Оңтүстік Африкадағы нәсілдік бөліс заңдары және паспорт жүйесі
Pass law
ОАР-дың нәсілдік бөлінісі: «Пасс» заңдары қара жұртты шектеу, қозғалысын бақылау және арзан жұмыс күшін пайдалану мақсатымен қабылданған. 1986 ж. жойылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Апартеид заңдары
Apartheid Legislation
Апартеид кезінде Оңтүстік Африка және Оңтүстік-Батыс Африкада (қазіргі Намибия) халықты нәсілдік бөліске салу, адамдардың қозғалысын шектеу және аз жалақымен жұмыс істеуге міндеттелген көшпенді жұмыс күшін бөлу мақсатында ішкі паспорт жүйесі құрылды. "Жергілікті тұрғындар заңы" деп те аталатын бұл заңдар, қара нәсілді оңтүстік африкалықтардың және басқа да нәсілдік топтардың қозғалысын қатаң шектеп, оларды белгіленген аумақтарда ұстап тұрды. Алғашқыда африкалық ерлерге қатысты қолданылған, 1910 және 1950 жылдары әйелдерге осы заңдарды қолдану әрекеттері кең ауқымды наразылықтарға әкелді. 1986 жылы жойылғанға дейін, паспорттық заңдар елдегі апартеид жүйесінің маңызды бөлігі болып қала берді. Осы заңдарды күшіне енгізу үшін қолданылатын құжатты жергілікті жұртшылық "домпас" деп қысықтап атады.
In South Africa under apartheid, and South West Africa (now Namibia), pass laws served as an internal passport system designed to racially segregate the population, restrict movement of individuals, and allocate low wage migrant labor. Also known as the natives' law, these laws severely restricted the movements of Black South African and other racial groups by confining them to designated areas. Initially applied to African men, attempts to enforce pass laws on women in the 1910s and 1950s sparked significant protests. Pass laws remained a key aspect of the country's apartheid system until their effective termination in 1986. The pass document used to enforce these laws was derogatorily referred to as the dompas .
Ерте тарих
Оңтүстік Африкадағы алғашқы ішкі паспорттар 1797 жылғы 27 маусымда граф Маккартни тарапынан африкалықтардың Кейп колониясына кіруіне тосқауыл қою мақсатымен енгізілді. Кейп колониясы Оңтүстік Африкадағы екі африканер республикасымен бірігіп, 1910 жылы Оңтүстік Африка Одағын құрды. Осы кезде басқа да жерлерде паспорт заңдарының түрлері болған. Олардың кеңінен қолданылуына 1880-жылдардан бастап кен өнеркәсібінің дамуы үлкен серпіліс берді: бұл заңдар жұмысшылардың көші-қонын бақылау және шарттарды орындау үшін ыңғайлы құрал болды. 1896 жылы Оңтүстік Африка Республикасы африкалықтардың металл белгі тағуын міндеттейтін екі заң қабылдады. Рандта тек жұмыс иесінің қызметіндегі адамдар ғана қалуға рұқсат алды. "Еңбек аймағына" кіретін болса, үш күнге қалуға құқық беретін арнайы рұқсат қағазы қажет болды.
The first internal passports in South Africa were introduced on 27 June 1797 by the Earl Macartney in an attempt to prevent Africans from entering the Cape Colony. The Cape Colony was merged with the two Afrikaners republics in Southern Africa to form the Union of South Africa in 1910. By this time, versions of pass laws existed elsewhere. A major boost for their utilization was the rise of the mining sector from the 1880s: pass laws provided a convenient means of controlling workers' mobility and enforcing contracts. In 1896 the South African Republic brought in two pass laws which required Africans to carry a metal badge. Only those employed by a master were permitted to remain on the Rand. Those entering a "labour district" needed a special pass which entitled them to remain for three days.
Қорытынды
Паспорттық заңдар 1760 жылы Кейпта қабылданды, онда қала мен ауылдық аймақтар арасында көшіп жүретін құлдар саяхаттарына рұқсат беретін паспорттарды міндетті түрде алып жүруі керек болды. "Паспорттық" заңдар полицияға кез келген уақытта африкалықтардан дұрыс ресімделген құжатты көрсетуді талап етуге немесе қамауға алуға құқық берді, осылайша олардың еркін қозғалысын шектеді. Бұл олардың қайда тұратынын шектеуді білдірді. Себебі, "қара әйелдерге осы жүйені таратуға тырысқан әрекеттерге қарсы жаппай наразылықтар дереу туындады".
Pass laws date “back to 1760 in the Cape when slaves moving between urban and rural areas were required to carry passes authorizing their travel”. The pass laws, “had entitled police at any time to demand that Africans show them a properly endorsed document or face arrest”, hindering their freedom of movement. This meant that it restricted where they could live, This happened because “whenever attempts were made to extend the system to black women, mass protests quickly resulted”.
Ұйымдасқан қарсылық
Бұл дискриминациялық ережелер қара нәсілді халықтың наразылығын күшейтті. 1910 жылдары қара әйелдерге қатысты төлқұжаттарды енгізуге қарсылық күшті болды. 1919 жылы революциялық синдикалистік Халықаралық социалистік лига (Оңтүстік Африка), синдикалистік Африка жұмысшылары мен Африка Ұлттық Конгресінің алғашқы өкілдері бірлесіп, ірі қарсы төлқұжаттық науқан ұйымдастырды. 1950 жылдары АНК төлқұжаттарға қарсылық көрсету үшін «Наразылық науқаны»н бастады. Бұл қақтығыс Шарпвиллдегі қырғынмен аяқталды, онда қарсы төлқұжаттық наразылықтар Панафрикалық Конгресс (PAC) жетекшілігімен Шарпвилл полиция бөлімін қоршады, нәтижесінде полиция аты ашты, 69 адам қаза тауып, 180-нен астам адам жарақаттанды. Соңғы наразылықтар мен ереуілдерге қатаң репрессия жауабы болды, және АНК мен PAC екеуі де тыйым салынды.
These discriminatory regulations fueled growing discontent from the black population. The 1910s saw significant opposition to pass laws being applied to black women. In 1919, the revolutionary syndicalist International Socialist League (South Africa), in conjunction with the syndicalist Industrial Workers of Africa and the early African National Congress, organised a major anti pass campaign. The 1950s saw the ANC begin the Defiance Campaign to oppose the pass laws. This conflict climaxed at the Sharpeville Massacre, where the anti pass protestors led by the rival breakaway Pan Africanist Congress of Azania (PAC) surrounded the Sharpeville police station, prompting the police to open fire, killing 69 people and injuring over 180. Subsequent protests and strikes were met with major repression and the ANC and PAC were both banned.
1986 жылы күшін жою
1986 жылдың 24 шілдесінде Оңтүстік Африка үкіметі апартеид заңдарын жою процесінің бір бөлігі ретінде, жеке куәліктерді (паспорттарды) міндетті түрде алып жүру талабын алып тастады, бірақ жеке куәліктер жүйесі әлі жойылмаған еді. Жеке куәліктер жүйесі 1986 жылдың 23 сәуірінде "Көшпендерді бақылауды жою туралы" заңмен кері күштен жойылды. Хелен Сузман (Парламент мүшесі) бұл заңды үкімет енгізген ең маңызды реформа деп атады.
On July 24, 1986, as part of a process of removing some apartheid laws, the South African government lifted the requirement to carry passbooks, although the pass law system itself was not yet repealed. The system of pass laws was formally repealed retroactive on April 23, 1986, with the Abolition of Influx Control Act. Helen Suzman (MP) mentioned the act as the most eminent reform a government had ever introduced.