Кіріспе

Американдық телесериал (1967–1971)

"The High Chaparral" – 1967 жылдан 1971 жылға дейін NBC телеарнасында көрсетілген американдық батыс оқиғалық-қимыл драмалық телесериал, басты рөлдерде Лейф Эриксон мен Камерон Митчелл ойнады. Сериал Xanadu Productions компаниясы NBC Productions компаниясымен бірлесіп жасаған, ал оның авторы – бұрын "Bonanza" сериалын желі үшін жазған Дэвид Дорторт. Сериалдың тақырып әнін және онымен қоса екі сағаттық пилотты да "Bonanza" сериалының музыкасын жазған Дэвид Роуз жазды және дирижерлік етті.

Орындаушылар мен кейіпкерлер

Шоу 1870 жылдары өтеді және Апачтар жерінде, Мексика шекарасына жақын, Оңтүстік Аризона аймағының құрғақ шөлінде тұратын "Биг Джон" Кэннонның (Эриксон) өмірінен басталады. Джон ағасы Бак (Митчелл) және ұлы Билли Блю (көк бала) (Марк Слейд) екеуімен бірге "Жоғары Чапаррал" (жергілікті өсімдік/бұта) деп аталатын ранчоны басқарады. Билли Блюдің анасы, Анна Ли Кэннон (Джоан Колфилд), алғашқы эпизодта шабуыл жасаған апачтардың жебесінен қаза табады. Содан кейін Джон өзінен 30 жас кіші, әйгілі мексикалық әйел Викторияға (Линда Кристал) үйленеді. Ол, ыңғайлы неке деп басталып, оның күшін және мінезін бағалап, оған ғашық болып, жақын қолдау көрсетеді. Джонның Викторияға үйленуі оның інісі Манолитоны (Генри Дарроу) американдық "гринго" отбасымен бірге кең ранчода тұруға алып келеді. Көптеген қонақ жұлдыздардың ішінде Рико Аланис, Ричард Брэдфорд, Скотт Брэйди, Рори Калхун, Энтони Карузо, басшы Дэн Джордж, Денис Кросс, Джим Дэвис, Джон Дехнер, Брюс Дерн, Чарльз Дурнинг, Пол Фикс, Стив Форрест, Рон Фостер, Франк Горшин, Рон Хагерти, Рон Хейс, Майрон Хили, Барбара Херши, Дон Кифер, Дэн Кемп, Роберт Лоджия, Джек Лорд, Тайлер Маквей, Рикардо Монтальбан, Джоанна Мур, Роберт Пайн, Нехемия Персов, Денвер Пайл, Стюарт Рэндалл, Гилберт Роланд, Нед Ромеро, Курт Рассел, Фрэнк Сильвера, Барри Салливан, Уильям Сильвестр, Уильям Таннен, Дуб Тейлор, Пол Уинфилд және Морган Вудворд болды.

