Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
2000 жылы Майкл Ондаатье жазған роман.
2000 novel by Michael Ondaatje
«Анилдің арбауы» – Майкл Ондаатьедің төртінші романы. Ол алғаш рет 2000 жылы McClelland and Stewart баспасынан жарық көрді. «Анилдің арбауы» романы Анил Тиссераның өмірін баяндайды. Ол Шри-Ланкадан Ұлыбританияда және кейін АҚШ-та стипендия бойынша оқуға кеткен, сол кезде сот-медициналық сарапшы болған. Анил БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі тергеуінің бір бөлігі ретінде елдің аяусыз азаматтық соғысы кезінде Шри-Ланкаға оралады. Археолог Сарат Диясенамен бірге ол үкімет қорғауындағы ежелгі зиратта жақында өлтірілген адамның қаңқасын табады. Анил мен Сарат бұл қылмыстың саяси себептермен жасалғанына сенімді және «Теңізші» деген лақап атымен белгілі қаңқаның кім екенін анықтап, соғыстың белгісіз құрбандарына әділдік орнатуды көздейді.
Anil's Ghost is the fourth novel by Michael Ondaatje. It was first published in 2000 by McClelland and Stewart. Anil's Ghost follows the life of Anil Tissera, a native Sri Lankan who left to study in Britain and then the United States on a scholarship, during which time she has become a forensic pathologist. She returns to Sri Lanka in the midst of its merciless civil war as part of a human rights investigation by the United Nations. Anil, along with archaeologist Sarath Diyasena, discovers the skeleton of a recently murdered man in an ancient burial ground which is also a government protected zone. Believing the murder to be politically motivated, Anil and Sarath set out to identify the skeleton, nicknamed Sailor, and bring about justice for the nameless victims of the war.
Сюжет
Оқиға наурыз айының басында Анилдің 15 жылдық шетелде болғаннан кейін Шри-Ланкаға оралуымен басталады. Оның сапары 1980-ші жылдардағы азамат соғысы кезінде Шри-Ланкадағы соғысқан тараптардың салдарынан қаза тапқандардың санының артуына байланысты. Археолог Саратпен экспедицияда болған Анил, белгілі бір қаңқаның сүйектері қалғандары сияқты 6 ғасырға емес, жақында қайтыс болған адамға тән екенін байқайды. Сараттың саяси бағынысына күмәнданып, Анил оның көмегіне сенімсіздікпен қарайды, бірақ оған келіседі. «Теңізші» деген лақап атпен белгілі қаңқаны анықтау жолында Анил Сараттың ниеттеріне күдікпен қарай бастайды. Ол оның сөздерінде Сейлордың өліміне Шри-Ланка үкіметін кінәлауға ұсыныс бар деп түсінеді, сондықтан өзін цензуралауға мәжбүр болады. Кейін Анил мен Сарат оның бұрынғы ұстазы Палипанаға барады, оның күдіктерін растауға үміттенеді. Палипана оның бетін қайта жасауды ұсынады, сонда басқалар оны тани алады. Олар келісіп, Галапитигама деген шағын ауылға бет алады. Сол жерде Анил Сараттың інісі Гаминимен танысады, ол жедел жәрдем дәрігері. Ол елдің мәселелеріне терең араласып, көптеген құрбандардың өмірін сақтау үшін күнделікті күресіп жатқанын біледі. Гамини оларға қолдары жолға шегеленген Шри-Ланка азаматына көмектеседі және азамат соғысының салдарынан азаматтардың қандай қатыгездіктерге ұшырағанын айтады. Кейін Анил мен Сарат Палипананың кеңесімен Анандамен кездеседі, олардың Сейлордың бетін қайта жасауға көмектеседі деп үміттенеді. Ананда Анилдің асығыстығы мен күмәндануына қарамастан, бірнеше күннен кейін оны жасайды, содан кейін бірден-ақ өзін-өзі өлтіруге тырысады, бірақ интуитивті және шапшаң ойлайтын Анил оны құтқарады. Анил мен Сарат ақырында шағын ауылда Теңізшінің денесін табады. Анил билік органдарына ұсынылатын есеп дайындап, қаңқаның жақында қайтыс болғанын және мемлекеттік терроризмнің немесе мемлекеттік қолдаумен жасалған терроризмнің дәлелі екенін мәлімдейді. Бірақ Сейлордың қаңқасы жоғалып кетеді. Ашуланып, ол басқа қаңқаны қолдана отырып, презентациясын