Михаил Вартанов: Суретші, оператор және фильмдер тарихы
Mikhail Vartanov
Михаил Вартанов – армянский кинорежиссер и оператор, автор фильмов о Параджанове и "Цвет армянской земли". Его работы, несмотря на цензуру, внесли вклад в мировое кино.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Михаил Вартанов (Михаил Вартанов, ; 21 ақпан 1937 жылы туған, РСФСР, КСРО, қазіргі Ресей Федерациясы, 29 желтоқсан 2009 жылы қайтыс болған, Голливуд, Калифорния) – әрменстандық кинорежиссер және оператор, ол «Параджанов: Соңғы көктем» және «Маусымдар» деректі фильмдерімен әлемдік киноға елеулі үлес қосты. Ол өзінің буынының маңызды операторы және деректі фильмдер жасаушысы ретінде танылады, Сергей Параджановпен көркемдік ынтымақтастығымен және «Параджанов: Соңғы көктем», Артавазд Пелесянның «Маусымдар» фильмі, «Армения жерінің түсі» және «Жіберілмеген хаттар» сериясы сияқты ықпалды деректі фильмдермен белгілі.
Mikhail Vartanov ( Михаил Вартанов, , ; b. February 21, 1937, RSFSR, Soviet Union, now Russian Federation, d. December 29, 2009, Hollywood, California) was an Armenian filmmaker and cinematographer who made significant contribution to world cinema with the documentary films Parajanov: The Last Spring and Seasons. He is considered an important cinematographer and documentarian of his generation, noted for artistic collaborations with Sergei Parajanov and such influential documentary films as Parajanov: The Last Spring, The Seasons (directed by Artavazd Peleshyan), The Color of Armenian Land, and a series of essays including The Unmailed Letters.
Ерте мансап
Вартановтың "Армения жерінің түсі" атты тұңғыш фильмі оның кейіннен "бағытталмаған әрекеттер стилі" деп аталған ерекше стильдік шешімінің бастауы болды. Бұл деректі фильмде суретші Мартирос Сарянның көркемделіп жасалған үнсіз түсініктемесі қоса, Вартановтың диссидент суретші достары Минас Аветисян мен Сергей Параджанов та бейнеленген. Осы себепті фильм цензураланып, жарияланбады, содан кейін Аветисян қаза тауып, Параджанов жақын арада түрмеге қамалды.
Vartanov's debut film, The Color of Armenian Land, marked the beginning of his trademark style, afterwards dubbed as the "direction of undirected action." This documentary, featuring a stylized silent commentary by painter Martiros Saryan, also featured Vartanov's friends, the dissident artists Minas Avetisyan and Sergei Parajanov. Due to this the film was censored and suppressed; leading up to Avetisyan's assassination and Parajanov's imprisonment shortly after.
Сергей Паражановпен достық және қара тізім
Михаил Вартанов тұтқында отырған режиссер Сергей Паражановпен жақын қарым-қатынаста болды. Ол 1964 жылы Паражановтың туындыларымен танысты, Мәскеудегі Герасимов атындағы кинематография институтында оқып жүргенде "Естен кеткен ата-бабалардың көлеңкесі" фильмін және аяқталмаған "Киев фрескаларының" сынақ кадрларын көрді. Олардың өмір бойына созылған достығы 1967 жылы Арменияда алғаш рет кездесіп, "Гранат түсі" (кейде "Саят-Нова" деп те аталады) сценарийін талқылағаннан кейін басталды. Вартановтың келесі фильмі – Артавазд Пелесян жазған сценарийге және композитор Тигран Мансурианның музыкасына құрылған "Күзгі пастораль" – көрсетілмей қалды. Сергей Паражанов 1973 жылы Киевте тұтқындалғаннан кейін Вартанов Украинаның Бас прокурорына дереу наразылық білдірді. Жақында құпиясы ашылған құжат, Вартановтың Паражановты қолдаған хаты оған қарсы күшті қысым көрсетуге және Паражанов түрмеге қамалғаннан кейін 4 ай өткен соң "Арменфильм" студиясынан босатуға себеп болғанын көрсетті. Паражанов түрмеден Вартановқа жазған хатында: "Сен және сенің тазалығың жағдайлармен және жыртқыштармен қақтығысып жатыр. Міне, өмір осылай" деп жазды.
Mikhail Vartanov had a close relationship with imprisoned director Sergei Parajanov. He was first acquainted with Parajanov's work in 1964, having watched the latter's film Shadows of Forgotten Ancestors and the test footage of the unfinished Kiev Frescoes as a student at Moscow’s Gerasimov Institute of Cinematography. Their lifelong friendship began after they met for the first time in 1967, in Armenia, and discussed the screenplay of The Color of Pomegranates (also known as Sayat Nova). Vartanov's next film Autumn Pastoral—written by Artavazd Peleshyan and scored by composer Tigran Mansurian—was shelved. After Sergei Parajanov was arrested in Kiev in 1973, Vartanov immediately protested to the Prosecutor General of Ukraine. The recently declassified document proved that it was that letter in support of Parajanov that prompted the intensified harassment that Vartanov endured, and his subsequent firing from the Armenfilm Studios 4 months after Paradjanov's imprisonment. In a letter from prison, Parajanov wrote to Vartanov: "You and your purity are colliding with circumstances and predators That's life."
