арасындағы айырмашылық. Уақыт өте келе жөндеулер жиналған сайын, кемелердің бастапқы материалдарынан жасалған бөлігі азаяды, ал ескі бөлшектердің (немесе тіпті "қолайлы" құралдардың) болмауы заманауи "жеңілдетулерді" пайдалануға әкелуі мүмкін (мысалы, кемелердің тарихи кезеңінде болғандай, металл пластинаны бұраудың орнына дәнекерлеу). Тарихи білімі жоқ келушілер көбінесе тарихи мұражай кемесі мен (тарихи маңызы бар) кеме көшірмесін ажырата алмайды, ол тек туристік тартымдылық ретінде қызмет етеді. Көптеген адамдар қаланың жағалауындағы ескі кемелердің туристік тартымдылығын соншалықты күшті деп санайды, кез келген портовый қала бір немесе бірнеше мұражай кемелерін көрсетуі керек. Бұл тіпті үлкен шығынға кеме көшірмесін салуды да қамтиды.
Relatively few ships are preserved beyond their useful life, due to the high cost of maintaining them against the ravages of the elements. Most are broken up and sold for scrap, while a relative handful are sunk as naval target practice, scuttled to create artificial reefs, and so on. Some survive because of historical significance, but more often due to luck and circumstance. Since an old ship tied up at dockside, without attention, still decays and eventually sinks, the practice of recent years has been to form some sort of preservation society, solicit donations from governments or private individuals, organize volunteer labor from the enthusiasts, and open the restored ship to visitors, usually for a fee. When the USN turns over one of their ships to a museum, a contract must be signed, stating that the Navy bears no responsibility for the costs of restoration, preservation and maintenance. Also, major pieces of equipment such as engines and generators must be permanently disabled. If the ship requires services such as electricity and water, they must come through shore connections. The restoration and maintenance of museum ships presents problems for historians who are asked for advice, and the results periodically generate some controversy. For instance, the rigging of sailing ships has almost never survived, and so the rigging plan must be reconstructed from various sources. Studying the ships also allows historians to analyze how life on and operation of the ships took place. Numerous scientific papers have been written on ship restoration and maintenance, and international conferences are held discussing the latest developments. Some years ago, the Barcelona Charter was signed by a variety of international owner organizations of traditional vessels, and provides certain accepted minimum criteria for the restoration and operation of traditional watercraft still in operation. Another consideration is the distinction between a "real" museum ship, and a ship replica. As repairs accumulate over time, less and less of the ship is of the original materials, and the lack of old parts (or even "appropriate" work tools) may lead to the use of modern "short cuts" (such as welding a metal plate instead of riveting it, as would be the case during the ships' historical period). Visitors without historical background are also often unable to distinguish between a historical museum ship and a (more or less historically relevant) ship replica, which may serve solely as a tourist attraction. Many consider the tourism appeal of an interesting old vessel on the city waterfront strong enough that any port city should showcase one or more museum ships. This may even include building a replica ship at great expense.