Еуропалық патент конвенциясында бағдарламалық қамтамасыздаудың патентелдігі

Еуропалық патент конвенциясында бағдарламалық қамтамасыздыруды, компьютерлік ойын-сауықтарды және компьютерлік өнертабыстарды патенздеу шарттары, талаптары туралы ақпарат.

13 мин оқу

100%

Дереккөз: Software patents under the European Patent Convention — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Бағдарламалық қамтамасыз ету, компьютерлік бағдарламалар және компьютерде іске асырылатын өнертабыстардың патентке жарамдылығы – Еуропалық патент конвенциясы (ЕПК) бойынша осы салалардағы нысандардың 1973 жылғы 5 қазандағы Еуропалық патенттер беру туралы конвенцияға сәйкес патентке алыну мүмкіндігі. Бұл мәселеге Еуропалық патент бюросы (ЕПБ) осы салаларда берген еуропалық патенттердің (кейде «бағдарламалық патенттер» деп аталады) ұлттық соттарда мойындалатындығы да қатысты. ЕПК-ның, әсіресе 52-бабына сәйкес, «компьютерлік бағдарламалар» еуропалық патент беру мақсатында өнертабыс ретінде қарастырылмайды, бірақ бұл патентке алудан шығару тек қана еуропалық патенттік өтінім немесе еуропалық патент компьютерлік бағдарламаға тікелей қатысты болған жағдайда қолданылады. Осы ішінара шектеудің нәтижесінде, және ЕПБ осы саладағы патенттік өтінімдерді американдық өтінімдерге қарағанда әлдеқайда қатаң тексергеніне қарамастан, бұл кейбір бағдарламалық қамтамасыз етуді қоса алғанда, барлық өнертабыстар заң бойынша патентке жатпайды дегенді білдірмейді.

Еуропалық патенттік кеңсенің үкімінің негізінде патенттеуге қабілеттілік

2-тармақтың басқа бөліктері сияқты компьютерлік бағдарламалар да, егер олар техниканың бұрынғы деңгейіне техникалық үлес қосса, патенттеуге мүмкіндік береді. Компьютерлік бағдарламаларға қатысты және Апелляциялық кеңестердің сот шешімдеріне сәйкес, техникалық үлес әдетте бағдарлама мен компьютер арасындағы қалыпты физикалық өзара әрекеттен асып түсетін қосымша техникалық эффектіні білдіреді. Көптеген адамдар Еуропалық патенттік бюроның (ЕПБ) 52-бапты қазіргі қолдануында қарама-қайшылық бар деп санайды, бірақ ЕПБ практикасы 52-баптың 2-тармағының әртүрлі элементтерін қарау тұрғысынан тұрақты. Математикалық әдіс патентке жарамайды, бірақ осы әдіс бойынша жасалған электрлік сүзгі 52-баптың 2) және 3) тармақшаларына сәйкес патентке жарамайтын жағдайға жатпайды. ЕПБ Апелляциялық кеңестерінің сот практикасына сәйкес, компьютерлік бағдарламамен қамтамасыз етілген техникалық эффект, мысалы, жадқа қол жеткізу уақытының қысқаруы, робот қолды жақсырақ басқару немесе радиосигналды қабылдаудың және/немесе кодтаудың жақсаруы болуы мүмкін. Бұл эффект бағдарлама іске қосылатын компьютерден тыс болуы міндетті емес; қатты дискіге қол жеткізу уақытының қысқаруы немесе пайдаланушы интерфейсінің жақсаруы да техникалық эффекті болып табылуы мүмкін.

Бірінші кедергі: патенттеуге болатын заттың болуы

2013 жылдан бастап ЕЭО-да «өнертабыстарды» және «өнертабыс емес нәрселерді» ажырату үшін қолданылатын критерий, яғни ЕЭО-да патент алу талабы – нысанда техникалық сипат болуы керек. Нысанның техникалық сипаты бар-жоғы техникалық деңгейге сілтеме жасамай бағаланады. ЕЭО Техникалық апелляциялық кеңесінің бұрынғы төрағасы Стефан Штайнбренердің айтуынша, бұл мынаны білдіреді: ЕОК 52(2)-бабында тізілген кез келген нысан, егер ол техникалық сипатқа ие болса немесе оған үлес қосса (әсіресе, техникалық проблема техникалық құралдарды пайдалану арқылы шешілсе немесе техникалық эффектке қол жеткізілсе, техникалық өзара әрекеттер орын алса немесе техникалық бейімделулер жасалса, яғни егер мұндай нысан техникалық қолдануға жарамды болса) – өнертабыс болуы мүмкін. 2006 жылға дейін шамамен он жыл бұрын сот тәжірибесінде өзгеріс орын алды. 52(1) және (2)-баптарға сәйкес өнертабыс деп есептелетін нәрсені бағау үшін қолданылған «үлес көзқарасы» немесе «техникалық эффект көзқарасы» тоқтатылды.

