Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Акамбаро (отоми: Mä'wada) – Мексиканың Гуанахуато штатының оңтүстік-шығыс бөлігінде, Лерма өзенінің жағасында орналасқан қала және муниципалитет. Гуанахуато штатының 46 муниципалитетінің ең ежелгісі. Акамбаро бастапқыда пурепеча тайпасының қонысы болған, бірақ 1526 жылы испандықтар мен олардың одақтастары – отомилер шапқан. Акамбаро маңызды теміржол түйіні, аймақтық көлік орталығы және бүкіл елге танымал Акамбаро нанының туған жері ретінде белгілі. 2005 жылғы халық санауы бойынша муниципалитетте 101 762 адам, ал қаланың өзінде 55 082 адам тұрды. Муниципалитеттің ауданы 877,8 км² (335,01 шаршы миль) және көптеген шағын ауылдарды қамтиды, олардың ішіндегі ең ірілері – Ирамуко және Паракуаро. Акамбаро муниципалитеті солтүстікте Тариморо және Джерекуаромен, оңтүстік-шығыста Тарандакуаомен, оңтүстікте Мичоакан штатымен, ал батыста Сальватиеррамен шектеседі.
Acámbaro (Otomi: Mä'wada) is a city and municipality in the southeastern corner of the Mexican state of Guanajuato, on the banks of the Lerma River, and the oldest of the 46 municipalities of Guanajuato. Acámbaro was originally a Purépecha settlement which was invaded by the Spanish, and their Otomi allies, in 1526. Acámbaro is noted as a major railway junction, a local transport hub, and the origin of the nationally famous Acámbaro bread. The 2005 census population of the municipality was 101,762, and that of the city proper 55,082. The municipality covers an area of 877.8 km2 (335.01 sq mi) and includes many small outlying communities, the largest of which are Iramuco and Parácuaro. The municipality of Acámbaro is bordered to the north by Tarimoro and Jerécuaro, to the southeast by Tarandacuao, to the south by the state of Michoacán, and to the west by Salvatierra.
Тарих
Акамбаро атауы пурепечан тілінде магуэйлер орны деген мағына береді. Бұл аймақтың алғашқы тұрғындары Мезоамерикадағы ең көне мәдениеттердің бірі – Чупикуаро мәдениетіне жатқан. Олардың пайда болуы шамамен б.з.д. 1200 жылға дейін соққан. Осы аймақта қазіргі жергілікті мұражайда көрсетілген құнды керамикалық археологиялық жәдігерлер табылды. Қала 1526 жылдың 19 қыркүйегінде кацик Дон Николас де Сан-Луис Монтанес тарапынан Сан-Франциско де Акамбаро деген атпен негізделді. Бұл қала қазіргі Гуанахуато штатындағы алғашқы испандық елді мекен болды. Францискан монахтары дінді тарату ісін қолға алды және бүгінге дейін сақталған керемет құрылыстарды, мысалы, Госпиталь ғибадатханасын (Templo del Hospital), 1527 жылғы мудежар стиліндегі су құбырын және 1750 жылғы Лерма өзені арқылы салынған тас көпірді тұрғызды. Жаңа Испания аумағындағы алғашқы бұқа күресі Акамбарода өтті, ал қала алаңындағы Фуэнте Таурина фонтаны осы спорттың Мексикаға әкелінуін еске салады. Акамбаро – Мексикадағы отаршылдық дәуірдегі толығымен сақталған су құбыры бар жалғыз қала. 18 ғасыр Акамбароға гүлдену әкелді. Осы кезеңде маңызды діни және қоғамдық ғимараттар салынды. Қаланың отарлық сәулетінің қалдықтары ретінде бірнеше ғибадатханалар, көпірлер және үйлер қалды. Акамбарода Мексика тәуелсіздігі тарихындағы маңызды оқиға болды. Дон Мигель Идальго 1810 жылдың 22 қазанында қалада тоқтады және Акамбароны Американың Ұлы Армиясы үшін әскери штаб деп жариялаған рәсімді өткізді. Идальгоға Американың Бас Генералы атағы берілді. Сол күні сегіз мың көтерілісші шеруге шықты, бұл қозғалыстың тез өсіп келе жатқанын көрсетті. Бір ай бұрын, 16 қыркүйекте, "Грито де Долорес" шақыруына жауап ретінде 800 адам ғана Долорес-Идальгода испандарға қарсы қару көтерген. Стратегиялық орналасуының арқасында Акамбаро Мексикадағы теміржолдың дамуына ықпал етті және Мексиканың Ұлттық теміржолдарының ірі түйіні, депосы және шеберханасы болды. Акамбарода Латын Америкасындағы бу локомотивтерін құрастыра алатын жалғыз толыққанды локомотивтерді жөндеу зауыты орналасқан. 1944 жылы Акамбароның механикалық шеберханасы Акамбаренс қоғамы тарихындағы маңызды кезеңнің символы болған La Fidelita 296 бу машинасының құрылысын аяқтады. "Фиделита" қазір Акамбаро теміржол мұражайының негізгі экспонаты болып табылады. Акамбароның бу дәуірінен қалған тағы бір естелік – қаланың шығысындағы үлкен тас жол торабының ортасында орналасқан үлкен локомотивтің моделі. Бұл модель бастапқыда теміржолшылардың Virgen del Refugio (қаланың қасиетті қамқоршысы) Акамбароға өркендеу мен жұмыс орындарын әкелгені үшін алғыс айту ретінде шіркеуге орнатылуы тиіс еді, бірақ модель шіркеу есігінен сыймады. Сондықтан оны сыртта орнатуға шешім қабылданды. Акамбаро археология саласында даулы мәселе ретінде танымал, өйткені ол 1944 жылы неміс археологы Вальдемар Юльсруд қаланың ең танымал нысаны – Серро-дель-Торо (Бұқа төбесі) маңынан табылған 32000-ға жуық саз мүсіндер жинағының көзі болып табылады. Мүсіндердің көбі қалжың деп саналады, өйткені олардың кейбіреулері динозаврларға ұқсайды (адам мен динозаврлар бірге өмір сүргенін көрсетеді) және олардың табылуы кейбір адамдар үшін жаратылыс теориясын қолдау үшін дәлел ретінде пайдаланылады. Юльсрудтың табылған көптеген жәдігерлері қазір Музео Вальдемар Юльсрудта көрсетілген. Чупикуаро мұражайында (Музео Фрей Бернардо Падилла деп те аталады) Чупикуаро халқының тарихы және жергілікті мезоамерикалық мәдениеттерге қатысты 4000-нан астам жәдігерлер бар Музео Локаль де Акамбарода да археологиялық артефакттар қойылған. Мұражайда Мексиканың отарлық дәуірі мен тәуелсіздік соғысына қатысты суреттер де бар. Акамбароның ең танымал экспорттық тағамы – "Pan de Acámbaro" (Акамбаро наны) – еврей шалағына ұқсас нан өнімі (Бұл ұқсастық кездейсоқ емес деп есептеледі). Pan de Acámbaro-ны шығаратын алты қалалық нан пісіруханасының ең үлкені Tio Sams (Сэм ағаның) болып табылады, ол осы өнімді өнертабы үшін өзіне есеп береді. Акамбароның жылдық нан жәрмеңкесінің суреттері.
