Кіріспе

Tin Machine – 1989 жылғы 22 мамырда EMI America Records арқылы шыққан ағылшын-американдық хард-рок тобының тұңғыш студиялық альбомы. Топ құрамында ағылшын әнші-әндерші Дэвид Боуи, американдық гитарист Ривз Габриэлс және ағайынды Тони Фокс пен Хант Сейлс тиісінше бас гитара мен барабанда орындады, ал ағылшын Кевин Армстронг қосымша гитарист ретінде қатысты. Жобаны Боуи бастады, ол 1987 жылға қарай мансабында үзіліс сезінді және өзін жаңадан құруға ұмтылды. Габриэлспен Glass Spider Tour турнесінде танысқаннан кейін, екеуі бірлесіп жұмыс істеуге келісіп, келесі он жыл бойы жиі ынтымақтасты. Боуи 1970-жылдардан бері жұмыс істемеген Сальс ағайындыларын Лос-Анджелестегі кездесуден кейін шақырды, ал ағылшын продюсері Тим Палмер ко-продюсерлікке алынды. Альбом 1988 жылдың тамызында Швейцарияның Монтрё қаласындағы Mountain Studios студиясында, содан кейін 1989 жылдың көктемінде Багам аралдарындағы Нассау қаласындағы Compass Point Studios студиясында жазылды. Мүшелер арасындағы жеке пікір қақтығыстарына қарамастан, жазбалар өнімді болды. Тректер көбінесе тікелей эфирде, аздаған қабылдаулармен жазылды, Боуи микрофон алдында тұрып, ән мәтінін импровизациялап орындады, нәтижесінде әлемдік мәселелер мен махаббат туралы айтатын, негізінен хард-рок дыбысы мен мәтіндер пайда болды. Tin Machine өздерінің және альбомның атауын бір тректің атымен атады. Боуидің бұрынғы қосалқы топтарынан ерекшеліктері, Tin Machine демократиялық бірлік ретінде жұмыс істеді, бұл жарнамалық сұхбаттарда байқалды. Альбом шыққаннан кейін Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде үшінші орынға ие болды, бірақ сатылымдар тез төмендеді. Оған үш сингл және тректердің орындалуын қамтитын 13 минуттық музыкалық видео ілесе келді. Қолдау көрсеткен концерттік турнесі сияқты, Tin Machine да ара-жібір пікірлер алды және Боуидің өмірбаяндарынан ұқсас бағалаулар түсе берді, олар негізінен мәтіннің мағынасын және мелодияның жетіспеуін сынға түсті. Дегенмен, кейбір сыншылар бұл топтың гранж және альтернативтік рок стилін олар танымал болмай тұрып зерттегенін атап өтті. Tin Machine 1989 жылдың соңында Боуи Sound+Vision турнесіне шықпай тұрып, келесі альбомды жазуға кірісті. Боуи кейінірек 1997 жылғы Earthling альбомы үшін "I Can't Read" әнін қайта жазды.

Өмірбаян

1987 жылдың соңына қарай Дэвид Боуи өнер жағынан төмендеп кетті. 1980 жылдары "Let's Dance" (1983) альбомынан бастап үлкен коммерциялық жетістікке қол жеткізгенімен, ол кейіннен осы альбомның сәттілігі оны келесі бірнеше жылға созылған мансабындағы шығармашылық дағдарысқа алып келгенін айтты. "Tonight" (1984) және "Never Let Me Down" (1987) альбомдары сынға ұшырағаннан кейін Боуи өзінің мансабындағы орнын қайта қарастыра бастады; ол бұл кезеңді кейін "Фил Коллинз жылдары" деп атады. "Glass Spider Tour" турнесі оны шаршатуға айналды, себебі ол стадиондық рок-жұлдыздың өмір салтын сақтап тұру қиын болды. Музыкадан зейнетке шегінуді ойлаған Боуи он жыл бұрынғыдай, өзін толыққанды жаңартуды жөн көрді. Оның алғашқы қадамдарының бірі – ұзақ жылдар бойы серігі болған, Боуидің тобын басқарған Карлос Аломармен жол айырысу болды. Биограф Дэвид Бакли оның кететінін Боуидің "поп-жұлдыз" ретіндегі кезеңінің аяқталуы деп сипаттайды. 1987 жылдың соңында Боуи Лос-Анджелесте (Калифорния) Брайан Адамстың тобының мүшелері және продюсер Брюс Фэйрбернмен бірнеше жазу сессиясын өткізді. Сессиялардың нәтижесінде "Pretty Pink Rose" демо-нұсқасы, "Lucy Can't Dance" әнінің алғашқы нұсқасы және Боб Диланның 1965 жылғы "Like a Rolling Stone" хитінің кавер-версиясы жарыққа шықты. Соңғысы Боуидің бұрынғы "Spiders from Mars" гитаристі Мик Ронсонға сыйланды, оның орындауы музыканттың өлімінен кейін шыққан "Heaven and Hull" (1994) альбомына енді. Биограф Николас Пеггтің сөзіне сәйкес, сессия кезіндегі Боуи стилі оның келесі ірі жобасында зерттейтін нәрсеге ұқсас болды.

