Кіріспе
Кофе өсімдігі Coffea canephora (әсіресе C. canephora var. robusta, осы сорт басым өсіріледі, сондықтан оны көбінесе Coffea robusta немесе қарапайым robusta coffee деп атайды) – Сахара төменіндегі Орталық және Батыс Африкада пайда болған кофе өсімдігінің бір түрі. Бұл Rubiaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік. Көпшілікке Coffea robusta деп белгілі болғанымен, ғылыми тұрғыдан Coffea canephora деп танылады, оның екі негізгі сорты бар: robusta және nganda. Coffea robusta әлемдік кофе өндірісінің 40-45% құрайды, ал қалғанын көптеген жағдайда Coffea arabica құрайды. C. arabica және C. robusta кофе дәндерінің құрамында бірнеше айырмашылықтар бар. C. robusta дәндері көбінесе C. arabica дәндерімен салыстырғанда төмен қышқылдық деңгейге, жоғары ащылыққа және ағаш тәрізді, жемісті емес дәмге ие.
Coffea canephora (especially C. canephora var. robusta, so predominantly cultivated that it is often simply termed Coffea robusta, or commonly robusta coffee) is a species of coffee plant that has its origins in central and western sub Saharan Africa. It is a species of flowering plant in the family Rubiaceae. Though widely known as Coffea robusta, the plant is scientifically identified as Coffea canephora, which has two main varieties, robusta and nganda. Coffea robusta represents between 40% and 45% of global coffee production, with Coffea arabica constituting most of the remainder. There are several differences between the composition of coffee beans from C. arabica and C. robusta. Beans from C. robusta tend to have lower acidity, more bitterness, and a more woody and less fruity flavor compared to C. arabica beans.
Сипаттама
Робуста – Rubiaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі. Көпшілікке Coffea robusta деген атаумен танылса да, қазіргі уақытта ғылыми тұрғыдан Coffea canephora деп белгіленеді, оның екі негізгі түрі бар: C. c. robusta және C. c. nganda. Ол арабикаға қарағанда аз қант (3—7%, арабикада 6—9%) қамтиды. Зиянкестер мен ауруларға төзімді болғандықтан, робуста арабикаға қарағанда гербицидтер мен пестицидтерді аз қажет етеді.
Жергілікті таралу
C. canephora Батыс және Орталық Африкада Либериядан Танзанияға және оңтүстік Анголаға дейін табиғи түрде өседі. Ол Кофея арабикадан бір ғасырдан астам уақыт өткен соң, 1897 жылға дейін Кофеяның дербес түрі ретінде танылмады. 1927 жылы Тимор аралында робуста мен арабиканың араласуынан пайда болған гибрид табылды. Бұл штамм кейіннен кофе қызыл тотығына төзімді өсімдіктерді өсіру үшін пайдаланылды және арабика кофесіне қарағанда ауруларға аз бейім. Әлемдік кофе өндірісінің 43% осыдан құралады, ал арабика кофе либериканың 1,5% құрамынан басқа қалған бөлігін құрайды. Көбінесе Вьетнамда өсіріледі, онда француз отаршылары оны 19 ғасырдың соңында енгізді, сонымен қатар Үндістанда, Африкада және Бразилияда да өсіріледі, онда конилон сорты кеңінен таралған. Соңғы жылдары, негізінен робуста өндіретін Вьетнам робуста кофесінің ең ірі экспорттаушысы атанды, жалпы өндірістің 40% астамын құрайды. Қуырылған робуста бұршақтары күшті, толыққанды дәмді және ерекше топырақты хош иісті кофе береді, бірақ пиразин құрамына байланысты арабикаға қарағанда көбінесе ащырақ болады. Арабика бұршақтары тегіс дәмді, көбірек қышқылдыққа және байрақ хош иіске ие деп есептелетіндіктен, олар көбінесе жоғары сапалы деп саналады, ал робуста бұршақтары көбінесе төмен сапалы кофе қоспаларында толтырғыш ретінде қолданылады.