жалғастырады, бірақ Сараттың ұзақ және құпиялы түрде болмағаннан кейін келіп, оның күш-жігерін мазақтап, қаңқамен өзінің сөздерін дәлелдей алмайтынын айтқанына көңілі толады. Ашулы және сатқындыққа ұшыраған Анил ғимараттан шығарда жиі тоқтатылып, тексеріледі, оның заттары мен зерттеулері тәркіленеді, сондықтан ол ештеңесіз шығып кетеді. Сыртта ол Саратты кездестіреді, ол оны Сейлордың денесі бар фургонмен таңқалдырады. Сарат Анилге үкіметке жалған есеп дайындап, ертесіне таңертең ол ұйымдастырған ұшақта елден кетуді бұйырады. Анил дәлел жеткілікті болады деген үмітте оған келіседі. Бірақ Сараттың әрекеттері ауыр зардаптарға әкеліп, ақырында оның өліміне соқтырады. Роман Ананданың Будда мүсінінің көзін ойып жасауымен аяқталады.
The story opens up in early March as Anil arrives in Sri Lanka after a 15 year absence abroad. Her visit comes as a result of the increasing number of deaths in Sri Lanka from all the warring sides in the 1980s' civil war. While on an expedition with archeologist Sarath, Anil notices that the bones of a certain skeleton do not seem to be 6th century like the rest which leads her to conclude that the skeleton must be a recent death. Unsure where Sarath's political allegiance lies, Anil is skeptical of his help, but agrees to it anyway. Along their journey to identify the skeleton, nicknamed Sailor, Anil becomes increasingly suspicious of Sarath. She begins to question his motives and sees his comments as a hint for her to censor herself since their discovery would implicate the Sri Lankan government in the death of Sailor. Later, Anil and Sarath visit his former teacher, Palipana, hoping to have him confirm their suspicions. Palipana then suggests having a reconstruction of the face done so that others might identify him. They agree to do so and head on to a small village named Galapitigama. There Anil meets Sarath's brother, Gamini, an emergency doctor. She discovers that he is intricately involved in the country's affairs and daily struggles to save the lives of numerous victims. Gamini helps them with a fellow Sri Lankan whose hands have been nailed to a road, and tells them about the various atrocities citizens face as a result of the civil war. Later Anil and Sarath meet with Ananda, on the advice of Palipana, hoping that he will be able to reconstruct the face of Sailor for them. Ananda does so after some days, despite Anil's impatience and skepticism, and then almost immediately attempts suicide, only to be rescued by an intuitive and quick thinking Anil. Anil and Sarath eventually are able to identify Sailor in a small village. As Anil prepares a report to present to the authorities, claiming the skeleton as a recent death, and therefore evidence of state or state sponsored terrorism, the skeleton of Sailor disappears. Frustrated, she goes on with her presentation, using another skeleton, but is upset when Sarath arrives after a lengthy and mysterious absence to ridicule her efforts and claim that she cannot back up her claims with the skeleton she has. Angry and betrayed, on her way out Anil is frequently stopped and inspected, and her belongings and research seized, such that by the time she leaves the building she is left with nothing. Outside, she meets Sarath, who surprises her with the body of Sailor that he has placed in a van. Sarath instructs Anil to prepare a fake report for the government and then leave the country the next morning on a plane that he arranged. Relieved, Anil does so in the hope that the evidence will be sufficient. Sarath's actions, however, have severe consequences, leading ultimately to his death. The novel ends with Ananda sculpting the eyes of a Buddha statue.
