Кіріспе
Роль каналы (немесе Торрингтон каналы) Англияның Солтүстік Девон аймағында, Торридж өзеніне құятын жерінен басталып, Лэндкросс қаласынан оңтүстікке қарай 6 шақырымға дейін созылады. Ол Таун Миллс, Розмор, Ұлы Торрингтон қалаларындағы өнеркәсіптік және астық диірмендеріне, содан әрі Хиланд доктары мен Торридж өзеніндегі бөгетке дейін жетеді. Бөгеттің үстінде Лорд Роллдің әктас өртетін пештерінің қирандылары сақталған, бұл жер бүгінгі Розмор бағының жоғары жағында орналасқан. Таун Миллс Лорд Ролл салған, және оған қуат беру үшін оның Стивенстоун резиденциясының шығысына қарай ағып өтетін арнадан су алынған, сонымен қатар каналға да су жеткізілген. Розмор және Солтүстік және Оңтүстік Хиланд шаруашылықтары Лорд Роллдің Стивенстоун иелігінің бір бөлігі болған.
Сипаттама
Канал Ландкросс теңіз шлюзінен, Уэр-Джиффардтағы 60 футтық көлбеу жазықтықтан және Бимдегі Торридж өзені үстінен бес аркалы су құбырынан тұрады. Розмаурдағы әк қуыру ошақтарындағы каналдың соңында тұрақты су деңгейін сақтау үшін каналға арна беріледі, ол 1837 жылы қайта салынған Хиланд (немесе Даркхэм) бөгетінен Торридж өзенінен су алады.
Ағаштан жасалған пештер
Канал "Роуз Мур" (қазіргі: Роузмур) аймағынан тыс, Джеймс Грин жобалаған әк пештері тобында аяқталады. Бұлар әрқайсысының диаметрі 14 фут, тереңдігі 20 фут болатын бес үлкен ыдыстан тұрады, олар тік сызықта, бірінен соң бірі орналасқан және кемежай бойында жайғасқан. Теміржол жолдары каналдан ыдыстардың үстіне дейін созылып, күйдіру алдында әк пен отынды (күл/антрацит) сақтауға арналған жазық алаңға шығаратын. Жоғары деңгейде құрылыс басшысының кеңсесі орналасқан. Бұл пештер 2013 жылы құлай бастаған. Каналдың солтүстік бөлігін Бимдегі Ролл иелігі мен Ландкростағы каналдың соңы арасында салынған жерлерге иелік еткен. Канал көбінесе рұқсатсыз салынды, ақырында 1835 жылғы Rolle Canal (Devon) Act (5 & 6 Will. 4. c. vii) Парламент актісі арқылы мақұлданды. Канал идеясын алғаш рет лорд Роллдің әкесі Денис Ролл ұсынған, бірақ түрлі себептерге байланысты бұл жоспарлар іске аспады. Каналдың мақсаты Уэльстен әк тасын импорттап, оны көмірмен бірге ішкі пештерде күйдіріп, әк тыңайтқышын жасау болды, бұл шаруашылық жерлерінің құнарлылығын және құнын арттыратын еді. Торрингтонның оңтүстігінен қазылған Марланд сазы Торридж өзенінің сағасындағы Бидефорд теңіз порты арқылы кірпіш жасау үшін экспортталды. Жалпы алғанда, канал Ұлы Торрингтондағы өнеркәсіптік диірмендерді, олардың бір бөлігі лорд Роллге тиесілі болған, Торридж өзеніндегі Бидефорд теңіз портына қосып, байланыстыратын еді. Джеймс Грин жетекші инженер ретінде тағайындалды. Лорд Ролл су құбырының іргетасын қалау рәсімінде, пушкадан оқ ату рәсімі болды, алайда, өкінішке орай, пушка жарылып, Джон Хопгуд есімді адам жарақат алды, Ролл оған бір жылдық жалақысын өтеді.
