Кіріспе

Жартылай суға батып жүретін крандық кеме Saipem 7000 – SSCV Sleipnir және SSCV Thialf кемелерінен кейін әлемдегі үшінші ірі жартылай суға батып жүретін крандық кеме. Оның иесі – мұнай және газ саласындағы мердігер Saipem S.p.A.

Құрылыс

Кеме 1984 жылы Gusto Engineering компаниясымен жобаланды. Кеме 1985-1987 жылдары Fincantieri Cantieri Navali Italiana S.p.A. компаниясы Солтүстік-шығыс Италиядағы Триест қаласындағы Монфальконе кемежайында салынды. Кеме екі бөлікке бөлініп, ұзын құрғақ докқа орнатылды. Бөліктер құрғақ доктан суға жіберіліп, біріктірілді. Біріктіру операциясы кезінде бөліктер уақытша понтонмен қолдауға алынды. Кеменің корпусы 1987 жылдың басында біріктіріліп аяқталды, ал American Hoist & Derrick Company (Amhoist) компаниясының қосалқы келісімшарты бойынша Officine Meccaniche Reggiane компаниясымен салынған екі кран Saipem кран кемесі Castoro Otto арқылы сол жылдың сәуір айында бөліктерге бөлініп орнатылды. Екі айға созылған теңіз сынақтары қыркүйек айында басталды, ал 15 желтоқсанда кеме Micoperi компаниясына тапсырылды. Кеменің құны Micoperi компаниясымен жарияланбады, бірақ техникалық баспасөзде 400 миллион АҚШ долларына дейін бағаланды.

Тұжырымдама

Saipem 7000, бастапқыда Micoperi 7000 деп аталған, 1980 жылдардың ортасында оның түпкілікті иелері Micoperi компаниясымен көп мақсатты теңіздік мұнай платформасын орнату кемесі ретінде жобаланды. Бұл кеме екі үлкен, толық айналатын крандарының көмегімен өте ірі мұнай өндіру платформасының палубаларын (интегралды палубалар деп аталады), сондай-ақ палубалардың тіреу құрылымдарын (жакеттер деп аталады) орната алатын болды. Бұдан өзге, кеме платформаның теңізде аяқталуына қолдау көрсетуге мүмкіндік берді, үлкен құрылыс бригадалары үшін қонақ үй және шеберхана жабдықтарын ұсынды. Қанықтырылған суға бату құрылғылары теңіз асты байланыс жұмыстарын жүргізуге көмектесетін еді. Кеменің үлкен көлемі және жартылай суға батырылатын конструкциясы оған кішкентай және дәстүрлі кемелерге қарағанда нашар ауа-райы жағдайында жұмыс істеуге мүмкіндік беретін еді. Мұндай кеменің жоғары құны мұнай компаниясының шығындарын және уақытын үнемдеу арқылы өтелді, себебі ірі интегралды палубалар құрлықта аяқталып, сыналып, пайдалануға берілуі мүмкін еді. Үлкен кранды кемелер пайдалануға енгізілгенге дейін, теңіздік мұнай платформалары 1000-2000 тонналық модульдерден тұратын, олар кішкентай SSCV немесе монокорпусты кранды кемелермен жеке-жеке көтеріліп, содан кейін теңізде біріктіріліп, сыналып, пайдалануға берілетін еді; мұндай жұмыс көбінесе бір жылдан астам уақыт алатын. Жакеталарды орнату кезінде де қосымша үнемдеуге қол жеткізуге болар еді.

Ауыр жүк көтеру

Saipem 7000 екі NOV Lifting and Handling AmClyde үлгісіндегі, толық айналатын екі краннан тұрады. Әрқайсысының иілімі 140 метрлік, ал 4 ілгекпен жабдықталған. Әрбір кран негізгі ілгек арқылы 40 метрлік радиуста 7000 тоннаға дейін көтеруге қабілетті. Қосалқы ілгектердің көтергіштік қуаты: бірінші қосалқы – 75 метрлік радиуста 2500 тонна, екінші қосалқы – 115 метрде 900 тонна. Бишік ілгектің көтергіштік қуаты 150 метрде 120 тоннаны құрайды. Екінші қосалқы ілгекті 450 метрлік су тереңдігіне дейін түсіруге болады. Екі кран бірлесіп 14000 тонналық жүк көтеруге қабілетті. Әрбір кран иілікті және жүк көтергіштерді, 9 тарту арқанын және кранның айналу жүйесін қозғау үшін қозғалтқыштармен жабдықталған. Крандар әртүрлі диаметрлі 77 километрлік сым арқанды пайдаланады.