Дегенмен, ЕОК 52(2) және (3)-баптарына сәйкес патентке қабілетті нысанды тексеру – патент алуға жетудің бірінші қадамы, алғашқы кедергі ғана. Компьютерлік бағдарламалар да қабылданбауы мүмкін және көбінесе өнертабыстық деңгейдің жетіспеуіне байланысты қабылданбайды. Бұл екінші кедергі, оны бірінші кедергімен шатастыруға болмайды. Апелляциялық кеңес T 258/03 ісінде (4.6-тармақ) «үлес көзқарасының» енді қолданылмауына қатысты былай деді: [Біз] ЕОК 52(1)-бабындағы «өнертабыс» терминінің салыстырмалы түрде кең түсіндірілуінің, қалам мен қағазды пайдалану сияқты, өте таныс әрекеттердің техникалық сипаты көзден жасырынуы мүмкін екенін жақсы түсінеміз. Бірақ, техникалық құралдарды пайдалануға байланысты барлық әдістер патентке қабілетті дегенді білдірмейді. Олар жаңа болуы керек, техникалық мәселеге арналған жаңа, ойдан шығарылған шешім болуы керек және өнеркәсіптік қолдануға жарамды болуы керек. Бірінші кедергіге қатысты техникалық сипатталу талаптары енді формальды талап болып табылады. Яғни, бұл патенттік талапта қолданылған тілмен байланысты қарапайым тест. Қабылданатын бағдарламалық қамтамасыз ету патенттік талаптары бірінші кедергіден «компьютерде іске асырылатын әдіс» немесе «құрылған жүйе» деген сөздермен басталуы мүмкін.

Екінші кедергі: өнертапқыштық іс-әрекеттің талаптары

Апелляциялық алқалар патентке жарамдылықты анықтауда "өнертабыс" терминін түсіндіруде, өнертабыстық деңгей талабына қатысты сот тәжірибесіне өзгерістер енгізді. Кез келген техникалық емес белгі, яғни , патентке жарамсыз деп танылған салаға жататын белгі, егер олар (техникалық емес белгілер) техникалық мәселені шешу үшін техникалық мазмұнмен өзара әрекеттеспесе, өнертабыстық деңгейді бағалауда қарастырылмайды. Белгінің техникалық сипатқа үлес қосатынын бағалау қиындық тудырады. Сонымен қатар, "техникалық білім деңгейі" (өнертабыстық деңгейді бағалаудың бастапқы нүктесі ретінде қолданылады) "технология деңгейі" ретінде түсіндірілуі керек, ал тиісті саланың білікті маманы – технологияның тиісті саласындағы білікті адам. "Мәселе және шешім тәсілі үшін, мәселе тиісті басымдық күніндегі техникалық саладағы білікті маманға шешуге ұсынылуы мүмкін техникалық мәселе болуы керек". 52(2) тармағында көрсетілген салалар өнертабыстық деңгейді бағалау үшін технологияның бір бөлігі деп есептелмейді. Осылайша, мысалы, маркетинг немесе сақтандыру полисі саласындағы сарапшы тиісті саланың білікті маманы ретінде таңдала алмайды, ал компьютерлік жабдық немесе жадты басқару жөніндегі сарапшы анықтамалық тұлға ретінде таңдалуы мүмкін. Бұл компьютерде немесе компьютерлік желіде бизнес-әдісті іске асыру сирек жағдайда ғана өнертабыстық деңгейді қамтиды, ал компьютерлік көмекпен жүзеге асырылатын өндірістік процесті жақсарту немесе компьютерде жадты тиімді басқару өнертабыстық деңгейді қамтуы мүмкін. ЕЭО Апелляциялық алқаларының сот тәжірибесі ЕЭО бірінші инстанциялық бөлімдеріне (яғни сараптама бөлімдеріне) міндетті емес, және ЕЭО-ның әртүрлі сараптама бөлімдері патентке жарамдылықты әртүрлі бағалауы мүмкін. Сондай-ақ, ЕЭО алдындағы наразылық рәсімі кезінде, егер үшінші тарап (наразылық білдіруші) жақында берілген еуропалық патенттің берілуіне қарсылық білдірсе, наразылық бөлімі патентке жарамдылық туралы басқа пікір қалыптастырса, патент жойылуы мүмкін. ЕЭО-да екінші кедергіге техникалық сипаттаманы бағалау тәжірибесі Сараптама жөніндегі нұсқаулықтарда сипатталған, онда жасанды интеллект және машиналық оқыту саласындағы нақты мысалдар келтірілген. Екінші кедергіні жеңу үшін бағдарламалық өнертабыс "техникалық қолданыс" ұсынуы керек. Бұл қолданыс патенттік талапта анықталғандай, өнертабыстың мақсаты болып табылады, патенттік талаптың техникалық шектеуі мен өнертабыстың техникалық мақсаты арасында байланыс орнатады.