Джордж Брагинтонға жалға берілген
1852 жылы, Лорд Ролл қайтыс болғаннан кейін шамамен он жыл өткен соң, канал Джордж Брагинтонға (1808–1886) жалға берілді. Ол Мур Хаус, Сент-Джайлс-ин-Вуд (Роллдің Стивенстоун иелігінің орталығы) тұрғыны, Ұлы Торрингтон қаласының бірнеше рет мэрі болған, ал 1830 жылы «Бристоль каналында Лорд Роллдің канал агенті және Девоншир жағалауы үшін португал консулы» деп сипатталған. Джорджтың әкесі Ричард II Брагинтон (1784–1869) болды, ол Great Silver, Great Torrington приходында тұрды, 1814 жылдан бері Лорд Роллдың қызметінде болды және 1842 жылы Лорд Роллдың өсиеті бойынша «Стивенстондағы менің үй басқарушым» деп аталды. Ол 200 фунт стерлинг мұра етіп қалдырды, ал оның ұлдарының бірі Уильям Брагинтонға тағы 40 фунт стерлинг бөлді. Осылайша, Ричард II 1842 жылдан 1856 жылға дейін Лорд Роллдың қайтыс болуынан бастап Марк Роллтың кәмелетке толмаған кезінде Стивенстоун иелігін басқаруда маңызды рөл атқарды. Сондықтан, Марк Роллдың сенімділеріне осы каналды ұлына жалға беруге кеңес берген Ричард II болған болуы мүмкін. Ричард II 1806 жылы Ливерпульдегі Энн Дверрихаусқа үйленді. Джорджтың әкесі Ричард I Брагинтон (1752–1812) болды, ол Оңтүстік Девон милициясының кварталмейстер сержанты болды, ал Лорд Ролл полковнигі еді. Ол Лестерде қайтыс болды және Лорд Ролл оның есіне Лестердегі Сент-Мартин шіркеуіне қабір тасын орнатты, онда былай деп жазылған:
«Төменде Оңтүстік Девон милициясының кварталмейстер сержанты Ричард Брагинтонның сүйектері сақталған, ол 1812 жылғы 15 ақпан күні Нотингхемге жолға шыққанда, жақсы денсаулықта болған күйінде кенеттен қайтыс болды. 60 жасқа толды. Ол аталған полкте 40 жыл бойы ынтасымен, еңбегімен және патшасына адалдығымен қызмет етті, сондай-ақ Отанына берілгендігімен көзге түсті. Ал оның жеке өмірі де лайықты болды. Әділдігі, адалдығы және қарапайымдығы үшін оны офицерлері құрметтеді, ал әріптес салдаты оны жақсы көрді. Оның есімді мәңгі есте қалдыру үшін осы тасты оның полковнигі Лорд Ролл орнатты. Оқырман! Өмірдің осы қорқынышты белгісіздігі сені де осындай тағдырға дайындалуға шақырады, лауазымыңның міндеттерін адал орындау және Құтқарушыңның құрметіне кішіпейілді сену арқылы!» Джордж саудагер және банкир болды, және кем дегенде бір кемесі болды – 1835 жылы Бидфордта салынған 139 тонналық «Маргарет» бриги. Кейін бұл кеме оның кіші інісі Уильям Дверрихаус Брагинтонға (1888 жылы қайтыс болды) тиесілі болды, ол Бидфордқа жақын Нортамның саудагері және ірі кеме иесі болды, 1879 жылы банкрот деп жарияланды және 1888 жылы Бристольде қайтыс болды. Джордж 1865 жылы «Брагинтон, Римингтон және Компания» банкінің банкротқа ұшырауынан өзі де банкротқа ұшырады. Содан кейін ол «асығыс және қауіпті мәмілелері» үшін бірнеше сотқа тартылды және Комптон Гиффардқа көшіп кетті. 1874 жылы оның банкроттығы жойылды. Ол 1886 жылы қайтыс болды және Плимут қаласындағы Форд Парк зиратына жерленді. Джордж әйелі Маргарет Грейс Викариден (1868 жылы қайтыс болды) алты бала сүйді, бірақ оның екі ұлының екеуі де нәресте кезінде қайтыс болды: Джордж Викари Брагинтон (1840–1842) және Ричард Джордж Брагинтон (1849–1850). Джордж Сент-Джайлс шіркеуінің ауласына нәресте ұлдарына үлкен қабір орнатты, ал кейіннен оның жанына әкесі Ричард II Брагинтонды (1869 жылы қайтыс болды) және анасы Энн Дверрихаусты (1866 жылы қайтыс болды) жерледі, олардың есімі қабір тасына жазылған. Джордж Брагинтонға жалға берілген келісімшарттың нақты қашан аяқталғаны белгісіз, бірақ ол 1865 жылдан кешікпегені анық. Жалға беру шарты тоқтатылғаннан кейін каналдың бақылауы Лорд Роллдың асырап алған мұрагері Марк Роллге (1835–1907) өтті, ол Лорд Клинтонның кіші ұлы және оның екінші әйелінің немересі еді. Жол бұрынғы каналдың ішінде емес, оның жанындағы биік жерде орналасқан. Темір жол 20-шы ғасырда бұзылды, ал қазіргі уақытта жол Тарка жолының бір бөлігі болып табылады. Каналдың кейбір бөліктері әлі де көрінеді, соның ішінде Бим акведугі, қазір ол жаңа кіру жолын алып жүретін виадук, қазір ол приключениелік демалыс орталығы. Теңіз шлюзі де, қақпаларысыз, көлбеу жазықтықтың бөліктерімен бірге сақталған. Уир Гиффардқа жақын Анерри пеші ескі каналға жақын, оның және Торридж өзені арасында орналасқан және Тарка жолынан көрінеді. Канал Девон округінің жабайы табиғат аймағы болып тағайындалды. Клинтон Девон Эстейтс 2013 жылдан кейін каналдың Бим бөлігін қалпына келтіруді жоспарлап отыр, ал 2000 жылы Бим иелігінен солтүстікке қарай каналдан өтетін ескі жолға арналған ескі тас көпірді қалпына келтіруді аяқтады, ол тар туннель арқылы өтеді. 