Жоғары өмір формаларының патентталуы: «Гарвард колледжі» ісінің қарастырылуы
Harvard College v Canada (Commissioner of Patents)
Канада Жоғарғы Сотының Harvard College ісі, гендік өзгертілген жануарларға патент алу мүмкіндігін қарастырады. Oncomouse патенті жоқ деп шешілді. Патенттік құқық.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гарвард колледжі Канадаға қарсы (патенттер комиссары) – Канада Жоғарғы сотының Патент заңы шеңберінде жоғары деңгейдегі тірі организмдердің патентке жарамдылығына қатысты маңызды ісі. Даулы мәселе – Гарвардтың онкотышының (қатерлі ісікті дамытушы генмен гендік өзгеріске ұшыраған тышқан) патентке жарамдылығы еді. 5-ке 4 дауыспен Жоғарғы сот онкотышқан және жалпы жоғары деңгейдегі тірі организмдер Канадада патентке жарамсыз екенін мәлімдеді.
Harvard College v Canada (Commissioner of Patents) is a leading Supreme Court of Canada case concerning the patentability of higher life forms within the context of the Patent Act. At issue was the patentability of the Harvard oncomouse, a mouse that had its genome genetically altered by a cancer promoting gene (oncogene). In a 5 4 split, the Supreme Court held that the oncomouse and higher life forms in general are not patentable subject matter in Canada.
Өмірбаян
Гарвард колледжінің зерттеушілері (жауап берушілер) гендері қатерлі ісікке әкелуге қабілетті генмен (активтелген онкоген деп аталады) өзгертілген трансгенді жануарларды жасау процесін әзірледі. Зерттеушілер онкогенді бір клеткалық сатыға жақын ұрықтандырылған тышқан жұмыртқаларына енгізіп, оларды аналық тышқанның жатырына имплантациялады, онда олар толық дамыды. Нәтижесінде туған ұрпақтар онкогеннің болуын немесе болмауын анықтау үшін тексерілді. Мұндай тышқандарға канцерогендік қасиеттері күдікті материал берілуі мүмкін, және егер ісік пайда болса, бұл материалдың канцерогенді екенін көрсетеді. Сондықтан, бұл материал патентке жата бермейді. Процесс талаптары (13-26 талаптары) мақұлданды. 1995 жылдың тамызында Патент комиссары және Патент апелляциялық кеңесі өнім талаптары бойынша патент беруден бас тартуды қолдады. Бұл шешім Федералды соттың алдын сот қарауы бөлімімен бекітілді, бірақ Федералды апелляциялық соттың көпшілігімен күштен шығарылды. Олар Заңтың 40-бабына сәйкес, Комиссардың патент беруден бас тартуға құқығы жоқ екенін және егер процесс немесе өнім Заңның талаптарына сай келсе, патент беру міндетті екенін мәлімдеді. Сонымен қатар, Патент заңында «өнертабыс» анықтамасынан адам емес сүтқоректілер сияқты тірі организмдер нақты алынып тасталмайды. Көпшілік пікір бойынша, онкомыстың «еңбек пен табиғат заңдарының нәтижесі» деп есептелуі керек және ол Патент заңының 2-бабындағы мағынадағы өнертабыс болып табылады, себебі ол жаңа және пайдалы «зат құрамы» болып табылады және бұрыннан белгілі емес. Исаак Дж. А. келіспей, патенттік сарапшының ұстанымын қолдады және Патент комиссарының қоғамдық мүдделерді ескеруі міндетті екенін айтты. Ол, осы сияқты моральдық тұрғыдан даулы жағдайларда, сот Комиссардың патент беруден бас тарту шешіміне бағынуы керек деп мәлімдеді. Сот олай емес деп шешті. Бастараше судьясы, онкомыстың сияқты жоғары деңгейдегі тірі ағзалардың патентке жата ма деген мәселе соттың қарауына кірмейді және бұл қазіргі патенттік жүйеде үлкен өзгеріс болар еді деп мәлімдеді. Көпшілік пікір бойынша, бұл мәселеде маңызды қоғамдық саясат мәселелері бар болғандықтан, Парламент осы мәселені шешуге ең лайықты.