Фоторежиссер
Пелесян мен Геннадий Мелконян Кеңес Ресейі мен Армения биліктеріне Вартановпен жұмыс істеуге шақыру қағазы жолдады, ол бұл кезде қара тізімге алынып, жұмыссыз қалған еді. Нәтижесінде оған екі деректі фильмде оператор ретінде қатысуға рұқсат берілді: "Сезондар" (кейде "Жылдың маусымдары" деп те аударылады, 1975) және "Түтін ағашы" (1979).
Peleshyan and Gennadi Melkonian petitioned the Soviet Russian and Armenian authorities to work with Vartanov, who was by this time blacklisted and unemployed, and he was eventually allowed to participate as a cinematographer in two essay films: The Seasons (also translated as The Seasons of the Year, 1975) and The Mulberry Tree (1979).
Эссе жазушысы
9 жылдық режиссерлік үзілістен кейін Вартановтан қиын жағдайдағы "Тамырлар" (1983) жобасын құтқару сұралып, ол кейін бұл фильмді "сол жылы Арменияда түсірілген ең үздік фильм" деп жазды. Осы кезеңде ол кино және фотография кафедрасының профессоры болып жұмыс істеді, сонымен қатар өзінің жазбаларын жариялады. Олар француз тілінде, Cahiers du cinéma журналында және басқа да бірнеше тілде жарық көрді.
After a 9 year absence from directing, Vartanov was asked to save a troubled project, The Roots (1983) which he later wrote was "the best film made in Armenia that year." During this period he also worked as a university professor of cinema and photography, while publishing his writings. They appeared in several languages, including French, in Cahiers du cinéma.
Кейінгі мансап
20 жылдан астам уақыт бойы Вартановтың фильмдері көбінесе жасырылып, баспасөзде есімдері тілге алынбаған, немесе шетелдік кинофестивальдерге жіберуге тыйым салынған. Түрмеде отырған Паражановқа жазған хатында Вартанов өзінің сүйікті ақыны Борис Пастернақтың сөздерін келтіріп: "Уақыт келгенде қатыгездік пен зұлымдық күші мейірімділік рухымен жеңіледі" деп жазды. Паражанов Вартановқа: "Қымбатты Миша, сенің тамаша хатыңды алдым. Әлемді бағалауда және өзіңді жеткізуде сен ешқашан осы деңгейде нақты болған емессің" деп жауап берді. Михаил Вартановтың соңғы деректі фильмдер трилогиясы "Жоғалған жүздер" (1987), "Минас: Реквием" (1989) және Бірінші Таулы Қарабақ соғысы кезінде соғысқа ұшыраған, блокадада қалған Арменияда түсірілген "Параджанов: Соңғы көктем" (1992) фильмдерінен тұрады.
For over 20 years, Vartanov's films had been largely suppressed, unmentioned by press, or blocked from submission to foreign film festivals. In a letter to the imprisoned Parajanov, Vartanov wrote, quoting his favorite poet Boris Pasternak: "the time will come and the power of meanness and malice would be overcome by the spirit of kindness." Parajanov responded to Vartanov: "Dear Misha, I received your amazing letter Never have you been more accurate in evaluating the world and expressing yourself ". Mikhail Vartanov's last documentary trilogy consisted of Erased Faces (1987), Minas: A Requiem (1989), and the influential film Parajanov: The Last Spring (1992) made in a war torn, blockaded Armenia during the First Nagorno Karabakh War.
Дәйексөздер
Біздің жерде үкімет Суретшінің өмірбаянын жасап шығарады. Біреуін бекер-ақ құрметтеп, марапаттайды, ал екіншісін ар-намысын төмендетіп, түрмеге қамап тастайды. "Ақылды үкімет екеуін де мойынсұнар құлдарға айналдыруды қалайды." "Мүмкін, Гриффит пен Эйзенштейн ұсынған кино тілінен өзге, әлемдік кино "Гранат түсі" фильміне дейін революциялық жаңалық ашқан жоқ шығар, Бюнельдің "Андалусиялық ит" фильмінің қабылданбаған тілін есепке алмасақ".
"In our land, the government manufactures the biography of the Artist. It honors and awards one, for nothing, and it dishonors and imprisons the other a wise government it desires to turn both into obedient slaves." "Probably, besides the film language suggested by Griffith and Eisenstein, the world cinema has not discovered anything revolutionarily new until the 'Color of Pomegranates,' not counting the generally unaccepted language of the 'Andalusian Dog' by Bunuel."
Мұра
Паражанов Вартанов институты 2010 жылы Голливудта Сергей Паражанов пен Михаил Вартановтың шығармашылық мұраларын зерттеу, сақтау және дамыту мақсатымен құрылды.
Parajanov Vartanov Institute was established in Hollywood in 2010 to study, preserve and promote the artistic legacies of Sergei Parajanov and Mikhail Vartanov.