1987 жылғы Үнді-Шри-Ланка келісімі және Шри-Ланка азамат соғысы
Indo-Sri Lanka Accord
Индо-шрі-ланкалық келісім (1987) – Шрі-Ланка азамат соғысын бейбітшілікпен шешуге жасалған әрекет. Конституциялық түзетулер, провинциялық кеңестер, IPKF ролі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1987 жылы Шри-Ланкадағы азаматтық соғысты шешуге жасалған тыраш.
1987 attempt to resolve the Sri Lankan Civil War
Үнді-Шри-Ланка бейбіт келісімі – 1987 жылғы 29 шілдеде Коломбода Үндістанның премьер-министрі Ражив Ганди мен Шри-Ланка президенті Ж.Р.Джайвардене арасында қол қойылған келісім. Бұл келісім Шри-Ланка Конституциясының он үшінші түзетуі мен 1987 жылғы Провинциялық Кеңестер заңы арқылы Шри-Ланка азаматтық соғысын шешуге бағытталған еді. Келісім шарттарына сәйкес, Коломбо провинцияларға өкілеттік беруге, Шри-Ланка әскерлерін солтүстікке қарайғы казармаларына қайтаруға және тамил көтерілісшілерін қаруларын тапсыруға келісті. Бірақ, тамил топтары, әсіресе Тамил Иламның Азат ету жолбарыстары (ТИҰ) (сол кездегі ең күшті тамил күштерінің бірі) келіссөздерге қатыспады және бастапқыда Үндістанның бейбіт сақтау күштеріне (IPKF) қаруларын беруге құлшынбады. Алайда, бірнеше айдан кейін бұл жағдай қақтығысқа ұласты. ТИҰ тәуелсіз Тамил Илам үшін қарулы күресті жалғастыру ниетін білдірді және қарусызданудан бас тартты. IPKF өзі ТИҰ-ға қарсы қанды операциялар жүргізуге мәжбүр болды. Бейбітшілікке оралуды одан әрі қиындата отырып, аралдың оңтүстігінде марксистік көтеріліс басталды.
The Indo Sri Lanka Peace Accord was an accord signed in Colombo on 29 July 1987, between Indian Prime Minister Rajiv Gandhi and Sri Lankan President J. R. Jayewardene. The accord was expected to resolve the Sri Lankan Civil War by enabling the thirteenth Amendment to the Constitution of Sri Lanka and the Provincial Councils Act of 1987. Under the terms of the agreement, Colombo agreed to a devolution of power to the provinces, the Sri Lankan troops were to be withdrawn to their barracks in the north and the Tamil rebels were to surrender their arms. Importantly however, the Tamil groups, notably the Liberation Tigers of Tamil Eelam (LTTE) (which at the time was one of the strongest Tamil forces), had not been made party to the talks and initially agreed to surrender their arms to the Indian Peace Keeping Force (IPKF) only reluctantly. Within a few months however, this flared into an active confrontation. The LTTE declared their intent to continue the armed struggle for an independent Tamil Eelam and refused to disarm. The IPKF found itself engaged in a bloody police action against the LTTE. Further complicating the return to peace, a Marxist insurgency began in the south of the island.