The interpretation of the term "invention" in the patentable subject matter test, as used by the Boards of Appeal, has come with an adjustment of the case law relating to the inventive step requirement. Any non technical feature, i. e. a feature from a field excluded from patentability under , cannot be taken into account for the assessment of inventive step, unless they (the non technical features) do interact with the technical subject matter to solve a technical problem. Assessing whether or not a feature contributes to the technical character of a claim has been viewed as difficult. Furthermore, the "state of the art" (used as the starting point for the inventive step assessment) should be construed as meaning the "state of technology", the person skilled in the art is the person skilled in the relevant field of technology, and "for the purpose of the problem and solution approach, the problem must be a technical problem which the skilled person in the particular technical field might be asked to solve at the relevant priority date". Fields excluded under Art. 52(2) are not considered part of the technology for the assessment of inventive step. Thus an expert in marketing or insurance policies for instance cannot be chosen as the fictional person skilled in the art, while a computer hardware or memory management expert may be chosen as the reference fictional person. This means that the mere implementation of a business method on a computer or computer network rarely involves an inventive step, while improving a computer assisted industrial process or providing a more efficient memory management within a computer may involve an inventive step. The case law of the EPO Boards of Appeal is not binding on the first instance departments of the EPO (i. e. the Examining Divisions), and different Examining Divisions of the EPO may assess patentability differently. Likewise, during an opposition procedure before the EPO, where the grant of a recently granted European patent may be opposed by a third party (opponent), the patent may be revoked if the Opposition Division form a different view on whether or not the invention in question was patentable. The practice for assessing the technical character for the second hurdle in the EPO is described in the Guidelines for Examination, which provides specific examples in the field of artificial intelligence and machine learning. To meet the second hurdle, a software invention needs to present a "technical application". This application is the purpose of the invention as defined in the patent claim, establishing a connection between a technical limitation of the patent claim and the technical purpose of the invention.

Ұлттық соттарда орындалуы

ЕЭК Апелляциялық алқаларының сот шешімдері ЕЭК мүше мемлекеттері үшін міндетті емес, және әртүрлі істерді қарастыратын әртүрлі ұлттық соттар, Еуропалық патенттік конвенцияның 52(2) бабына сәйкес патентке жарамдылық туралы әртүрлі пікір білдіруі мүмкін. Дегенмен, ЕЭК-нің (тікелей немесе апелляциялық сатыда) еуропалық патент беруден бас тарту туралы шешімі ұлттық соттарда шағымдануға жатпайды. ЕЭК берген кез келген еуропалық патент, патенттік құқық бұзу туралы сот ісінде немесе ұлттық сотта патентті күштен шығару ісінде жойылуы мүмкін, мысалы, егер сот өнертабысты жаңа дәлелдер немесе қолда бар техниканы қайта қарау нәтижесінде патентке жарамсыз деп табады. Сонымен қатар, мүше мемлекеттерге ерекшеліктерге қатысты белгілі бір дәрежеде еркіндік берілген: мысалы, басқа тарап патентті қаншалықты пайдалана алады, оның ішінде еуропалық патентті бұзуға әкелетін бағдарламалық қамтамасты декомпиляциялау.

