Арул Прагасам: Шри-Ланкалық тамил революционерінің өмірі мен қызметі
Arul Pragasam
Арулпрагасам: Шри-Ланка тамил революционері, EROS ұйымдастырушысы, бейбіт келіссөздерге қатысушы және M.I.A-ның әкесі. Тарихы мен қызметі туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шри-Ланка тамилі революционері (1948–2019)
Sri Lankan Tamil revolutionary (1948–2019)
Арулаппу Ричард Арулпрагасам (13 сәуір 1948 – 3 желтоқсан 2019); сондай-ақ Арулар және А.Р. Арулпрагасам аттарымен де танымал болған. Ол Жаффнадан шыққан тамил белсендісі және бұрынғы революционер. 1975 жылдың қаңтарында Уандсвортта (Англия) Тамил тәуелсіздік қозғалысы кезінде Тәуелсіз Тамил Иламын құру мақсатымен Илам студенттерінің революциялық ұйымын (EROS) құруға қатысқан. Азаматтық соғыстың екі тарапы арасындағы тәуелсіз бейбіт келіссөзші ретінде жұмыс істегеннен кейін ол қақтығыстан шықты. Өмірінің соңында Ұлыбританиядағы «Жаһандық тұрақтылық бастамасын» басқарды. Ол сонымен қатар музыкант М.И.А. мен әшекей жасаушы Қали Арулпрагасамның әкесі болды.
Arulappu Richard Arulpragasam (13 April 1948 – 3 December 2019); also known by the names Arular and A. R. Arulpragasam) was a Tamil activist and former revolutionary from Jaffna who had a part in forming the group Eelam Revolutionary Organisation of Students (EROS) in January 1975 in Wandsworth, England during the Tamil independence movements to secure an independent Tamil Eelam. He later left the conflict, after work as an independent peace negotiator between the two sides of the civil war. At the time of his death, he headed the Global Sustainability Initiative in the United Kingdom. He was also the father of the musician M. I. A. and the jewellery designer Kali Arulpragasam.
Білім
Арулпрагасам Мәскеудегі Ресей Халықтар достығы университетін инженер мамандығы бойынша бітірген.
Arulpragasam graduated from the Peoples' Friendship University of Russia in Moscow with a degree in Engineering.
Саяси мансап
1975 жылы Англияның Уондсворт қаласында EROS ұйымын құрған топ, сол жылы өткен алғашқы Крикет әлем чемпионатында наразылық акциясын ұйымдастырды, бұл тамил және сингалдық крикет жанкүйерлері арасында қақтығысқа әкеліп, Шри-Ланкадағы қақтығысты халықаралық деңгейде алғаш рет таныстырды. 1976 жылдың наурыз айында ол Вавунияға көшіп, ПОҚ-тың ФАТХ қанатымен байланысты палестиналық жауынгерлермен бірге Ливанда алты айлық оқуға жіберілген үш EROS мүшесінің бірі болды. Ол үш айлық оқудан кейін отбасымен бірге Солтүстік Шри-Ланканың Яффна қаласына оралды. Арулпрагасам 1976 жылдың соңында Вавунияға қайта оралды және 1978-1986 жылдары Тамил Надуда тұрып жұмыс істеді, онда Үндістанның барлау қызметі EROS ұйымын, Шри-Ланка мемлекетіне қарсы алты тамил революциялық тобының бірін қолдап, оқытты. Ол отбасы тұратын Яффнаға үнемі барып, балаларымен өзін ағасы деп таныстырды. Арулпрагасам ешқашан ТМТИ мүшесі болмағанмен, тамил көтерілісінің алғашқы жылдарында ұйымның әскери жетекшісі Веллупиллаи Прабахаранмен жақын дос болды. Әкесі туралы көп айтпайтын М.И.А. 2005 жылы The Guardian газетіне берген сұхбатында "Ол біздің отбасымыздың өміріне ешқашан нақты, физикалық ықпал етпеді" деді. Соғысқа қатысуы және кейбір жазушылар оны бұрынғы "Жолақтар" көтерілісшісі деп атауы туралы ол былай деді: "Адамдар оны жазуы оңай. "Жолақтар" көп болды, бірақ әкем тым таңдаулы болды. "Жолақтар" "Олар анамды өлтірді, мен олармен соғысамын" деп, пышақтармен жүрді. Ал әкем: "Жоқ, жоқ, жоқ, революция туралы керемет кітап оқыдым. Отырып, манифест жазайық" деді."