Harvard College researchers (the respondents) developed a process by which they could create transgenic animals whose genomes are altered by a cancer promoting gene (called an activated oncogene). The researchers injected the oncogene into fertilized mouse eggs close to the one cell stage and implanted them into a female host mouse where they developed to term. The resulting offspring were then tested for the presence or absence of the oncogene. Such mice can be given material suspected of being a carcinogen and if tumours develop, it is an indication that the material is carcinogenic. and are therefore not patentable subject matter. The process claims (Claims 13 to 26) were allowed. In August 1995, the Commissioner of Patents and the Patent Appeal Board upheld the refusal to grant a patent for the product claims. This decision was upheld by the Federal Court, Trial Division, but was overturned by a majority of the Federal Court of Appeal. He stated that the Commissioner has no discretion to refuse to grant a patent under s.40 of the Act and if a process or product satisfies the requirements of the Act, a patent must be granted. Additionally, the Patent Act does not explicitly exclude living organisms such as non human mammals from the definition of "invention." The majority concluded that the oncomouse "must be considered to be the result of both ingenuity and the laws of nature" and is an invention within the meaning of s.2 of the Patent Act, as it is both unobvious and a new and useful "composition of matter." Isaac J. A. in dissent, approved of the approach taken by the Patent Examiner and concluded that the Commissioner of Patents must be aware of and take into consideration the public interest. He states that in a morally divisive case such as the one at hand, the court should defer to the Commissioner's decision to refuse to grant a patent. The court found that they are not. Bastarache J. stated that the determination of the patentability of higher life forms such as the oncomouse is beyond the authority of the court and would be a massive change in the current patent regime. The majority indicated that as there are significant public policy concerns at play, Parliament is best suited to address this issue.
Комиссияның 40-бап бойынша патенттен бас тарту құқығы
Сот Комиссияның мемлекеттік мүдделерге байланысты патентке қарсы шешім қабылдауда өкілеттіктерін асырып кеткеніне сенсе де, онкомыс сияқты жоғары тіршілік нысандарына патент беруден бас тартуда да сол қорытындыға келді. Көпшілік Патент заңының 40-бабы Комиссияға мемлекеттік мүдделерді негізге алып патент беруден бас тартуға ешқандай құқық бермейді деп мәлімдеді, бұл Пейджон судьясының Monsanto Co. v. Патент комиссары ісінде айтқан пікірімен сәйкес келеді. Қарау стандарты тұрғысынан алғанда, көпшілік жоғары тіршілік нысандарының Патент заңындағы "өнертабыс" анықтамасына кіретіні туралы мәселе дұрыстық стандарты бойынша қаралуы керек деп санайды.
Though the court believed that the Commissioner went beyond his powers in ruling against a patent on public policy reasons, the court came to the same conclusion in denying the patentability of higher life forms such as the oncomouse. The majority stated that s.40 of the Patent Act does not give the Commissioner any discretion to refuse to grant a patent on the basis of public policy considerations, echoing Pigeon J.’s statement in Monsanto Co. v. Commissioner of Patents. In terms of the standard of review, the majority believed that the question of whether higher life forms are included in the definition of "invention" in the Patent Act is reviewable on a correctness standard.
а) Актінің мәтіні
Патент туралы заңның 2-тармағында "өнертабыс" – "жаңа және пайдалы өнер, процесс, машина, өнім, немесе зат құрамы, немесе кез келген өнер, процесс, машина, өнім, немесе зат құрамын жасаудағы кез келген жаңа және пайдалы жақсарту" деп анықталған. Көпшілік "өнім" және "зат құрамы" деген сөздердің онкомышка сияқты жоғары тіршілік формасын қамту үшін жеткілікті кең емес екенін мәлімдеді. Соттың пікірінше, "өнім" – "жансыз, механикалық өнім немесе процесс" дегенді білдіреді және саналы, сезімтал тірі жаратылысты білдірмейді. Көпшілік "зат құрамы" терминінің мағынасын оған қатысты сөздер мен тіркестер арқылы анықтауға болады және оны жоғары тіршілік формаларын қамтымайтын етіп түсіну керек деп шешті. Көпшілік сондай-ақ "Оксфорд ағылшын сөздігіндегі" "құрам" анықтамасын – "әртүрлі ингредиенттердің үйлесімі немесе қоспасы арқылы жасалған зат немесе препарат" деп келтіріп, онкомышканы мұндай терминдермен түсіну мүмкін емес деген қорытындыға келді. Олар жоғары тіршілік формаларының ерекше қасиеттері мен ерекшеліктері бар екенін, олар құрамындағы нақты генетикалық материалдан асып түсетінін де атап өтті. Жалпы алғанда, сот жоғары тіршілік формаларына патент беруге рұқсат беру – "дәстүрлі патенттік жүйеден радикалды түрде кетуді" білдіреді және жоғары тіршілік формаларын патенттеуге болатынын анықтау Парламенттің құзыретінде деп санайды.
