Әдеттік тәжірибе дәлелдері және олардың сотта қолданылуы
Habit evidence
АҚШ құқығындағы әдеттегі дәлелдер: адамның белгілі жағдайға автоматты түрде қалай реакция жасағанын дәлелдеу. Мінез-құлықтан өзгеше, сотта қолданылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әдеттегі дәлелдеме – АҚШ-тың дәлелдемелер заңында қолданылатын термин. Ол, белгілі бір жағдайда адамның қалай әрекет еткенін дәлелдеу үшін, осы адамның белгілі бір жағдайға автоматты түрде жауап беру бейімділігіне негізделген кез келген дәлелді сипаттайды. Әдеттегі дәлелдемені мінез-құлық дәлелдемесінен ажырату қажет. Мінез-құлық дәлелдемесі адамның бұрынғы жаман әрекеттеріне, куәгердің пікіріне немесе қоғамдағы беделіне сүйене отырып, белгілі бір жағдайда қалай әрекет еткенін көрсетуге бағытталған. Мұндай мінез-құлық дәлелдемелері көбінесе қабылданбайды. Федералдық дәлелдемелер ережесі 406 былай деп белгілейді: «Адамның немесе ұйымның әдетінің немесе әдеттегі іс-әрекетінің дәлелі, расталған немесе расталмаған және куәгердің болуына қарамастан, адамның немесе ұйымның белгілі бір жағдайдағы мінез-құлқы әдетке немесе әдеттегі іс-әрекетке сәйкес болғанын дәлелдеу үшін маңызды». Мысалы, колледж жанында «Оқу залы» деп аталатын бар болсын. «Бақытты сағат Джо» – осы бардың тұрақты келушісі, ол жұмысынан үйге қайтар жолда, әдетте дүйсенбіден жұмаға дейін, шамамен сағат 17:30-да барға келеді. Джо әдетте бір-екі сыра ішіп, содан кейін кетеді. Тараптар Джоның сәрсенбі күні сағат 17:30-да «Оқу залында» болуы ықтимал екенін көрсету үшін осы әдет туралы дәлелдерді ұсынуы мүмкін. Тараптар Джоның сәрсенбі күні сағат 18:00-де үйге қайтар жолда ішімдік ішкенін көрсету үшін де дәлелдерді ұсынуы мүмкін. Алайда, «Бақытты сағат Джо» алкоголик екенін немесе ол абайсыз жүргізуші екенін көрсету үшін бұл дәлелдерді пайдалануға болмайды. Бұл мінез-құлық дәлелдемесі болар еді.
Habit evidence is a term used in the law of evidence in the United States to describe any evidence submitted for the purpose of proving that a person acted in a particular way on a particular occasion based on that person's tendency to reflexively respond to a particular situation in a particular way. Habit evidence must be distinguished from character evidence, which seeks to show that a person behaved in a particular way on a particular occasion based on that person's prior bad acts, or based on the opinion of a witness, or based on that person's reputation in the community. Such character evidence is generally inadmissible. Federal Rule of Evidence 406 states, "Evidence of the habit of a person or of the routine practice of an organization, whether corroborated or not and regardless of the presence of an eyewitness, is relevant to prove that the conduct of the person or organization on a particular occasion was in conformity with the habit or routine practice". For example, suppose there was a bar called "Study Hall" located near a college campus. "Happy Hour Joe" is the nickname of a regular patron of this bar, and he frequents the bar every day, Monday through Friday, at approximately 5:30 p. m. on his way home from work. Joe typically has 1 or 2 beers, and then leaves. A party could introduce this evidence of habit if the party wanted to show it was more probable that Joe was at Study Hall on Wednesday at 5:30 p. m. A party could also introduce the evidence if the party wanted to show it was more probable that, on his way home Wednesday at 6 p. m., Joe had been drinking. However, the evidence could not be introduced to show that Happy Hour Joe is an alcoholic, or that he is a careless driver. That would be character evidence.