Кіріспе

2003 жылғы бейне ойын компаниясының негізін қалаушылар туралы кітап. "Masters of Doom: How Two Guys Created an Empire and Transformed Pop Culture" – Дэвид Кушнердің 2003 жылғы бейне ойын компаниясы id Software және оның халық мәдениетіне тигізген әсері туралы, негізін қалаушылар Джон Кармак пен Джон Ромероға баса назар аударған кітабы. Кітап компанияның алғашқы жылдарына, "Doom" сияқты франшизаларының табысына, сондай-ақ Кармак пен Ромеро арасындағы қарым-қатынастар мен олардың ерекше мінездеріне толыққанды тоқталады. Бұған қоса, кітап Ромероның жұмыстан шығарылуына, оның "Ion Storm" ойын студиясын құруына және оның кейін құлдырауына арналған. Жарық көргеннен кейін "Masters of Doom" сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және бейне ойындар туралы көптеген "үздіктер" тізіміне енді. Кейіннен бұл кітап Палмер Лаккиге "Oculus VR" технологиялық компаниясын құруға, ал Алексис Оханиан мен Стив Хаффманға "reddit" желісін іске қосуға түрткі болды. Кітапты бейімдеуге екі рет тырысылды: "Showtime" телеарнасында фильм түсіру және 2019 жылы "USA Network" арнасының пилоттық эпизодына жасыл жарық берілді.

Өмірбаян

Дэвид Кушнер The New York Times, Rolling Stone және Wired сияқты жаңалықтар құралдарына материалдар жазған. Геймер болған Кушнер бейне ойындар индустриясы туралы кітап жазуға мүмкіндік тапты, Джон Кармак пен Джон Ромероны таңдады, себебі олардың мансабын "айтуға асыққан керемет оқиға" деп есептеді. Бұл оның тұңғыш кітабы болғандықтан, ол Техас штатының Даллас қаласына көшіп, осы кісілермен сұхбат жүргізіп, түн жарығына дейін әңгімелесті. Том Вольфтің 1979 жылғы "Дұрыс нәрсе" кітабын жазу үлгісі етіп алған Кушнер, автордың сұхбаттары негізінде әрбір диалог пен ішкі ойды жазды.