Ұлыбритания

Питер Прескотт QC, Ұлыбритания Жоғарғы сотында судьяның орынбасары ретінде отырып, және CFPH өтініштерін қарастырғанда, ЕЭК шешімдерінің нұсқаулық сипатта болғанын, бірақ Ұлыбритания соттары үшін міндетті емес екенін атап өтті. Сонымен қатар, ол Fujitsu өтініші бойынша Апелляциялық соттың шешімін еске салды, онда Ұлыбритания соттары мен ЕЭК-нің ЕЭК 52(2) бабына берген түсіндірмелері арасындағы маңызды айырмашылықтар апатқа әкелуі мүмкін екені айтылған. CFPH өтініштері бойынша сот шешімі 2005 жылдан бері Ұлыбританияның Жоғарғы сотында Ұлыбританияның Патенттік кеңсесі бас тартқан патенттік өтінімдерді қайта қарауға байланысты туындаған сот істерінің біріншісі болды. Сөз болып отырған екі патенттік өтінім де оқиғалардың нәтижелеріне байланысты желілік интерактивті тікелей ставкаларға қатысты. Әрбір өтінім бизнес әдісіне қатысты болғандықтан қабылданбады. Өтінімдер компьютерлік бағдарлама ретінде қабылданбады, себебі компьютерлік бағдарлама жаңа бизнес ережелерін іске асыру үшін қолданылатын құрал ғана еді және өнертабыс компьютерлік бағдарламаға қатысты емес еді. Сотта қолданылған логика ЕЭК қолданатын тәсілден өзгеше болғанымен, судья ЕЭК өз логикасын қолданып, сондай-ақ қорытындыға келетініне сенімді болды. Шешімде ЕЭК-нің өнертабысқа техникалық үлес қосуын талап етуі, тек бизнеске негізделген үлес емес, сынға алынды. Dyson v Hoover ісіндегі сот шешімі көрсеткендей, өнертабыстың коммерциялық аясы белгілі бір техникалық жетістіктің айқындығын немесе айқындығын жоққа шығаруға көмектеседі. Research In Motion UK Ltd. v Inpro Licensing SARL ісінде Ұлыбританияның Жоғарғы соты ЕЭК берген патентті қарау мүмкіндігіне ие болды. Патент веб-беттерді аз өңдеу қуаты бар машиналарға жүктеместен бұрын «алдын ала өңдеуге» қатысты. Төреші Пумфри мәлімделген өнертабыстың айқын екеніне келді, бірақ оны компьютерлік бағдарлама ретінде патенттік қорғаудан шығару туралы айыптауды нақты жоққа шығарды. Ол «барлық қазіргі заманғы өнеркәсіп бағдарламаланған компьютерлерге тәуелді және өнертабыс 52-бап бойынша шығарылған тақырыпқа жатпаса, осы негізде патенттерді жоюға болмайды» (көрсетілген) деп атап өтті. Aerotel v Telco және Macrossan өтініші бойынша Ұлыбританияның Апелляциялық сотының шешімі, ЕЭК-нің жаңа музыка немесе әңгіме сияқты техникалық емес тақырыптарды алдыңғы деңгейдегі техниканың бөлігі деп санауын интеллектуалды тұрғыдан адал емес деп сынға алды. Содан бері ЕЭК-нің апелляциялық кеңестері Aerotel/Macrossan шешімінде қолданылған техникалық эффектіге қолданылатын тәсілдің (шешіммен бірге) Еуропалық патенттік конвенциямен үйлесімсіз екенін мәлімдеді.