Өмірбаян
1980 жылдардың басында Шри-Ланкада этникалық қақтығыстар күшейе түсті. Осы қақтығыстың бастауы 1948 жылы аралдың Ұлыбританиядан тәуелсіздік алған сәтіне дейін барып жетеді. Сол кезде сингальдық басымдық үкімет құрылып, тамил азшылығына қатысты кемсітушілік заңдар қабылдады. 1970 жылдары екі ірі тамил партиясы бірігіп, Тамил Біріккен Азаттық Фронтын (TULF) құрды. Бұл фронт Солтүстік және Шығыс Шри-Ланкадағы федеративтік құрылым аясында Тамил Иламның жеке мемлекетін құру үшін күресті, бұл тамилдерге кеңірек автономияны беруге бағытталған шара еді. Алайда, 1983 жылдың тамызында Шри-Ланка Конституциясына енгізілген алтыншы түзету барлық сепаратистік қозғалыстарды конституцияға қайшы деп жариялады, бұл TULF-тің тиімділігін жойды. Ласкардың сөзінше, бұл қауіп екі бағытта туындады: біріншіден, сыртқы күштер Шри-Ланкада өздерінің базаларын құруға тырысып, Үндістанға қауіп төндіруі мүмкін еді, екіншіден, LTTE-нің (Тамил Иламды босату жолдары) барлық тамилдер қоныстанған аймақтарды (Шри-Ланка мен Үндістан) қамтитын тәуелсіз Тамил Илам туралы арманы Үндістанның аумақтық тұтастығына қауіп келтірді. Кейін Раджив Ганди билікке келгеннен бастап, сепаратистік қозғалыстың басынан бастап тамилдердің мүдделерін қолдады. Бұл сепаратистерге пана беруді, сондай-ақ Тамил Надудағы тамил партизандарының оқу лагерьлерін қолдауды қамтыды, олардың ішінде LTTE ең күшті күшке айналды. Бұл Оңтүстік Үндістандағы ірі тамил қауымының және Үндістанның аймақтық қауіпсіздігі мен мүдделерінің нәтижесі болды, бұл шетелдік араласудың, әсіресе АҚШ, Пәкістан және Қытайдың араласуын азайтуға бағытталған. 1986 жылы бүлікшілерге қарсы науқан күшейтілді, ал 1987 жылы, қанды бүлікшіл қозғалысқа жауап ретінде, Жаффна түбегіндегі LTTE бекіністеріне қарсы "Азаттық" операциясы басталды. Оған шамамен төрт мың сарбаз қатысты, олар тікұшақтар мен шабуылдық ұшақтармен қолдау көрсетілді. Азаматтық құрбандардың саны артып, Үндістандағы (және тамил) бұқаралық ақпарат құралдарында гуманитарлық дағдарыс ретінде қарастырыла бастады, әсіресе азаматтық аймақтарда бүлікшілердің позицияларына қарсы әуе күштерін қолдану туралы хабарлар тарады. Бірақ бұл кеме Шри-Ланка Әскери-теңіз күштерімен тоқтатылып, кері қайтарылды. Теңіз миссиясының сәтсіздігінен кейін Үндістан үкіметі Жаффна қаласына көмек жеткізу үшін әуеден көмек тастау туралы шешім қабылдады. 1987 жылдың 4 маусымында Үндістан Әуе күштері күндіз "Пумлаи" операциясын жүргізді. Үндістанның ауыр қаруланған истребительдерінің эскортымен бес An-32 ұшағы Жаффна үстінен өтіп, 25 тонна көмек тастады, Шри-Ланканың радарлық қабылдағыштарының шегінде қалып отырды. Сонымен қатар, Шри-Ланканың Нью-Делидегі елшісі Сыртқы істер министрі К. Натвар Сингхтің шақыруымен Сыртқы істер министрлігіне келді, ол ағымдағы операция туралы хабарлады. Елшіге сондай-ақ, егер операцияға Шри-Ланка кедергі келтірсе, Үндістан Шри-Ланкаға қарсы толыққанды әскери жауап шараларын қолданатыны айтылды. Операцияның басты мақсаты – Шри-Ланка үкіметіне Үндістанның белсенді араласу мүмкіндігінің сенімділігін көрсету, тамил көтерілісшілеріне қолдау көрсетудің символдық актісі және Раджив Гандидің беделін сақтау болды. Үндістанның белсенді араласу мүмкіндігіне және үйде соғыстан шаршаған халықтың күшеюіне байланысты Шри-Ланка президенті Дж.Р. Джаявардене Раджив Ганди үкіметімен болашақ қадамдарды талқылауға келісті, бұл уақытша бітімге әкелді. Бітім шартында Шри-Ланка әскерлерінің солтүстіктен шығуы және тамил көтерілісшілерінің қаруын тастауы көзделді, сондай-ақ Шри-Ланкаға Үндістан Бейбітшілік сақтау күштерін енгізу көзделді.