Мазмұны

Кітапта "екі Джонның" балалық шағы, 1989 жылы Softdisk-те алғаш рет кездесуі және олардың өздерінің id Software компаниясын құруы суреттеледі. Компанияның алғашқы жетістіктері, танымал және жаңашыл Commander Keen және Wolfenstein 3D ойындары, сондай-ақ Doom арқылы компанияның қол жеткізген жаңа биіктері егжей-тегжейлі талқыланады, бұл компанияға беспрецеденттік табыс, даңқ және жағымсыз әйгілік әкелді. Кітап id-нің келесі жобасы Quake, Ромероның компаниядан кетуінен кейінгі жағдай, оның жаңа ойын әзірлеу студиясы Ion Storm құруы және оның ақырында құлдырауы туралы айтады. Кушнер Doom-ның құраған жаңа ойыншы мәдениетін және оның қоғамға тигізген әсерін сипаттайды. Ойындар туралы толыққанды мәлімет беріледі, ал Кушнердің басты назары оларды жасауға мүмкіндік берген жұмыс динамикасы мен тұлғаларға аударылған. Кармак пен Ромеро id Software-дің қозғаушы күші ретінде бейнеленеді, бірақ олардың мінездері мүлдем әртүрлі. Ромеро шексіз шығармашылыққа және айтарлықтай шеберлікке ие, бірақ ойынның керемет табысы оған рок-жұлдызы сияқты бейне жасауға мүмкіндік бергенде, ол назарынан шығып қалады. Кармак керісінше, жабық мінезді адам ретінде көрсетіледі, оның теңдесі жоқ бағдарламалау дағдылары id Software-дің ядросын құрайды, бұл компанияға өте күрделі ойындар жасауға мүмкіндік береді. Дегенмен, ол адамдармен бірлесіп жұмыс істеуге қажетті әлеуметтік қағидаларға қызығушылық танытпайды, тіпті оларды түсінбейді. Кітаптың көп бөлігі осы динамикаға арналған. Бастапқыда екеуі бір-бірін толықтырады, бірақ кейін қақтығыстар туындайды, нәтижесінде Ромеро жұмыстан босатылады. Компанияның өнімдерінде қолданылатын күрделі және жылдам ойын қозғалтқыштарының шебері Кармак компаниядағы ауыстыруға келмейтін жалғыз адам ретінде жиі аталады, бұл оған зор билік пен ықпал береді. Алайда, бұл ықпал id Software-ді жұмыс істеу үшін әлдеқайда жағымсыз және қызықсыз орынға айналдырады, ал ойындары технологиялық тұрғыдан күрделі болғанымен, қайталана бастайды. Ромеро керісінше, Ion Storm-ды жұмыс істеу үшін өте ыңғайлы орын етіп құруға тырысады, онда "[ойын] дизайны заң" (Ion Storm-ның ұраны "Дизайн – заң") және технология дизайнердің көзқарасын іске асыру үшін жасалуы керек, ал емес керісінше. Алайда, оның басқару және ұйымдастыруға назар аудармауы нашар және қаржылық апатқа әкеледі. Кушнер романдай стильде жазғанмен, "Қиямет шеберлері" – бейне ойын журналистикасының туындысы. Кітаптағы автордың түсіндірмесіне сәйкес, ол алты жыл бойы жүздеген сұхбаттар негізінде жазылған. Кушнер бейне ойындар журналистикасы саласына ерте кірген және кітапта өзінің кейбір бастапқы материалдарын пайдаланған.

Жарияланым

Masters of Doom: How Two Guys Created an Empire and Transformed Pop Culture алғаш рет 2003 жылы мамыр айында Random House баспасында қатты мұқабамен және электрондық кітап түрінде жарық көрді. Random House кітап жарыққа шығар алдында оның бір бөлігін жариялады. Кейіннен Random House 2003 жылдың күзінде саудалық жұмсақ мұқабамен шығару үшін Ұлыбританияның Piatkus баспасымен келісім жасасты. Masters of Doom аудиокітабының нұсқасы 2012 жылы Audiobooks.com баспасынан шықты, оны Уилл Уитон оқыды.

Қабылдау

Сет Мнуокин The New York Times үшін оны "ұсынысқа толы және шебер әлеуметтік тарих" деп атады, оның қарқыны мен егжей-тегжейлілігін жақсы бағалады. Entertainment Weekly-ден Джефф Дженсен "B" бағасын берді. Томас Л. Макдональд Maximum PC үшін оның көркем тілін және тақырыптарды бейнелеуін мақтады. Edge кітапты пафоссыз грек трагедиясына теңеп, оқиғаның "ойын индустриясындағы қарым-қатынастар туралы ескерту" екенін айтты. Hardcore Gaming 101 кітапты "керемет ойынға беретін және ақпаратты" деп сипаттады. Скотт Джастер PopMatters үшін Кушнердің Кармак пен Ромеро туралы жасаған кең зерттеулері мен сұхбаттарын жоғары бағалады. Kirkus Reviews кітапты "көзтартарлық және маңызды, алаңдатарлық мәдени өзгерістерді лайықты жазған" деп қорытындылады. Кітап жарық көргеннен бері бірнеше "ең жақсы бейне ойын кітаптары" тізіміне енді. 2023 жылы Polygon-нан Крис Планте оны "бейне ойынды дамыту туралы жазылған ең танымал ғылыми-танымдық туынды" деп атады. Salon жазушысы Вагнер Джеймс Ау кітапты "керемет" деп бағалағанмен, Дэвид Кушнерді Ultima Underworld-пен салыстырғанда Catacomb 3 D-нің техникалық жетістіктеріне артық мән бергені үшін сынға алды. Variety үшін Энн Донахью "екі Джонның" мінездерін зерттеуді қызықты деп тапты, бірақ кітаптың Doom-ның ойын индустриясынан тысқары әсерін кеңінен қарамайтындығына байланысты "тар көзқарасқа" ие екенін айтты. Computer Gaming World-ден Чарльз Ардай оны "қиын жазылған, бірақ әсерлі" деп сипаттады. Publishers Weekly Кушнердің ойындардағы зорлық-зомбылыққа тым еркіндік бергенін және кітаптың кейбір бөлімдерін құрғақ баяндалған деп сынады.