Peter Prescott QC, while sitting as a Deputy Judge in the UK High Court, and in consideration of CFPH's applications noted that the EPO decisions are prescriptive, but not binding on the UK courts, but also recalled the judgement of the Court of Appeal in Fujitsu's application which stated that it would be disastrous if there was any substantial divergence between the interpretations given by the UK courts and the EPO to Article 52(2) EPC. The judgement in CFPH's applications was the first in a flurry of UK court cases since 2005 involving re consideration by the High Court of patent applications refused by the UK Patent Office. The two patent applications in question both involved networked interactive wagering on the outcomes of events. Each application was refused as relating to a method of doing business as such. The applications were not refused as relating to a computer program as such, because the computer program was simply a tool that was being used to implement a new set of business rules and the invention was not really about the computer program. Although the judgement stressed that the reasoning used was quite different from the type that would have been applied by the EPO, the judge was satisfied that the EPO would have come to the same conclusion using their own reasoning. The decision criticises the EPO's reliance on insisting that an invention must provide a technical contribution, and not merely a business based contribution. As evidenced by the judgment in Dyson v Hoover the commercial background to an invention may help to show that a certain technical advance was or was not obvious. In Research In Motion UK Ltd. v Inpro Licensing SARL, the UK High Court had the opportunity to consider a patent that had been granted by the EPO. The patent involved the 'pretreating' of web pages before they were downloaded to machines of modest processing capacity. Mr Justice Pumfrey came to the conclusion that the claimed invention was obvious, but specifically rejected the allegation that it was excluded from patent protection as a computer program as such. He noted that "all modern industry depends upon programmed computers, and one must be astute not to defeat patents on the ground that the subject matter is excluded under Article 52 unless the invention lies in excluded subject matter as such" (emphasis added). The UK Court of Appeal judgment in Aerotel v Telco and Macrossan's Application criticised EPO practice to deem non technical subject matter, such as new music or a story, as part of the prior art as not being intellectually honest. The EPO Boards of Appeal have since responded by saying that the technical effect approach (with the rider) applied in the Aerotel/Macrossan judgement is irreconcilable with the European Patent Convention.

Германия

Германияда Logikverifikation ісінде (1999 жылғы 13 желтоқсан), Германия Федералдық соты (немісше: Bundesgerichtshof немесе BGH) компьютерде іске асырылған өнертапқылыққа қатысты ұлттық патент өтінімін қарады, атап айтқанда "жоғары интеграцияланған тізбектердің иерархиялық логикалық тексеру әдісі". Бұрынғы сот практикасына қайшы келіп, ол Германияның Федералды патенттік сотын (немісше: Bundespatentgericht немесе BPatG) жоққа шығарды және талап етілген нысанның "техникалық" талапқа сай келетінін, осы себепті патентке жарамсыздыққа түсірілмейтінін және соттың мазмұндық сараптама жүргізуі керектігін қорытындылады. Сондай-ақ "Suche fehlerhafter Zeichenketten" (Германияның BGH, 2001 жылғы 17 қазан). Алайда, континенттік Еуропаның азаматтық құқық жүйесінде құқықтық прецедент, көптеген ағылшын тілді елдердегідей, міндетті сипатқа ие бола бермейді. Шындығында, соңғы уақытта осы сот компьютерлер мен оларда жұмыс істейтін бағдарламаларға қатысты патенттік талаптарды бірнеше рет қабылдамауды растады, мысалы, Rentabilitätsermittlung және Informationsübermittlungsverfahren істерінде.

Франция

Франция Еуропадағы алғашқы мемлекет болды, 1968 жылғы заңнан бастап және әсіресе 1973 жылғы Мюнхен конвенциясын қабылдағаннан кейін «компьютерлік бағдарламаларға» қатысты патенттеуге заңдық ерекшелік енгізді. Бертран ВАРУСФЕЛ "Еуропалық және американдық сот практикасында бағдарламалық өнертабыстардың патенттелуі" AFDIT 2002 конференциясы, B. Warusfel, 2002 2003 ж. 3-бет. 1968 жылғы Loi n°68 1-нің 7-бабында «есептеу машинасының операцияларын орындауға арналған нұсқаулар бағдарламалары немесе тізбектері» (яғни компьютерлік бағдарламалар) өнеркәсіптік өнертабыс ретінде танылмайтындығы айқындалды. Mobil Oil Corp. және SA SAGEM атты екі маңызды шешім патент беруден бас тартты. Мысалы, 1975 жылғы француз Кассациялық сотының Mobil Oil ісінде осы критерий қолданылды, ол патентті қарапайым компьютерлік есептеулерге арналған бағдарламаға қатысты болғандықтан, ол кез келген сыртқы құрылғыдан немесе техникалық процестен тыс болды деп танылды. Мысалы, Францияда Париж апелляциялық сотының (Cour d'Appel de Paris) соңғы шешімі патенттік өтінімді қабылдамады, себебі өнертабыстың күтілетін нәтижесі (осы жағдайда телекоммуникациялық желі операторы арқылы онлайн қызметті пайдаланушыны қашықтықтан сәйкестендіру) техникалық сипатта емес, себебі «қолданылған, бұрыннан белгілі техникалық құралдар талап етілмейді». Infomil ісінде сот ақпараттық жүйеге қатысты талаптың әрқашан техникалық сипатта болады және осылайша қорғала алады деп шешті.