In s.2, the Patent Act defines an "invention" as "any new and useful art, process, machine, manufacture or composition of matter, or any new and useful improvement in any art, process, machine, manufacture or composition of matter." The majority held that the words "manufacture" and "composition of matter" are not sufficiently broad to include a higher life form such as the oncomouse. The court is of the opinion that "manufacture" denotes "a non living mechanistic product or process" and does not imply a conscious, sentient living creature. The majority determined that the meaning of "composition of matter" can be ascertained by reference to the meaning of the words or phrases associated with them and thus is best read as not including higher life forms. The majority also referred to the Oxford English Dictionary definition of "composition" which is "a substance or preparation formed by combination or mixture of various ingredients" and concluded that the oncomouse cannot be understood in such terms. They also emphasized that higher life forms have unique qualities and characteristics that transcend the particular genetic matter of which they are composed. More generally, the court is of the opinion that allowing patents on higher life forms would involve "a radical departure from the traditional patent regime" and it is for to Parliament to determine whether higher life forms are patentable.
(b) Заңның схемасы
Көпшілік патент туралы заңның қазіргі күйінде "жоғары тіршілік нысандарын патентке жарамды объекті ретінде тиісінше қарастыруға дайын емес" деп шешті, себебі тіршілік биологиялық нысандар тірі, өздігінен көбейе алады, өте күрделі, толыққанды сипаттау мүмкін емес, сондай-ақ өнертабысқа қатысы жоқ маңызды қасиеттерді қамти алады. Әділет төрешісі Бастараше жоғары тіршілік нысандарын патенттеуге қатысты бірқатар маңызды мәселелерді атап көрсетті, олардың ішінде: тұқымдарды сақтап, қайта пайдаланғысы келетін шаруаларға шаруашылықтың әсері, "бейкүнә куәгердің" құқықтары, ол өздігінен көбейе алу қабілеті арқасында патенттелген организмге ие болып, бұзушылыққа ұшырауы мүмкін, биомедициналық зерттеулер мен жаңаруларға кедерес келтіру, сондай-ақ адам өмірін, тіндерін және органдарын тауарға айналдыру мүмкіндігі.
The majority determined that the Patent Act, in its current form, is "ill equipped to deal appropriately with higher life forms as patentable subject matter" since biological life forms are living, capable of self replication, incredibly complex, incapable of full description, and can contain important characteristics having nothing to do with the invention. Justice Bastarache identified some of the serious issues surrounding the patentability of higher life forms including: the agricultural impact on farmers who wish to save and reuse seeds, the rights of the "innocent bystander," who may come into possession of a patented organism by virtue of its ability to self replicate and thus be subject to an infringement action, deterrence of biomedical research and innovation, and the potential for the commodification of human life, tissues and organs.
в) Актінің мәні
Көпшілік патент туралы заңның екі басты мақсаты "ғылыми зерттеулер мен әзірлемелерді дамыту және экономикалық белсенділікті кеңейту" екенін мәлімдеді. Бұл мақсаттар кең болғанымен, Парламент "өнертабыс" анықтамасын ашық қалдырмағанын, сондай-ақ заңның тілі мен құрылымы жоғары тіршілік нысандарына сай еместігін олар анықтады. Осылайша, Парламент жоғары тіршілік нысандарына қатысты өнертабыстарға патенттік монополия құқықтарын кеңейтуді көздемегенін олар шешті. Парламент патент туралы заңның жоғары тіршілік нысандарын қамтуға бағытталмағанын көрсетті. Бастараше судья Парламент жоғары тіршілік нысандарының бір түрі болып табылатын будандастырылған өсімдіктер мәселесін реттеу үшін арнайы заңдар қабылдағанын, сондықтан егер олар басқа жоғары тіршілік нысандарына патенттеуді кеңейткісі келсе, сол кезде оны іске асыратынын айтты.