Негізгі кейіпкерлер
Анил Тиссера – Шри-Ланканың жас әйелі, туған жерінен көп жылдар бойы айырылған. Сот-медициналық сарапшы, ол азаматтық соғысқа байланысты болған бірнеше кісі өлтірулерді зерттеу үшін Халықаралық адам құқықтары ұйымымен бірге Шри-Ланкаға оралады. Анил жергілікті шенеунік Саратпен бірлесіп жұмыс істейді. Екеуі де өлтірілген адамның сүйегі – Сейлордың кім екенін анықтауға тырысады. Роман барысында Анилдің Америкадағы және Шри-Ланкадағы өміріне қатысты әртүрлі деректер келтіріледі. Шри-Ланкада ол керемет жүзуші болған, бірақ батыста білім алу үшін кетіп қалған. Америкада ол үйленген адам – Каллиспен қарым-қатынасқа түседі. Ол Шри-Ланкадағы апатты жағдаймен күрескенде осы бұзылған қарым-қатынасқа жиі ой жүгізеді. Сарат Диясена – Шри-Ланкадағы кісі өлтірулерді тергеуге Анилмен бірге жұмыс істейтін жергілікті шенеунік. Оның мінезі көбінесе жеке басының тарихына байланысты сырттай және қиындыққа толы болып көрінеді. Оның әйелі қайтыс болған, кейіннен ол өз-өзіне қол жұмсағандығы расталған. Сонымен қатар, романның көп бөлігінде оның саяси көзқарастары белгісіз, ол Анилдің тергеуіне досы ма, әлде жауы ма екені анық емес. Тергеу барысында Сарат бұрынғы ұстазы Палипанадан кеңес сұрайды. Романның соңында Саратты шейіт ретінде қарастыруға болады. Ол Анилдің тергеуін қамтамасыз ету үшін өзінің қауіпсіздігіне қауіп келтіреді, осылайша әділдік пен моральға деген адалдығын көрсетеді. Палипана – эпиграфист және Сараттың бұрынғы ұстазы. Палипана Шри-Ланканың ежелгі астанасы Анурадхапураның жанындағы қирағандай көрінетін жерде, немере қызымен бірге жалғыз өмір сүреді. Қазір соқыр болса да, ол бір кезде Сараттың ең талапкер ұстазы болған. Анил мен Сарат одан тергеулеріне басшылық сұрайды, ол оларға Сейлордың бетін қайта жасау үшін суретші-мүсінші табуды тапсырады. Ананда бұрын суретші-мүсінші болған, ол мүсіндерге көз салу рәсімін орындап, оларға жан беруге қатысқан. Бірақ қазір ол әйелі Сириссаның жоғалуына және соғыстың басқа да қасіреттеріне байланысты мас күйде жүреді. Анил мен Сарат оны Сейлордың бетін қайта жасау үшін жалдайды. Ананда Анилмен жиі келіспейді, бірақ оған анонимді құрбанның бетін анықтауға көмектеседі. Ананда бетті қайта жасауды аяқтағаннан кейін, оған тыныш бет береді, өйткені ол жоғалған әйеліне де осындай тыныштық тілейді. Беттің аяқталуынан кейін көп ұзамай, ол өзін-өзі өлтіруге тырысып, тамырларын кеседі, бірақ Анил мен Сараттың күшімен құтқарылады. Гамини, сондай-ақ "Тышқан" деп те аталады, Сараттың кіші інісі. Ол жас кезінен Сараттың көлеңкесінде өмір сүрген тәжірибелі дәрігер. Ол Анил мен Саратқа жолда ауыр жарақат алған Гунесена есімді адамды күтуге көмектеседі. Гамини Сараттың әйеліне ғашық болған және ол өз-өзіне қол жұмсау кезінде ауруханаға жеткізілгенде оған көмектескен. Ол оның қасында қайтыс болды. Өзінің әйелі тастап кеткеннен кейін ол уақытының көп бөлігін аурухананың шұғыл жәрдем бөлімінде өткізеді, тіпті сонда ұйықтайды. Ол сондай-ақ жылдамдыққа да тәуелді.