Бірыңғай патенттік сот

Бірыңғай патенттік сот – Еуропалық Одақтың бірнеше мүше елдеріне, соның ішінде Германия, Франция және Италияға ортақ сот. Ол күшіне енгеннен кейін, кез келген ұлттық сот сияқты, еуропалық патенттер бойынша сот төрелігін жүргізу құзыретіне ие болады. Бірыңғай патенттік сот туралы келісім күшіне енгеннен кейін патент иелері еуропалық патенттер үшін бірыңғай күшті талап ету мүмкіндігіне ие болады: яғни, еуропалық патент берілгеннен кейін, қатысушы ЕО елдері үшін ол бір бөлінбес патент ретінде қарастырылады. Мұндай патенттер бойынша Бірыңғай патенттік сот, әдетте, айрықша құзыретті болады. Бағдарламалық қамтамасыз етуге қатысты, Бірыңғай патенттік сот туралы келісімнің 27k-бабы патент иесінің келісімінсіз бағдарламалық қамтамасыз етуді декомпиляциялауға рұқсат береді. Бағдарламалық патенттерге қарсы шығатын топтар, Бірыңғай патенттік соттың патенттік судьялар басқаратын сот екенін және оның патенттік индустриямен тығыз байланысы болуы мүмкін екенін мәлімдейді. Олардың пікірінше, бұл сот бағдарламалық патенттерді қолдануға мүмкіндік береді, тіпті оларды тыйым салатын ережелерге қарамастан, мысалы, Бірыңғай патенттік сот туралы келісімде патенттермен қорғалған бағдарламалық қамтамасыз етуді декомпиляциялауға рұқсат беру және Еуропалық Парламенттің осы ережелерді Бірыңғай патенттік сот заңына емес, Еуропалық Одақ заңына бағыну әрекеттері сәтсіз аяқталды.

Кеңетілген апелляциялық алқаға шағымдану

ЕЭК президенті егер екі апелляциялық кеңес осы мәселе бойынша әртүрлі шешімдер қабылдаса, құқықтық мәселені Кеңейтілген кеңеске беруге құқылы. 2006 жылғы 27 қазанда Aerotel v Telco және Macrossan's Application ісінде Англия мен Уэльстің апелляциялық соты (25-тармақ) «ЕЭК апелляциялық кеңестерінің шешімдері [осы бағдарламалық қамтамасыз ету патенттелу саласында] бір-біріне қайшы» және (сондай-ақ 25-тармақ) «мәселелерді Кеңейтілген апелляциялық кеңеспен шешу уақыты жетті» деді. Англияның апелляциялық соты (25-тармақ) «Кеңейтілген апелляциялық кеңеске қойылатын сұрақтарды анықтау біздің міндетіміз емес» деп жалғастырды, бірақ (76-тармақ) ЕЭК президенті ЕЭК-нің Апелляциялық кеңесіне жіберуі мүмкін деген сұрақтарды ұсынды. Жауап ретінде, ЭБО-ның сол кездегі президенті Ален Помпиду ЭБО ұлттық соттардың сот практикасының дамуына қызығушылық танытып отырғанын және «Ұлыбританияның шешімін ескергенін, бірақ ұсыныстарды орындаудың орындылығы туралы шешім әлі қабылданбағанын» айтты. Бірақ кейіннен Ален Помпиду 2007 жылғы 22 ақпанда Англия мен Уэльс апелляциялық сотының лорд-судьясы Джейкобқа хат жазып (көшірмесі Ұлыбритания патенттік кеңсесіне жіберілді), «қазіргі уақытта 112(1)(b) бабы бойынша жіберу үшін жеткіліксіз құқықтық негіз бар деп шешті» және «бір апелляциялық кеңес қабылдаған тәсіл патент беруге әкелсе, ал екінші кеңес қабылдаған тәсіл әкелмесе, жіберудің қолайлы уақыты болады» деді. Кейіннен, T 154/04 шешімінде кеңес «Aerotel/Macrossan» шешімінде Апелляциялық кеңеске жіберу үшін ұсынылған сұрақтардан» алынған сұрақтарды Апелляциялық кеңеске жіберуден бас тартты. Соңында, 2008 жылғы 22 қазанда ЭБО президенті Алисон Бримелоу құқықтық мәселені Кеңейтілген кеңеске жіберді. Жіберуге байланысты сұрақтар Еуропалық патенттік конвенцияға (ЭПК) сәйкес компьютерлік бағдарламалардың патенттелуіне қатысты және ЭБО президентінің пікірінше, «компьютерлік техника саласындағы патенттелу шектерін» анықтау үшін маңызды болды. Жіберу «бағдарламалық қамтамасыз етумен байланысты өнертабыстардың патенттелуі туралы күрделі мәселеге» қатысты деп хабарланды. Бірақ 2010 жылдың мамырында Кеңейтілген кеңес жіберуді қабылдамады, себебі олардың пікірінше, жіберуде ешқандай қайшы шешімдер анықталған жоқ.