Баласт жүйесі

Saipem 7000 екі баласт жүйесімен жабдықталған: сағатына 24 000 тоннаға дейін су тасымалдай алатын 4 сорғысы бар дәстүрлі сорғы жүйесі және еркін су толу жүйесі. Еркін су толу жүйесі 2 метр диаметрлі клапандарды пайдаланып, белгілі бір бөлімдерді теңізге ашып, кемені теңдестіруге немесе қисайтуға мүмкіндік берді. Бұл кемеге тек кран көтергіштерін пайдаланғаннан гөрі баржалардан жүктерді әлдеқайда жылдам көтеруге мүмкіндік береді.

Электр жүйесі

Кеменің негізгі қуатын бұрынғы Fincantieri компаниясы Grandi Motori Trieste компаниясы жасаған сегіз 12 цилиндрлі 8400 а.к. дизельді қозғалтқыштар қамтамасыз етеді. Кейін Grandi Motori фин компаниясы Wärtsilä сатып алды. Олар қозғалтқыш пен орналасу үшін 10 000 В 60 Гц жиілігімен 47 000 кВт электр қуатын береді. Қосалқы қуатты екі 6 цилиндрлі GMT дизельді қозғалтқыштары қамтамасыз етеді. Сонымен қатар авариялық генератор да бар. Барлық қуаттың жалпы көлемі .

Тіреу жүйесі

Кеме 16 зәкірлі арқанмен жабдықталған, әр бұрышында 4-тен. Әр арқан 96 мм-лік 3350 метр сым арқаннан, 92 мм-лік 50 метр тізбектен және 40 тонналық Norshore Mark 3 зәкірінен тұрады. Әр арқанның жеке барабанды желек машинасы бар. Можайлау жүйесі 450 метрге дейінгі тереңдікте қолданылуы мүмкін.

Saipem 7000 кемесі сондай-ақ 550 метр 130 мм тізбекпен және 35 тонналық зәкірмен жабдықталған екі зәкірлі жел желкесімен жабдықталған.

Қозғалтқыштар

Кеме әр корпусында 12 итергішпен жабдықталған – әр корпуста 6-дан. Олар корпусына шаққанда:

1. Алдыңғы бөлігінде көлденең туннельдерде 1 итергіш
2. Корпустың астында 2 азимуттық қайырылатын итергіш
3. Артқы жағында 2 азимуттық итергіш – бұл транзит кезінде қолданылады
4. Корпустың астында 1 азимуттық қайырылатын итергіш (1999 жылғы жөндеу кезінде қосылды)

Динамикалық орналасу жүйесі

Кемеде динамикалық позициялық жүйе орнатылған, ол кемені алдын ала анықталған орнында ұстау үшін бірнеше компьютермен басқарылатын жылғышқыштарды, немесе мойндау жүйесін, немесе олардың комбинациясын пайдаланады.

Тұрғын үй

800 адамға арналған жатын орындарында 30 үш орындық кабина, 335 екі орындық кабина, 35 бір орындық және 5 люкс бар. Жатын орындарында сонымен қатар үлкен ас үйі және тамақтандыру залдары, аурухана, кинотеатр және демалыс бөлмелері де қарастырылған.

1999 жылғы кемелерді қайта жабдықтау

1999/2000 жылдың қысында Saipem 7000 кемесі позициялық және қуат жүйелерін жақсарту және J lay жүйесін орнату мақсатында қайта жаңартылудан өтті. Қуат жүйесі 12 дизель генераторы арқылы 70 000 кВт-қа дейін қуат беруге мүмкіндік беру үшін жаңартылды. Кеменің сенімділігін арттыру үшін генераторлар төрт жеке машина бөліміне орналастырылды. Әр корпустың алдыңғы бөлігінің астына екі 5,500 кВт-тық қайтарылатын азимуттық итергіштер қосылды. DP жүйесінің басқару компьютерлері де жаңаланды. Кеменің корпусы, палубасы және палубалық құрылымдары Gusto компаниясы жобалаған J lay мұнарасын және оның қосалқы жабдықтарын орнату үшін өзгертілді. J lay мұнарасы 4 дюймнен 32 дюймге дейінгі диаметрдегі құбырларды, сырғанау тұтқаларын пайдаланып 525 тоннаға дейін (5.15 МН), ал кернеу қысқыштарын пайдаланып 2,000 тоннаға дейін (20 МН) кернеумен төсеуге қабілетті. Палубада 10 000 тоннаға дейін құбыр сақтауға болады. Жабдықтардың көлемін арттыру үшін бастапқы техникалық сипаттамадан кейбір элементтер алынып тасталды, олардың ішінде - кеменің алдыңғы бөлігінен екі зәкірлі лебёдка, барлық айнымалы шұңқырлар және булы соққыға бу беруге арналған қазандықтар болды.