Anil Tissera is a young Sri Lankan woman who has been absent from her homeland for many years. A forensic pathologist, she returns to Sri Lanka with an international human rights organization in order to research various murders that are connected to the civil war. Anil works alongside a local official, Sarath. Together they are determined to discover the identity of Sailor, a murder victim's skeleton. Throughout the novel, there are various references to Anil's life in America as well as in Sri Lanka. In Sri Lanka she had been a prodigal swimmer but left to pursue an education in the west. During her stay in America, she became involved in a relationship with a married man, Cullis. The narrative often refers back to this doomed relationship as she tries to cope with the destruction in Sri Lanka. Sarath Diyasena is a local official who works with Anil to investigate the string of murders in Sri Lanka. His character often seems distant and tortured due to his personal history. His wife died and the narrative later confirms that she committed suicide. Additionally, his political affiliations are ambiguous throughout a majority of the novel and it is unclear if he is a friend or foe to Anil's investigation. During their investigation, Sarath seeks guidance from a former teacher, Palipana. By the conclusion of the novel, Sarath can be seen as a martyr. He places his own safety in jeopardy to assure Anil's investigation and so his loyalty to justice and morality are validated. Palipana is an epigraphist and a former teacher to Sarath. Palipana lives much like a hermit in what appear to be ruins near Anuradhapura, an ancient capital of Sri Lanka, with his niece. Though he is now blind he had once been Sarath's most challenging instructor. Anil and Sarath seek guidance from him with their investigation and he instructs them to find a sculptor/painter to recreate Sailor's face. Ananda was once a sculptor and painter who partook in a traditional ceremony of painting eyes on statues to give them life. However he is now a drunk, due to the disappearance of his wife, Sirissa, amidst the other atrocities of the war. He is hired by Anil and Sarath to recreate Sailor's face. Ananda often clashes with Anil but helps her nonetheless to give the anonymous victim a face and identity. When Ananda finally completes the recreation of the face he gives it a peaceful face because that is the peace he wishes for his disappeared wife. Shortly after the face's completion, he slashes his throat in a suicidal attempt, only to be rescued by Anil's and Sarath's efforts. Gamini, also known as "The Mouse", is Sarath's younger brother. He is an efficient doctor, who since a young age has been living in Sarath's shadow. He helps Anil and Sarath care for a man named Gunesena who they found brutally wounded on a road. Gamini had been in love with Sarath's wife and attended to her when she was rushed to the hospital during her suicide. He was there with her when she died. After being left by his own wife he spends the vast majority of his time in the Emergency Services department of the hospital, even sleeping there. He is also addicted to speed.
Жеке оқиғалар
Анилдің арбағы ерекше құрылымға ие роман, ол сегіз бөлімге бөлінген: "Сарат", "Аскеттер тоғайы", "Бауыр", "Ананда", "Тышқан", "Жүрек соғысының арасында", "Өмір шеңбері" және "Алысқа қарай". Әр бөлім бөлім аталымында көрсетілгендей, нақты бір тақырыпқа немесе кейіпкерге арналған әңгімеден тұрады. Бөлімдердің көпшілігі бөліммен байланысты немесе байланыссыз кейіпкерлердің бірі туралы курсивпен жазылған жекелеген әңгімелермен басталады. Кейіпкерлер мен оқиғалар енгізіледі, бірақ романның өзінде олар туралы кейінгі бөлімдерде ғана айтылады. Өткен оқиғалар көбінесе романның өзінде талқыланбайды және осы әңгімелерде сипатталады. Әңгімелердің көпшілігі үшінші тұлғадан, кейіпкерлердің бірінің көзқарасынан баяндалады. Бұл, романның қалған бөлігімен салыстырғанда, әңгімелердегі жеке тәжірибелердің шұғыл сезімін тудырады. Әңгімелердегі осы шұғыл сезім соғысқа қатысқан, соғыс қылмыстарының дауыссыз құрбандары болып қалған адамдардың сезімімен үйлеседі. Олардың әрқайсысының соғысқа байланысты, әлі айтылмаған жеке тарихтары бар.
