Боккеринидің виолончель концерті №9: Түзетулер мен түпнұсқасы
Cello Concerto No. 9 (Boccherini)
Луиджи Боккеринидің виолончельге арналған 9-шы концерті (B flat Major) – оқу құралы ретінде кең таралған, виртуоздық туынды. Тарихы, ерекшеліктері туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Луиджи Бокчеринидің виолончельдік концерті № 9, B flat мажор, G. 482, 1760 жылдардың соңында немесе 1770 жылдардың басында жазылған. Бокчерини, дарынды виолончельші болғандықтан, өзінің аспабы үшін он екі концерт жазған. 1895 жылы неміс виолончелисті Фридрих Грютцмахер романтикалық виртуоздық концерт стиліне бейімдеу үшін осы концертті таңдады. Осы формада кеңінен танымал болғандықтан, ол түпнұсқа қолжазбамен тек сырттай ғана ұқсас. Бокчеринидің тоғызыншы виолончельдік концерті виолончельді оқытудың стандартты бағдарламасының көптен бері ажырамас бөлігі болып табылады, себебі ол виолончельдің 4 октавадан астам диапазонын толық пайдаланады, әртүрлі саусақ қойылымдары арасында үлкен секірулер жасамайды. Грютцмахер Бокчеринидің тоғызыншы виолончельдік концертін Бокчеринидің басқа виолончельдік концерттерімен біріктірді. Сыртқы бөлімдердегі кеңейтілген қысқартулардан басқа, Грютцмахер концерттің бастапқы екінші бөлімін алып тастап, оны жетінші виолончельдік концерттің (G мажор, G.480) бөлімімен алмастырды. Төртінші виолончельдік концерт (C мажор, G.477) бірінші бөлімнің 40-46-шы такттарында және Рондоның 85-96 және 151-163-шы такттарында пайда болады, тиісті бөлімдерден материал алды. Бесінші виолончельдік концерттің (D мажор, G478) бірінші бөлімінің арпеджиолары бірінші бөлімнің 47-53-шы такттарында минорлық түрінде ұсынылған. Грютцмахер өз каденцияларын жазуға да рұхсат алды. Барлық өзгерістерге қарамастан, бұл концерт Бокчеринидің ең танымал туындыларының бірі болып саналады. Пабло Касальс, Пьер Фурнье, Янос Старкер және Жаклин дю Пре концерттің Грютцмахер нұсқасын жазды. Морис Гендрон мен Йо-Йо Ма түпнұсқалық туындыны жазды. Екі туындының арасындағы айырмашылық олардың шығу тегінде: түпнұсқа және Грютцмахердің бейімдеуі.
Luigi Boccherini's Cello Concerto No. 9 in B flat Major, G. 482, was written in either the late 1760s or early 1770s. Boccherini, a talented cellist, composed twelve concertos for his instrument. In 1895 German cellist Friedrich Grützmacher chose this concerto to be arranged to fit the style of a Romantic virtuoso concerto, and in this form, widely heard, it bears only a tenuous resemblance to the original manuscript. The Boccherini Ninth Cello Concerto has long been an integral part of standard cello instruction, because of creeping use of the full 4+ octave range of the cello, rather than large jumps between different finger positions. Grützmacher merged Boccherini's Ninth Cello Concerto with other Boccherini Cello Concertos. Besides the extensive cuts in the outer movements, Grützmacher decided to rid the Concerto of its original second movement, replacing it with that of the Seventh Cello Concerto (in G Major, G.480). The Fourth Cello Concerto (In C Major, G.477) makes an appearance in bars 40 46 of the first movement, and in bars 85 96 and 151 163 of the Rondo, borrowing from the respective movements. The arpeggios of the Fifth Cello Concerto's (in D Major, G478) first movement are featured in their minor form in bars 47 53 of the first movement. Grützmacher also took the liberty of writing his own cadenzas. Despite all the changes, this Concerto holds up as one of Boccherini's best known works. Pablo Casals, Pierre Fournier, Janos Starker, and Jacqueline du Pré all made recordings of the Grützmacher version of the Concerto. Maurice Gendron and Yo Yo Ma have made recordings of the original work. The two works are distinguished by their origin: Original vs. arr. Grützmacher.
Қозғалыстар
I. Аллегро модерато
II. Анда́нте грацио́зо (Original)
II. Ада́жио (non troppo) (Грютзмахер)
III. Ро́ндо. (Алле́гро)
I. Allegro moderato
II. Andante grazioso (Original)
II. Adagio (non troppo) (Grützmacher)
III. Rondo. (Allegro)