Мұра

Oculus VR технологиялық компаниясының негізін қалаушы Палмер Лакки, Masters of Doom кітабын оқығаннан кейін виртуалды шындыққа қызығушылық танытты. Джон Кармак кейін 2013 жылы id Software компаниясынан шығып, Oculus компаниясына бас технологиялық директор болып қосылды. 2013 жылы Алексис Оганянның блогындағы жазбасында бұл кітап Оганян мен Стив Хаффманды компания құруға шабысдандырды, нәтижесінде олар reddit-ті құрды. 2016 жылы Кушнер «Дайындалыңыз, қасіретке кездесуге және тағы да нағыз ойын оқиғалары» атты аудиокнигасын шығарды. Кітап Кушнердің ұзақ форматтағы журналистикалық еңбектерінің жинағы болып табылады, оның ішінде Кармак пен Ромеро туралы «қазіргі жағдайы» мақаласы бар. Кітапты Уил Уиттон оқыды. Джон Ромеро өзінің веб-сайтында Masters of Doom кітабының қолтаңбаланған даналарын сатады. 2021 жылы Кушнер Substack-те Masters of Doom кітабының жалғасын жазып жатқанын хабарлады. «Бұзушылық шеберлері: Ойыншылар буыны болашақты қалай құрды» деп аталатын Кушнер кітапты өзінің бюллетенінде бөлім-бөлім жариялауды және Кармак пен Ромеромен жаңа сұхбаттарды қосуды жоспарлады.

Сот ісі

2005 жылы бұрынғы Ion Storm бас директоры Майкл Уилсон Random House Inc. баспасын сотқа берді, кітапта компания қаражатымен BMW көлігін сатып алуға байланысты күмәнді бизнес-келісім жасады деген жалған айыптамалар келтірілгенін мәлімдеді. Уилсон 50 миллион доллар көлемінде өтемақы және баспагерден қосымша айыппұл талап етті. Random House өкілі баспа компаниясының Дэвид Кушнерді қолдайтынын жариялады. Аталған сот ісінің нәтижесі туралы ешқандай мәлімет жарияланбады.

Бейімделу

2005 жылы продюсер Нарен Шанкар оқиға негізінде Showtime арнасы үшін телефильм жоспарлап отырғанын хабарлағанда, фильмді бейімдеу туралы алғашқы ой туды. Алайда, фильм бастапқы жарияланғаннан кейін іске аспады. 2019 жылдың маусым айында USA Network арнасы Джеймс пен Дейв Франконың Ramona Films туындысымен Том Бисселлдің жазуы мен продюсерлігімен кітап негізіндегі әлеуетті сериалдың пилоттық эпизодын жасыл жарыққа шығарды. Егер сериал жалғасатын болса, ол антологиялық форматта болады деп күтілуде. Сериалда Эдуардо Франко Ромеро рөлінде, Патрик Гибсон Кармак рөлінде, ал Джон Карна, Джейн Акерман, Шивон Уильямс және Питер Фридман қатысады, режиссерлік жұмысын Рис Томас жүзеге асырады. 2020 жылы пилоттық эпизодтың Gotham Group компаниясымен пост-өндірісте екені хабарланды, бірақ одан кейін қосымша хабарлама жарияланбады.