Having created EROS in 1975 in Wandsworth, England the group staged demonstrations at the inaugural Cricket World Cup that year, prompting clashes between Tamil and Sinhalese cricket supporters, and bringing the conflict in Sri Lanka to international attention for the first time. In March 1976, he moved to Vavuniya and was one of three EROS members selected to train for six months in Lebanon with Palestinian militants associated with the Fatah wing of the PLO. He left after three months of training, returning to Jaffna, Northern Sri Lanka with his family. Arulpragasam moved back to Vavuniya in late 1976 and from 1978 – 1986, he lived and worked in Tamil Nadu where India, through its intelligence agency supported and trained EROS, one of six Tamil revolutionary groups against the Sri Lankan state. He made sporadic visits to Jaffna where his family lived, introducing himself to his children as their uncle. Although never himself a member of the LTTE, Arulpragasam was an old friend of the group's military leader Vellupillai Prabhakaran during the early years of the Tamil rebellion. Rarely speaking about her father publicly, in an interview with The Guardian in 2005, M. I. A. stated "He never had a practical, physical influence" in her family's life. On his involvement in the war and some writers referring to him as a former Tiger rebel, she has said "People write it because it's easy. The Tigers were big in numbers but my dad was too selective. The Tigers had machetes and said, 'They killed my mum so I'm going to fucking fight them.' And my dad was like, 'No no no no, read this amazing book about revolution. Let's sit down and draw up a manifesto."
Кейінгі жылдар
1997 жылы ол Шығыс провинциясының жағалауындағы Тринкомалиде тұрақты даму институтын құрды. Сол жылы ол тамил тарихына арналған маңызды кітап жазды және 2000-шы жылдардың ортасына дейін аралдың солтүстік-шығысында және Тамил Надуда болды. 2005 жылы оның құрметіне "Арулар" деп аталған қызының тұңғыш альбомы жарық көргеннен кейін ол оған хабарласып, атауын өзгертуді сұрады, бірақ ол бас тартты. 2004 жылғы Үнді мұхитындағы жер сілкінісі мен цунамиден кейін оның үйі суға батты. Арулпрагасам Ұлыбританияға көшіп, қайтыс болған кезде Ұлыбританиядағы Жаһандық тұрақтылық бастамасын басқарды. Бұл бастама қайта жасалған бұқа арбасы, моторлы арба және аз жанармай шығындайтын автомобиль сияқты жаңалықтарды іске асырды. Арулпрагасам: "GSI-нің миссиясы – жаһандық көзқараспен бағдарлама жасау" деп түсіндірді.
In 1997, he set up an Institute of Sustainability Development at Trincomalee on the Eastern Province's coast. The same year, he wrote a seminal book on Tamil history, and was based in the island's north east and Tamil Nadu until the mid 2000s. He contacted his daughter following the release of her debut album, named Arular after him, in 2005, telling her to change its name, however she refused. His house was flooded after the 2004 Indian Ocean earthquake and tsunami. Arulpragasam moved to Britain and, at the time of his death, headed the Britain based Global Sustainability Initiative, which has overseen inventions such as a redesigned bullock cart, a motorised wheelbarrow and a car that consumes less petrol. Arulpragasam explained "GSI's mission is to develop a program with a global perspective."