Anil's Ghost follows a unique structure in which the novel is divided into eight sections: "Sarath", "Grove of Ascetics", "A Brother", "Ananda", "The Mouse", "Between Heartbeats", "The Life Wheel", and "Distance". Each section corresponds to a narrative that deals primarily with a specific subject or character as denoted by the section's title. Additionally, most of the sections are introduced by an italicized personal anecdote about one of the characters related or unrelated to the section. Characters or events are introduced although the actual novel's narrative will not discuss them until later sections. Events from the past are usually unaddressed by the novel and are described within these anecdotes. Most of the anecdotes are told by a third person narrator from the perspective of one of the characters. This creates a sense of urgency for the individual experiences depicted in the anecdotes that lies in contrast to the rest of the novel. The sense of urgency expressed in the anecdotes mirrors the urgency of individuals involved in the war who remain voiceless victims of war crimes. They all have individual stories of their own related to the war that remain untold.
Таңбалар
Романдағы маңызды символдардың бірі - Анил мен Сараттың кім екенін анықтауға тырысқан скелет, теңізші. Теңізшінің сүйегі – Анилдің үкіметтің кісі өлтіруге қатысқандығын дәлелдейтін жалғыз нақты куәсі. Теңізші – азамат соғысының есімдері белгісіз қалған құрбандарының символы. Сансыз көп құрбандар сияқты, Теңізші де танымастай күйіп, жеке басы жоғалып кеткен. Оның қалдықтары Анил мен Саратқа құрбандарға әділдік орнатуға көмектесетін жалғыз серпіліс. Анил мен Сараттың Теңізшінің кім екенін анықтауға жасаған күресі – соғысты тоқтату үшін дауыс беруге жасалған күрес. Тағы бір символ – Ананданың қайта құрастырған Теңізшінің басы. Ананда Теңізшінің басын тыныш көрініске келтіреді, бұл Ананданың әйелі мен елдің бүкіл халқына тілеген бейбітшіліктің символы. Тыныш бастың және бассыз денесінің қатар келуі Шри-Ланканы қоршаған хаос пен өлімнің символы. Ананда бірден бейбітшілік тілейді, бірақ қанша тырысса да, ол бейбітшілік жасанды болып көрінеді. Қайта құрастырылған бас сонымен қатар құрбандарға есім берумен байланысты: «Оның бетінде қазіргі күндері көріп бармайтын тыныштық болды. Ешқандай керіліс жоқ. Өзімен-өзіне жайлы сезінетін бет». Соңында Анил мен Сарат Ананданың көмегімен құрбанға дауыс жеткізе алады: «Бұл бас тек біреудің қалай көрінуі ғана емес, нақты адам еді. Ол Сараттың басындай айқын жекелік ерекшеліктерді көрсетті». және Гиллер сыйлығы.
One of the important symbols in the novel is the skeleton that Anil and Sarath try to identify, Sailor. Sailor's skeleton is the only real evidence that Anil has that would implicate the government in the murder. Sailor serves as a symbol for all of the nameless victims of the civil war. Like the countless victims, Sailor has been burned beyond recognition and his identity has been lost. His remains serve as the only clue that Anil and Sarath have to bring justice to the victims. Anil and Sarath's fight to identify Sailor is a fight to bring a voice to stop war. Another symbol is Ananda's reconstructed head of Sailor. Ananda sculpts Sailor's head into a peaceful expression, symbolic of the peace that Ananda wishes for his wife and for the rest of his country. The juxtaposition between the tranquil looking head and its decapitated state is also symbolic of the chaos and death that surrounds Sri Lanka. At once Ananda wishes for peace, and yet no matter how much he tries, that peace is artificial. The reconstructed head at the same time can be seen as the naming of victims: "There was a serenity in the face she did not see too often these days. There was no tension. A face comfortable with itself." Finally, Anil and Sarath are able, with Ananda's help, to bring a voice to the victim: "[T]his head was not just how someone possibly looked, it was a specific person. It revealed a distinct personality, as real as the head of Sarath." and the Giller Prize.