The majority stated that the two central objects of the Patent Act are "to advance research and development and to encourage broader economic activity." Although those are broad objectives, they determined that Parliament did not leave the definition of "invention" open and neither the language nor scheme of the Act suit higher life forms. Thus, they held that Parliament did not intend to extend Patent monopoly rights over inventions related to higher life forms. to bolster their view that Parliament did not believe the Patent Act was tailored to include higher life forms. Bastarache J. stated that since Parliament enacted specialized legislation to deal with the issues surrounding crossbred plants, a subset of higher life forms, had they wished to extend patentability to other higher life forms, they would have likely done so at the time.
Шектілік: Жоғары өмір түрлеріне патент беруден бас тартып, төмен өмір түрлеріне патент беруге рұқсат беруді қорғауға бола ма?
Жауапкердің төменгі және жоғары тіршілік нысандары арасындағы шекараны анықтаудың мүмкін еместігі туралы пікіріне жауап ретінде судья Бастараше бұл шекараны "екі жақтың арасындағы айқын ерекшеліктерге сүйене отырып қорғауға болатынын" мәлімдеді және парламенттік жауаптың қажеттігін атап өтті. Сонымен қатар, ол бұл ерекшелікті сақтауға болады, себебі жоғары тіршілік нысандарынан өзгеше, төменгі тіршілік нысанын "материя құрамы" немесе "жасау өнімі" ретінде қарастыру оңай, ал микроорганизмдер химиялық қосылыстар сияқты көптеп өндірілуі мүмкін және біртекті қасиеттермен және ерекшеліктермен ұштасады.
In response to the respondent's argument that drawing a line between lower and higher life forms is indefensible, Justice Bastarache stated that the line is "defensible on the basis of common sense differences between the two" and reiterates that a parliamentary response is necessary. Moreover, he stated that the distinction can also be upheld because, unlike higher life forms, a lower life form can more easily be conceptualized as a "composition of matter" or "manufacture" and microbes can be mass produced like chemical compounds and will possess uniform properties and characteristics.
Келіспеушіліктер
Бинни судьясы, Маклачлин бас судьясы, Арбур және Мейджор судьялары қолдауымен, Федералдық апелляциялық соттың негіздерімен келісіп, инженерлік онкоміштің «ерекше ғылыми жетістік» және Патент заңының 2-бабындағы мағынадағы «материялық құрам» екені туралы пікір білдірді. Сонымен қатар, Бинни судьясы АҚШ, Еуропа, Жапония және Жаңа Зеландия сияқты соған ұқсас заңнамасы бар басқа да юрисдикциялар онкомішті патенттеуге болады деп шешім қабылдағанын атап өтті. Бинни судьясы Патент комиссарының, Патент заңы қабылданған кезде Парламент генетикалық түрлендірілген жоғары тіршілік формаларын патенттеуге болатындай етіп қарастыра алмағаны туралы пікірмен келіспеді. Ол Парламенттің болашақтағы көптеген өнертабыстарды, оның ішінде генетикалық түрлендірілген төменгі тіршілік формаларын, айға зымырандарды, антибиотиктерді, телефондарды, электрондық поштаны немесе қолға ұсталатын компьютерлерді көздемегенін айтты. Ол Патент заңында жоғары және төменгі тіршілік формалары арасында ешқандай айырмашылық жоқ екенін және мұндай айырмашылық Патент бюросының туындысы екенін мәлімдеді. Ол патентке жарамды төменгі тіршілік формаларын «патентке жарамсыз» жоғары тіршілік формаларынан бөлу әрекетінің тәсілдің кездейсоқтығын көрсететінін атап өтті. Бинни судьясы генетикалық түрлендірілген онкоміш жұмыртқасының патентке жарамдылық критерийлеріне сай екені мойндалғаннан кейін, Патент заңында анықталғандай, ол «өнертабыс» емес деген негізде онкоміштің патентке жарамдылығын жоққа шығаруға ешқандай себеп жоқ екенін мәлімдеді. Ол Патент заңының 40-бабы Комиссарға мемлекеттік саясат тұрғысынан патенттің берілуін қабылдамауға құқық бермейтінін атап өтті. Сонымен қатар, Бинни судьясы Парламенттің өнертабыстардың моральдық жағын реттейтін ережелерді Патент заңынан алып тастағанын және оларды енгізуден бас тартқанын, бұл мемлекеттік саясаттың осы аспектілері басқа реттеуші жүйелер арқылы қарастырылуы керек екенін көрсететінін атап өтті. Ол Көмектесуші репродукция заңын осы істегідей мемлекеттік саясат мәселелерін шешу үшін қабылданған арнайы заңнаманың мысалы ретінде көрсетті.