Sri Lanka, from the early part of the 1980s, was facing an increasingly violent ethnic strife. The origins of this conflict can be traced to the independence of the island from Britain in 1948. At the time, a Sinhala majority government was instituted which passed legislation that were deemed discriminatory against the substantial Tamil minority population. In the 1970s, two major Tamil parties united to form the Tamil United Liberation Front (TULF) that started agitation for a separate state of Tamil Eelam within the system in a federal structure in the north and eastern Sri Lanka that would grant the Tamils greater autonomy. However, enactment of the sixth amendment of the Sri Lankan Constitution in August 1983 classified all separatist movements as unconstitutional, effectively rendering the TULF ineffective. According to Laskar, this threat came in two ways: On the one hand external powers could take advantage of the situation to establish their base in Sri Lanka thus posing a threat to India, on the other hand, the LTTE's dream of a sovereign Tamil Eelam comprising all the Tamil inhabited areas (of Sri Lanka and India) posed a threat to India's territorial integrity. and later under Rajiv Gandhi, provided support to Tamil interests from the very conception of the secessionist movement. This included providing sanctuary to the separatists, as well as support the operations training camps for Tamil guerrillas in Tamil Nadu of which the LTTE emerged as the strongest force. This was both as a result of a large Tamil community in South India, as well as India's regional security and interests which attempted to reduce the scope of foreign intervention, especially those linked to the United States, Pakistan, and China. In 1986, the campaign against the insurgency was stepped up and in 1987, retaliating an increasingly bloody insurgent movement, Operation Liberation was launched against LTTE strongholds in Jaffna Peninsula, involving nearly four thousand troops, supported by helicopter gunships as well as ground attack aircraft. As civilian casualties grew, calls grew within India to intervene in what was increasingly seen in the Indian (and Tamil) media as a developing humanitarian crisis, especially with reports use of aerial support against rebel positions in civilian areas. but this was intercepted by the Sri Lankan Navy and turned back. Following the failure of the naval mission, the decision was made by the Indian government to mount an airdrop of relief supplies in support of rebel forces over the besieged city of Jaffna. On 4 June 1987, in a blatant show of force, the Indian Air Force mounted Operation Poomalai in broad daylight. Five An 32s of the Indian Air Force under cover of heavily armed Indian fighter jets flew over Jaffna to airdrop 25 tons of supplies, all the time keeping well within the range of Sri Lankan radar coverage. At the same time the Sri Lankan Ambassador to New Delhi was summoned to the Foreign Office to be informed by the Minister of External Affairs, K. Natwar Singh, of the ongoing operation. It was also indicated to the ambassador that if the operation was in any way hindered by Sri Lanka, India would launch a full force military retaliation against Sri Lanka. The ultimate aim of the operation was both to demonstrate the credibility of the Indian option of active intervention to the Sri Lankan Government, as a symbolic act of support for the Tamil Rebels, as well to preserve Rajiv Gandhi's credibility. Faced with the possibility of an active Indian intervention and facing an increasingly war weary population at home, the Sri Lankan President, J. R. Jayewardene, offered to hold talks with the Rajiv Gandhi government on future moves. that brought a temporary truce. The terms of the truce specified that the Sri Lankan troops withdraw from the north and the Tamil rebels disarm, and saw the induction of the Indian Peace Keeping Force in Sri Lanka.
Бейбіт келісім
Келісімнің маңызды тармақтарының арасында, Шри-Ланка үкіметі тамилдердің талаптарына қатысты бірнеше жеңілдіктер жасады. 2020 жылы қоғамдық қауіпсіздік министрі Сарат Верасекара Үндістанның ТТТИ-ді қарусыздандыруға қол жеткізбегендігіне байланысты келісімнің күші жойылды және Шри-Ланка провинциялық кеңестер жөніндегі келісімді орындауға міндетті емес екенін мәлімдеді.
Among the salient points of the agreement, the Sri Lankan Government made a number of concessions to Tamil demands, which included In 2020 Minister of Public Security Sarath Weerasekara claimed as India failed to disarm the LTTE the agreement is no longer valid and Sri Lanka is not bound to uphold the agreement on provincial councils.