Алғашқы жобалар

Кеме алғаш рет бразилиялық мемлекеттік мұнай компаниясы Petrobras үшін жұмыс істеді. Жоба Кампос бассейніне 7 платформа орнатудан тұрды. Осы жоба барысында Micoperi 7000 Enchova платформасындағы ұңғымадағы өртті сөндіруге де қатысты. Содан кейін Micoperi 7000 Мексика шығанағына барып, Conoco үшін Jolliet Template орнатты. 1989 жылы Micoperi 7000 алғаш рет Солтүстік теңізге келді, онда Солтүстік теңіздің норвегиялық секторында бірнеше жобаны аяқтады. Олар BP-дің Gyda платформасы, Norsk Hydro-ның Togi шаблоны және Statoil-дің Veslefrikk платформасы болды. 1990 және 1991 жылдары Micoperi Моссель-Бей деп аталатын қаланың жанындағы Оңтүстік Африканың оңтүстік жағалауында Mossgas FA платформасын салуға және құрастыруға жұмылдырылды. Кеме жұмыстың тоқтап қалмауына қарамастан, Micoperi 1980-жылдардың соңындағы мұнай бағасының төмендеуінен мұнай компанияларының инвестициялары шектелгендіктен қаржылық қиындықтарға тап болды. 1991 жылы Micoperi өзінің маңызды активтерінің бір бөлігін, соның ішінде Micoperi 7000-ді тағы бір итальяндық мердігер Saipem-ге сатуға мәжбүр болды. Saipem кемені басқаруды өз міндетіне алды, бірақ кеме экипажы мен жағалаудағы инженерлік қолдау қызметтерін сақтап қалды. Saipem кемені Saipem 7000 деп атады. Кеме 90-жылдар бойы Солтүстік теңізде, Мексика шығанағында, Канаданың шығыс жағалауында және Африканың батыс жағалауында мұнай және газ өндіру платформаларын орнату жұмыстарын жалғастырды. Сондай-ақ, ол Esso Odin платформасын бұзуға қатысты. 90-жылдардың соңында Saipem кемелердің DP жүйесін жаңарту және J Lay жүйесін орнатуды жоспарлады.

Жобалар

Saipem 7000 төрт J Lay құбыр жобасын аяқтады: Диана, Blue Stream, Ormen Lange және Medgaz. Бірақ оның басты жұмысы Солтүстік теңізде және Мексика шығанағында ауыр жүктерді көтеру болып қалады. Бұл платформаларды орнату және алып тастау, сондай-ақ қолданыстағы платформаларға модульдерді қосуды қамтиды. Қазіргі уақытта ол Солтүстік теңізде, Шотландияның Монтроз қаласынан шамамен 27 шақырым шығысқа қарай орналасқан және Seagreen теңіз жел электр станциясы үшін 114 жағажайлық негіздерді орнатуда.

Көтергіш және құбыр салу жазбалары

"Сайпем 7000" кемесі Жерорта теңізіндегі "Сабратта" палубасын 12 150 тонна көтеріп, әлемдік рекорд орнатты. Мексика шығанағында (Мексика аймағы) PB KU A2 палубасының 10 473 тоннасымен жергілікті рекорд тіркелді. 2010 жылдың шілдесінде "Сайпем 7000" динамикалық позициялау жүйесі арқылы шамамен 11 600 тонналық жаңа BP Valhall өндірістік және тұру платформасын көтеріп, тағы бір әлемдік рекордты жаңартты. Бұрынғы әлемдік рекорд "Сабратта" кемесінің ұстау жүйесі арқылы орындалған. Бірінші және үшінші рекордтар 2019 жылдың 7 қыркүйегінде "Слейпнир" кемесі "Ноблдің" "Левиафан" кемесі үшін 15 300 тонналық палуба модулін көтерген кезде жаңа рекордтар тіркелді. "Сайпем 7000" Ресей мен Түркия арасындағы "Көк ағын" жобасы үшін 24 дюймдік құбыр желісін Қара теңізде 2150 метр тереңдікке дейін төселді. Бұл рекорд 2005 жылдың соңында "Balder" кемесі 2200 метр суға құбыр төсеген кезде жаңартылды, бірақ 2014 жылы "Balder" "Сайпемнің" тағы бір құбыр төсеу кемесі – "FDS2" арқылы озып кетті, ол Бразилия жағалауында 2250 метр тереңдікте тағы бір 24 дюймдік құбыр төседі.

Норвегиядағы оқиға

2022 жылдың 14 сәуірінде кеме Ставангер маңындағы Норвегия фиордында крандардың жоспарлы жүктеме сынағы кезінде көтеру апатына ұшырады. Бас блок кабелі жыртылып, сынақ салмағы ретінде қолданылған баржа құлап кетті. Бұл кемені қисайтуға алып келді, бірақ жағдай тез орналып, қалыпқа келтірілді. Оқиға барысында ешкім зардап шекпеді.