Кіріспе
Ежелгі Эвбеядағы Карист полисі (/k//ə/'r//ɪ//s//t//ə//s/; Κάρυστος, қазіргі Каристке жақын) – Ежелгі Эвбеядағы қала-мемлекет. Ол аралдың оңтүстік жағалауында, Оче тауының етегінде орналасқан. Гомер "Илиададағы кемелер тізімінде" оны Абанттар бақылаған қала деп еске алады. Бұл атау Сызықтық А жазуында "ka ru to" (Карист ретінде анықталған) түрінде кездеседі. Фукидид бұл қаланы Дриоптар құрғандығын жазады. Аңыз бойынша, қаланың аты Хейронның ұлы Каристтің есімінен шыққан.
Carystus (/k//ə/'/r//ɪ//s//t//ə//s/; Κάρυστος, near modern Karystos) was a polis (city state) on ancient Euboea. It was situated on the south coast of the island, at the foot of Mount Oche. It is mentioned by Homer in the Catalogue of Ships in the Iliad, as controlled by the Abantes. The name also appears in the Linear B tablets as "ka ru to" (identified as Carystus). Thucydides writes that the town was founded by Dryopes. According to the legend, its name was derived from Carystus, the son of Cheiron.
Парсы соғысы
490 жылғы грек-парсы соғыстары кезінде парсы адмиралы Датис Карист қаласын қоршауға алды. Датис қоршауды қала төңірегіндегі егістіктерді жою арқылы бастады. Оның 80 мың сарбазы мен 200 триремасы Каристті басып алып, оны қарсылықсыз берілуге мәжбүр етті. Саламис шайқасынан кейін Темистокл басқарған афиналық флот қаладан ақша талап етті. Бірақ, көп ұзамай Карист Делиан лигасына қосылудан бас тартты. Афиналықтар Каристтің Делиан лигасына кіруін қалаған, бірақ қаланың бұрын парсылардың бақылауында болғандығына байланысты, олар бас тартты. Афиналықтар бұл бас тартуды қабылдамады, сондықтан Каристке шабуыл жасап, олжалады. Бұл Каристті Делиан лигасының жағына өтуге мәжбүр етті. Афина осы тактиканы жиі қолданды, себебі бұл лига үшін тиімді болды. Осылайша, грек қала-мемлекеті Парсымен одақтасып, қаласын база ретінде ұсына алмайтын, сондай-ақ парсылардың ықпалынан азат Грекияның артықшылықтарын төлемсіз ала алмайтын еді. Делиан лигасының құрылуы Пелопоннес соғысына себепкер болған Афинаның империялық сипатына әкелді. Империялық табиғат көбінесе заманауи түсініктермен байланысты, алайда лига құрылған кезде білімсіз, ауыл шаруашылығымен айналысатын адамдарға жиналыста дауыс беру құқығы берілді. Афина демократиясының бұл түрі теңдік идеясымен қатар, тирандыққа бейім рөл атқарды. Лига біртұтас Греция құру үшін бағыныштылықты талап етті, бірақ мәселе сол еді, тұрақты армия құрудың немесе жаңадан шабуылдарды болдырмау үшін әскери күшті арттырудың орнына, Периклдің басшылығымен афиналықтар қаржыны ысыраптап, Афина мен Грецияның Персияны жеңгеніне байланысты Периклдің құрылыс жобаларын бастады. Атика қалаларынан алынған салықтардың дұрыс пайдаланбауы Спартаның бұл идеяны қабылдамауына және одан кейін Пелопоннес соғысына әкеп соқты, Грецияны сыртқы парсы шабуылынан қорғамай, лигаға қарсы ішкі қарсылыққа жол ашты.
Кейінгі тарихы
Каристиандар ламиан соғысында афиналықтардың жағында шайқасты. Олар Македонияның Филип V-ге қарсы соғыста римдіктердің жағын ұстады. Карист қаласы негізінен мәрмәр тасымен атақты болды, ол Римде үлкен сұранысқа ие болған. Страбон карьерлерді Мармариумда, Карист жағалауында, Аттикадағы Хале Арафенидтерге қарама-қарсы жерде деп сипаттайды; бірақ карьерлердің іздері Оче тауында табылды, онда жеті толық бағана, олар қазылған жерінде болған сияқты, және теңізден үш шақырым қашықтықта сақталған. Бұл мәрмәр – римдіктердің Циполлино мәрмәрі, ақ жолақты жасыл мәрмәр. Каристте сондай-ақ азбест минералы да кездесті, сондықтан оған Карист тасы деген ат берілді. Карист енді тұрақты епископтық емес, католик шіркеуі оны титулярлық орын ретінде тізімдеген.