Under , the President of the EPO has the power to refer a point of law to an Enlarged Board where two Boards of Appeal have given different decisions on that question. On 27 October 2006, in its judgment in Aerotel v Telco and Macrossan's Application, the Court of Appeal of England and Wales said (at para. 25) that "The decisions of the EPO Boards of Appeal [in this software patentability area] are mutually contradictory" and (also at para. 25) that "surely the time has come for matters to be clarified by an Enlarged Board of Appeal". And even though the English Court of Appeal went on to say (at para. 25) that it "is formally no business of ours to define questions to be asked of an Enlarged Board of Appeal", it went on to suggest (at para. 76) questions which it thought that the President of the EPO may refer to an EPO Enlarged Board of Appeal. In response, Alain Pompidou, then president of the EPO, is reported to have said that the EPO was very interested in developments in the case law of national courts and that he had "taken note of the UK decision, but a decision on whether or not it would be opportune to follow the suggestions for a referral has not yet been taken." Subsequently, however, it appears that Alain Pompidou has written a letter dated 22 February 2007 to Lord Justice Jacob of the Court of Appeal of England and Wales (with a copy to the United Kingdom Patent Office) advising that he has "decided that at the moment there is an insufficient legal basis for a referral under Article 112(1)(b)", and that "the appropriate moment for a referral would be where the approach taken by one Board of Appeal would lead to the grant of a patent whereas the approach taken by another Board would not". Subsequently, the Board in decision T 154/04 refused to refer questions "explicitly taken from the questions proposed for referral to the Enlarged Board of Appeal in the "Aerotel/Macrossan" judgement" to the Enlarged Board of Appeal. Eventually, on 22 October 2008, the then President of the EPO, Alison Brimelow, referred a point of law to the Enlarged Board of Appeal. The questions which were the subject of the referral related to the patentability of programs for computers under the European Patent Convention (EPC) and were, according to the President of the EPO, of fundamental importance as they related to the definition of "the limits of patentability in the field of computing." The referral had been quoted as relating to the "deeply contentious question about how to assess the patentability of software related inventions". In May 2010 however, the Enlarged Board of Appeal considered the referral to be inadmissible because, in their opinion, no divergent decisions had been identified in the referral.