Жеке өмір
Арул Прагасам – зергерлік бұйымдар дизайнері Кали Арул Прагасамның, музыкант, фильмші және көркем суретші Матанги "Мая" Арул Прагасамның (сахналық аты – М.И.А.) және Сугу Арул Прагасамның әкесі болған. Майя алты айлық болғанда оның отбасы Шри-Ланкаға қайта оралды. М.И.А. 2005 жылы шыққан алғашқы альбомын "Arular" деп атады, бұл әкесінің құрметіне және оның өзімен байланысуы үшін жасалған. "Арулар" – азаматтық соғыс кезіндегі оның әскери лақабы еді. М.И.А. өсіп келе жатқан кезі туралы былай деді: "Менде тек анам болды. Әкеммен бірге өскен емеспін, сондықтан ол қалай адам екенін білмеймін. Менің ойымша, мен екеуінің де қасиеттерін жинағанмын. Анама өте ұяң, тыныш және қайратты емес. Ол бізге тамақ әкелуге, мектепке апаруға және басқа да қарапайым нәрселерге көңіл бөлді. Әкем болмағандықтан, мектепке жалғыз барып, ата-аналар жиналысына өзім қатыстым. Ол кезде бәрі: "Әкең болса, мектеп ақысын төлеп, болашағың жақсы болар еді" дейтін. Ал анам оны тәрбиелеп отырғанда: "Сенің әкең саған тек есім берді" дейтін. Сондықтан мен альбомда [оның атын "Арулар"] пайдаланып, анамның үнемі айтатын сөзін мәлімдемеге айналдырдым. Егер ол маған тек есім беріп отырса, мен оны қолданамын". 2005 жылы М.И.А. EGO Magazine журналына берген сұхбатында, әкесі соғысқа қатысқанына қарамастан, соғыстағы екі қарулы тараптың ешқайсысына жақындық сезінбегенін айтты. Оның жұмысы "саяси шиеленісте қалған қарапайым адамдар мен босқындардың" дауысы екенін, ал оның тудырған шуы жастардың сөйлеуге құқығы жоқ деп ойлағандарын да қозғады. 2009 жылы қарулы қақтығыс аяқталғаннан кейін М.И.А. Шри-Ланка үкіметін тамилдерге қарсы жүйелі геноцид жасады деп айыптады. 2010 жылы The Fader журналында ол АҚШ пен Шри-Ланка үкіметтерінің өзіне қатысты мінез-құлқы туралы былай деді: "Ол бейбітшілік келісімдерін жүргізді, жаңа әскерді әкелді, ал Шри-Ланкаға барғанда, үкімет оған жолбарыстардан қорғауды қамтамасыз етті", – деп түсіндірді ол. "Олар бұл жағдайды өздеріне пайдалы етіп пайдаланды және бүкіл әлемге менің әкем жолбарыс екенін жариялады, бұл мені осы күйге жеткізді. Мен осы кісіні білмеймін, ол сіздерге 20 жыл бойы жұмыс істеп келеді, ал сіздер қалағанда менің жұмысымды жоққа шығару үшін менің әкемді маған қарсы қолданасыздар".
Arul Pragasam was the father of jewellery designer Kali Arulpragasam, musician/filmmaker/visual artist Mathangi "Maya" Arulpragasam (better known by her stage name, M. I. A. ), and Sugu Arulpragasam. His family moved back to Sri Lanka when Maya was six months old. M. I. A. named her 2005 debut album Arular after her father, partly for him to get in contact with her. "Arular" was his nom de guerre during the civil war. M. I. A. said of her upbringing: "I only had my mum. I never grew up with my dad so I don’t know what he’s like. I think I’m a mixture of both. My mum’s really passive, quiet and she’s not feisty. She cared about bringing in food and getting us to school and stuff but that’s as far as it went. Growing up without a dad, I was going to school and turning up at parents' meetings on my own. At the time everyone was like, "Oh if you had a dad he’d pay for your school and you’d have a better future". At the time, my mom was bringing us up and she was like, "The only thing your father gave you was a name". So that's why I used [his name "Arular"] on my album to turn it into a statement that my mom always made. If the only thing he's going to give me is a name, then that's what I'm going to use." In 2005, M. I. A. told EGO Magazine that despite her father's involvement in the conflict, she felt no affiliation to either armed party in the war, noting her work to be the voice of "civilians and refugees that get caught up in the cross fire of politics" and shocking enough to invoke discussion in young people that felt they had no right to talk. Following the end of the armed conflict in 2009, M. I. A. condemned the Government of Sri Lanka for engaging in systematic genocide against Tamils. In a 2010 feature for The Fader, she stated of the US and Sri Lankan government's behaviour towards her following her rise in prominence: "He negotiated peace processes, brought in the new army, and when he goes to Sri Lanka, it’s the government who gives him security against the Tigers", she explains. "They used it the other way and told the world my dad’s a Tiger which got me to this point. It’s like, 'Wow I didn’t know this guy, and this guy has been working for you for 20 fucking years, and when you feel like it you want to use my own dad against me to discredit what I do.'"