A dissent written by Binnie J., with McLachlin C. J., Arbour, and Major JJ. concurring, agreed with the reasoning of the Federal Court of Appeal and were of the opinion that the engineered oncomouse is an "extraordinary scientific achievement" and an inventive "composition of matter" within the meaning of s.2 of the Patent Act. Additionally, Binnie J. stated that other jurisdictions with comparable legislation including the United States, Europe, Japan and New Zealand, among others, have held the oncomouse to be patentable. Binnie J. disagreed with the view of the Commissioner of Patents that at the time the Patent Act was enacted Parliament could not have intended genetically engineered higher life forms to be patentable. He stated that Parliament could not have contemplated many other future inventions including genetically engineered lower life forms, moon rockets, antibiotics, telephones, e mail or hand held computers." He argued that the Patent Act does not distinguish between higher and lower life forms and such a distinction is an invention of the Patent Office. He stated that efforts to draw the line between patentable lower life forms and "unpatentable" higher life forms highlight the arbitrariness of the approach. Justice Binnie stated that once it is conceded that the genetically altered oncomouse egg meets the criteria for patentability; there is no reason for denying patentability to the resulting oncomouse on the basis that it is not an "invention" as defined by the Patent Act. He stressed that s.40 of the Patent Act does not give the Commissioner discretion to refuse a patent on public policy considerations. Additionally, Binnie J. emphasized the fact that Parliament has repealed and avoided including provisions in the Patent Act dealing with the morality of inventions as an indication that these aspects of public policy should be dealt using other regulatory regimes. He identified the Assisted Human Reproduction Act as an example of specialized legislated enacted to deal with public policy considerations similar to the ones at play in this case.
Дау
Сот төрешісі Бинни бұл істің нәтижесі Канаданы АҚШ, Жапония және Еуропа сияқты басқа елдерден өте ерекше жолға түсіретінін атап өтті. Бұл факті кейбір адамдарды шешімнен кейін биотехнологияға инвестициялардың азаю қаупі бар деген ойға жетеледі. Дэн Бёрк көпшіліктің жоғары және төменгі тіршілік нысандары арасындағы шекараны жүргізудегі ұстанымын "рационалды түрде қорғауға келмейтін айырмашылық" деп бағалады. Ол сондай-ақ, көпшіліктің жоғары, бірақ төменгі организмдер материядан емес, басқа нәрседен тұрады деген қорытындысы "танымдық күштерге түсініксіз сенім" және "заң емес, дін мәселесі" екенін айтты. Осы себепті Адамс жануарларға қатысты этикалық сараптаманы патентке алудың қосымша шарты ретінде қарастыру қажет деп жазды. Абрахам Драссиновер патенттік өтінімдер кезінде туындауы мүмкін жануарлардың әл-ауқаты мәселелері жануарлардың мүлік ретінде қарастырылуына байланысты екенін және осы мәселелерді Патент заңы шеңберінен тыс қарастыру дұрыс екенін жазды.
Justice Binnie noted that the outcome of this case takes Canada on a very different trajectory than other countries, including the United States, Japan and Europe. This fact has led some to argue that there is a risk that biotechnology investment will be reduced in the aftermath of the decision. The majority's reasoning in drawing the line between higher and lower life forms was called by Dan Burk a "rationally indefensible distinction." He also said that the majority's conclusion that higher but not lower organisms are made of something other than a composition of matter is an "inexplicable reliance on vitalism" and "more properly a matter of religion than a matter of law." For that reason, Adams wrote that the ethical review of the treatment of animals should be an additional criterion for patentability. Abraham Drassinower has written that animal welfare issues that may arise in the course of patent applications are based on the fact that animals are considered property and these issues are best dealt with outside the confines of the Patent Act.