Серияның пішімі

Екі сағаттық ашылу эпизоды оқиғаның алғы шартын қалыптастырады, "Үлкен Джон" Кэннон мен оның отбасын, сондай-ақ бауыры Бакты Мексика шекарасына жақын, Оңтүстік Аризона аймағындағы құрғақ шөлейтті жерге жеткізеді. Олар құлай бастаған хасиенданы сатып алып, оның жерінде мал фермасын құрады. Кочи басшылығындағы апачилер жауыздау; Джонның әйелі Анна Ли ерте шабуылда қаза табады, ал аман қалу үшін Кэннон отбасы көршілес бай және ықпалды ранчо иесі Дон Себастьян Монтойямен одаққа түсуге мәжбүр болады. Монтойяның "High Chaparral" шекарасының мексикалық жағында кең аумақты меншігі бар. Одақтың бір шарты – Джон Кэннонның Монтойяның сұлу, қара шашты, мәдениетті қызы Викторияға үйленуі, ол Джоннан 30 жас кіші. Монтойяның бейшара ұлы Манолито, әкесімен қарым-қатынасы шиеленіскендіктен, әпкесімен бірге Дон Себастьяннан қашу үшін кетеді. Джонның ұлы Блю, Анна Лидің қайтысынан көп өтпей жасалған бұл "аралас некеге" қарсы шығады. Монтойяның әскерлерімен күшейтілген Кэннон отбасы үнді шабуылдарына тойтарыс береді және Манолитоның аудармашы ретінде көмегімен апачи басшысымен шарттық келісімге келеді, бірақ бұл келісім әлсіз болып шығады. Келісімнің тұрақсыздығының басты себебі – АҚШ кавалериясы Кэннонның апачилермен жеке бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізу құқығын мойындамайды және армияның үнемі араласуы бұл ресми емес келісімге үнемі қауіп төндіреді. Сонымен қатар, Кэннон отбасы мен мақтаншы, ренішті Дон Себастьян арасында да жиі даулар туындайды, әдетте олардың одақ шарттарына байланысты. Үлкен Джонның бауыры Бак, ферманың бас малшысы, бұрынғы әскери қызметкер, 10 жыл бұрын Азамат соғысында Конфедерация жағында шайқасқан. Бактың өткені кейде оны мазалайды, көбінесе жеңілген Оңтүстіктегі үйлеріне қайта орала алмайтын басқа Конфедерация сарбаздары арқылы. Кейде үйлесімсіздіктер туындайтын, себебі бригадир Бактың ағасы Үлкен Джон да соғыста шайқасқан, бірақ Одақ армиясының капитаны ретінде, қарсы жақта болған. Сериал біртіндеп дамып, Манолито мен Бакты ең басты кейіпкерлерге айналдырды, себебі олар жиі қиын жағдайға түсетін. Екеуі де жауапкершіліксіз болды, әсіресе ішімдік ішкенде. Батыс телесериалдарының бірі ретінде қарастырылатын оқиғалар шоуға "комедиялық демалыс" сыйлады. Басқа кейіпкерлер біртіндеп маңыздылығын жоя бастады. Мал шаруашылығы сюжет желісінде көрінбейтін, мексикалық қарақшылар немесе үндістердің қиындықтары болмағанда, оқиға көбінесе Манолито немесе Бакпен байланысты жеке драмалық мәселелер мен ойын-сауық, төбелес, әйелдер немесе виски (немесе олардың барлығының қосындысы) айналасында өріледі. Марк Слэйд (Blue Boy) соңғы маусымда пайда болмады, ал Фрэнк Сильвера (Дон Себастьян Монтойя) сериал әлі түсіріліп жатқанда қайтыс болды (бірақ ол бірнеше эпизодта ойнады). Блю Бойдың орнына жел (Руди Рамос ойнады) келді, ол жартылай пауни және Блюге ұқсас жастағы, кейде шаруалар мен үндістер арасында делдалдық қызмет атқаратын құпия сыер сауытушы. Гилберт Роланд Дон Себастьянның інісі Дон Доминго рөлінде қонақ ретінде пайда болды, ол сериал соңында Ранчо Монтойяны мұраға алады. Бұл соңғы маусымда жаңа ашылу титрлері мен танымал тақырыптық музыканың жаңа өңделген нұсқасы болды.

Өндіріс

"Жоғары шапаррал" продюсер Дорторттың жаңа жобасы болды, ол 1967 жылдың көктемінде өзінің бұрынғы табысы "Бонзанза" (1959–1973) жұмысын басқаруды тоқтатты, барлық күш-жігерін "Жоғары шапарралға" жұмсау үшін. Барлық сыртқы түсірілімдер Аризона штатының Тусон қаласының жанындағы Олд Тусон студиясында (бірнеше ондаған жылдар бойы көптеген фильмдер түсірілген орын) және жақын орналасқан Сагуаро ұлттық паркінде жүргізілді, бірақ кейінірек бірнеше эпизодтар Калифорнияда және (үшінші маусымда) Тусонның оңтүстігіндегі Коронадо ұлттық орманында түсірілді. Интерьерлер көбінесе Бёрбанктегі NBC телестудиясында түсірілді.

Синдикаттау

Сериал CBN, Family Channel, Hallmark Channel, INSP телеарналарында көрсетілді, сондай-ақ 2017 жылдың 28 тамызынан бастап Heroes & Icons телеарнасында да трансляцияланды.