The name Acámbaro is derived from a Purépechan term meaning place of magueyes. The first inhabitants of this area belonged to the Chupicuaro culture, one of the oldest in Mesoamerica. Their origin is estimated to be from 1200 B. C. In this region there have been valuable archaeological finds of ceramic that are now exhibited at the local museum. The city was founded on September 19, 1526, by the cacique Don Nicolás de San Luis Montañés, with the name San Francisco de Acámbaro. It was the first Spanish town in what is now the state of Guanajuato. The evangelization process was undertaken by Franciscan friars, who also constructed splendid structures that remain standing today, such as the Templo del Hospital (Hospital Temple), an aqueduct in the Mudéjar style (1527), and a stone bridge over the River Lerma (1750). The first bullfights on the soil of New Spain were held in Acámbaro, and the Fuente Taurina fountain in the city's plaza commemorates the introduction of the sport to Mexico. Acámbaro is the only city in Mexico that has a fully intact colonial era aqueduct. The 18th century brought prosperity to Acámbaro. In that time important religious and public buildings were constructed. Several temples, bridges, and houses were left as remnants of the city's colonial architecture. An important event in the history of Mexican independence took place in Acámbaro. Don Miguel Hidalgo stayed there on October 22, 1810, and brought a ceremony that declared Acámbaro military quarters for the Ejército Grande de América (Grand Army of America). Hidalgo was given the title of Generalísimo de las Américas (Grand General of the Americas). That same day, a parade of eighty thousand insurgents took place, that demonstrated the speed of growth of the movement: one month prior on September 16 just 800 men responded to the Grito de Dolores and raised arms against the Spanish in Dolores Hidalgo. Because of its strategic location, Acámbaro was the key to the development of the railway in Mexico, and had a major junction, yard and shop facility for the National Railways of Mexico (The rail lines are now owned by Kansas City Southern de Mexico). Acámbaro was the home of the only full scale locomotive repair facility in Latin America that was capable of constructing steam locomotives. During 1944 Acámbaro's mechanical workshop built La Fidelita 296, a steam engine that is a symbol of a time in history of the Acambarense society. La Fidelita is now on display as the cornerstone exhibit of Acámbaro's railway museum. Another souvenir of Acámbaro's age of steam is a large model locomotive that sits on an elevated platform in the center of a major highway intersection east of the city. The model engine was originally intended to be placed in a church as a thanks by railway workers to the Virgen del Refugio (patron saint of the city) for bringing prosperity and jobs to Acámbaro, however, the model would not fit through the doorway of the church. Consequently, it was decided to mount the model outdoors. Acámbaro has been notable as a point of controversy in the field of archeology as the source of the Acámbaro figures, a collection of about 32,000 clay figurines discovered by German archaeologist Waldemar Julsrud in 1944 near the city's most prominent landmark, the Cerro del Toro (Bull Hill). The figures are claimed to be hoaxes, as some of the figurines resembled dinosaurs (thus implying that man and dinosaurs co existed) and their discovery is used by some as evidence to support creationism. Many of the Julsrud finds are now on display at the Museo Waldemar Julsrud. Less controversial archeological artifacts are on display at the Museo de Chupícuaro (also known as Museo Fray Bernardo Padilla), documenting the history of the Chupícuaro people, and the Museo Local de Acámbaro, which has over 4000 relics relating to local Mesoamerican cultures. The Museo Local also contains paintings related to colonial Mexico and the war of independence. Pan de Acámbaro (Acambaro bread), Acámbaro's most famous culinary export, is a bakery product similar to Jewish Challah (It is supposed that the similarity is not coincidental). The largest of the six city bakeries devoted to the production of Pan de Acámbaro is Tio Sams (Uncle Sam's), which claims credit for its invention. Photos of Acámbaro's annual bread fair