Компьютерлік өнертабыстардың патенттелуі туралы директива

2002 жылы ұсынылған, кем дегенде, компьютерлік өнертабыстардың патенттелуіне қатысты дау тудырған Еуроодақ директивасының жобасы ұлттық соттардың бірыңғай тәжірибесін орнатуға, ал оның түсіндірілуіне қатысты күмән туған жағдайда, ұлттық соттардың соңғы инстанциясының Еуропалық Әділеттік сотына жүгіну қажеттілігін құруға бағытталған болатын. Мысалы, Швейцария Еуропалық патенттік ұйымның мүшесі болғанымен, Еуроодақтың мүшесі емес, алайда Еуропалық патенттік бюро да, қажет болған жағдайда, Еуроодақтың заңнамалық процедурасынан шыққан кез келген мәтінге сәйкес өз тәжірибесін бейімдеуі мүмкін екенін мәлімдеді. Алайда, директива өте даулы болды және бұл Еуропалық құқық саласындағы заңнамалық белгілілікті арттырды. Директиваны жақтағандар оның мақсаты – Еуропалық патенттік бюроның қазіргі тәжірибесін біріктіру арқылы 52-баптың мағынасын нақтылау екенін айтты. Ал қарсыластары бұл директива ұлттық соттарда қолданылып келген немесе қолданылуы мүмкін бағдарламалық қамтамасыз етуге қатысты қатаң шектеулерді жойып, Еуроодақ бойынша бағдарламалық қамтамасыз ету патенттерінің көбеюіне әкелетінін мәлімдеді. Процедуралық тартыстардың, екі тараптың да үздіксіз лоббилеуі мен жариялау жұмыстарынан кейін, Еуропалық комиссия мен көптеген мүше мемлекеттердің үкіметтері ұлттық парламенттерге қарама-қарсы болғанымен қолдаған директива Еуропалық парламентте 2005 жылғы 6 шілдеде үлкен көпшілік дауысымен қабылданбады, бұл заңнамалық процедураны тоқтатты. Бағдарламалық қамтамасыз етуді алып тастау реформасының сәтсіздігі 2000 жылы Мюнхенде өткен дипломатиялық конференцияда конвенцияның 52(2)(c) бабынан компьютерлерге арналған бағдарламаларды жоюға жасалған бұрынғы әрекетке ұқсас болды. Ол кезде реформаға осы Еуроодақ директивасы бойынша кеңесу процесінің нәтижелерін күту үшін ерекшелік жасалды. Осы саладағы заңды түпкілікті түсіндіру ұлттық соттардың құзыретінде қалады, ұлттық сот практикасына сәйкес (Еуропалық патенттік өтінім қабылданбаған немесе Еуропалық патент Еуропалық патенттік бюро алдындағы наразылық рәсімінде күшін жойған жағдайда, онда Еуропалық патенттік бюро Еуропалық патенттік конвенциясын түсіндіруде соңғы шешімді қабылдайды). Еуропалық патенттік құқық бойынша істерді қарау үшін жоғары ұлттық билік Еуроодақ патентіне қатысты ұсыныстар немесе Бірыңғай патенттік сот арқылы құрылуы мүмкін.

Proposed in 2002, one motivation at least for the controversial draft EU Directive on the Patentability of Computer Implemented Inventions was to have been to establish common practice for the national courts; and, in cases of doubt as to its interpretation, to have created a requirement for national courts of last instance to seek a ruling from the European Court of Justice. Even though Switzerland for instance is a member of the European Patent Organisation but not a member of the European Union, the EPO also signalled that it would have been likely to adjust its practice, if necessary, to conform with whatever text had finally emerged from the EU legislative procedure,

However, the directive became highly controversial, drawing increasing legislative notoriety to this area of European law. Proponents of the Directive claimed its purpose was to clarify the meaning of Article 52, by consolidating existing EPO practice. Opponents claimed the Directive would dismantle perceived more stringent restrictions against software patenting employed or employable by national courts, and lead to an increased assertion of patents on software Union wide across the EU. After a history of procedural wrangling, and sustained lobbying and publicity efforts from both sides, the Directive, which had largely been supported by the European Commission and most member state governments in contrast with their national parliaments, was overwhelmingly rejected by the European Parliament on 6 July 2005, terminating the legislative procedure. This failure to reform the exclusion of software followed the failed attempt to delete programs for computers from Art. 52(2)(c) of the convention in 2000 at the diplomatic conference in Munich. At the time the reform was explicitly derogated in order to await the outcome of the consultation process for this EU Directive. Final interpretation of the law in this area thus continues to be the responsibility of national courts, following national case law (except when a European patent application is refused or when a European patent is revoked in opposition proceedings before the EPO, in which case the EPO has the final say regarding the interpretation of the EPC). A decisive supra national authority for European patent law cases could be created under either proposals for the European Union patent or the Unified Patent Court.

Статистика

Еуропалық комиссияның 2002 жылғы баспасөз хабарламасына сәйкес, "Еуропалық патент конвенциясы (ЕПК) 1978 жылы қолданысқа енгеннен бері, Еуропалық патент бюросы (ЭПБ) кем дегенде 30 000 компьютерлік өнертабыстарға патент берген".