2006 жылы теңіз шлюзінде қайта жабысу және шығыс қабырғасын қайта жасау жұмыстары жүргізілді.
Beneath are deposited the remains of Richard Braginton Quarter Master Serjeant of the South Devon Militia who expir'd suddenly in this Town on his march to Nottingham in the night of 15th of February 1812 after retiring to rest in perfect health AGED 60 YEARS He served 40 in the said Regiment with unabated Zeal, diligence and Loyalty to his King; and firm attachment to his Country; While his private conduct was equally commendable. For Rectitude, Probity and Sobriety He was esteem'd by his Officers and beloved by his fellow Soldiers. To perpetuate the remembrance of his worth, This stone was caus'd to be erected By his Colonel Lord ROLLE. Reader! may this additional Example of the awful uncertainty of Life prove a warning to thee to prepare for a similar fate, by a faithful discharge of the duties of thy station; and by an humble reliance on the merits of thy Redeemer. George was a merchant and banker, and owned at least one ship, the Margaret, a brigantine of 139 tons built in Bideford in 1835. This was later owned by his younger brother William Dwerryhouse Braginton (died 1888), merchant and substantial shipowner of Northam, near Bideford, who was declared bankrupt in 1879 and died at Bristol in 1888. George had also become bankrupt in 1865 on the failure of his bank, Braginton, Rimington & Co. He then faced several lawsuits for his "rash and hazardous dealings", and moved away to Compton Giffard. In 1874 his bankruptcy was discharged. He died in 1886 and was buried in Ford Park Cemetery, Plymouth. George had six children by his wife Margaret Grace Vicary (died 1868), but his only two sons both died as infants, George Vicary Braginton (1840–1842) and Richard George Braginton (1849–1850). George erected a large chest tomb to his infant sons in St Giles's churchyard, and later next to it he buried his parents Richard II Braginton (died 1869) and Ann Dwerryhouse (died 1866), commemorated by a gravestone. Exactly when the lease to George Braginton ended is unknown, but certainly no later than 1865. On the termination of the lease, control of the canal passed to Lord Rolle's adoptive heir Mark Rolle (1835–1907), a younger son of Lord Clinton and the nephew of his second wife. The track followed the canal in several stretches, not sitting within the former canal but on elevated ground beside it. The railway was dismantled during the 20th century and the trackway now forms part of the Tarka Trail cycleway. Some parts of the canal are still visible today, including the Beam Aqueduct, now a viaduct carrying a new entrance drive to Beam Mansion, now an adventure holiday centre. The sea lock also survives, without its gates, as do parts of the inclined plane. The Annery kiln near Weare Giffard lies close to the old canal, between it and the River Torridge, and is visible from the Tarka Trail. The canal has been designated a Devon County Wildlife Site. Clinton Devon Estates plan to restore the Beam estate section of the canal after 2013, and in 2000 completed restoration of the old stone bridge which took the old driveway from Beam Mansion northward over the canal, which passes under through a narrow tunnel. Some work on the sea lock was carried out in 2006 involving re pointing and rebuilding the eastern wall.
Көркем әдебиеттегі канал
Бим акведугі Генри Уильямсонның "Тарка Оттер" романында "канал көпірі" деп еске алынады.