Даму

1987 жылдың қарашасында «Glass Spider» турнесінің соңында турдың американдық баспасөз хатшысы Сара Габриэлс Боуиге күйеуі Ривстің жазбалары бар демо-таспаны сыйлады. Боуи оны Америкадағы турне кезінде сахна сыртында кездесіп, дос болған еді, бірақ Габриэлс суретші деп ойлаған. Демода Габриэлстің ерекше гитаралық дыбысы естілді, биограф Марк Спиц оны «импровизациялық және көп ноталы, бірақ бір мезгілде күшті және блюздық» деп сипаттады. Ол былай деп еске алды: «Бәрі өте жылдам болды. Дэвид маған қоңырау шалып, мен Швейцарияға бардым, содан кейін бір апта ішінде музыканы жасадық». Боуи мен Габриэлстің ынтымақтастығы Боуидің мансабында жаңа кезеңді ашты. Ол әлі де турнелерге қатысып, медиаға сұхбат берсе де, тыңдаушылардың музыкасына деген үмітін азайтуға тырысты. Габриэлс былай деді: «Ол тоғысқан жолға келді. Ол Род Стюарт сияқты Лас-Вегаста өнер көрсетуіне болатын, немесе жүрегінің айтқанын істеуіне болатын». Ол Боуиге: «Сенің қалағаның мен сенің істегеніңнің арасындағы жалғыз кедергі – өзіңсің» деді. Боуи мен Габриэлстің алғашқы бірлескен жобаларының бірі – Боуидің 1979 жылғы «Lodger» альбомынан «Look Back in Anger» әнінің жаңа нұсқасы болды, ол 1988 жылдың шілдесінде лондондық театр қойылымы үшін жазылған. Содан кейін екеуі Швейцарияға оралды, онда Боуи Габриэлске сол кезде тыңдап жүрген музыкасын таныстырды. Олардың ішінде Led Zeppelin, Jimi Hendrix және Buddy Guy сияқты хард-рок тобы, Sonic Youth сияқты авангардтық топтар және Боуидің жаңа сүйіктісі – Pixies болды. Содан кейін Боуи мен Габриэлс жаңа жоба үшін демо жазды, оған «Bus Stop», «Baby Universal», «Pretty Pink Rose» және «Under the God» әнінің алғашқы нұсқасы кірді. Лос-Анджелесте «Glass Spider Tour» видеосының тұсаукесері кезінде Боуи бассист Тони Фокс Сейлспен кездесті, ол 1977 жылы Игги Поптың «Lust for Life» альбомын жазудан бері жұмыс істемеген еді. Екеуі қайтадан байланыс орнатты, содан кейін Тони өзінің ағасы, барабаншы Хант Сейлсті Боуимен бірге джем-сессияға шақырды. Габриэлстің айтуынша, Сейлс ағайындылары ритм-секция ретінде таңдалды, себебі олар «қалың қалталы музыканттар» болмасын деді, әсіресе бұрынғы топ мүшелерін іздеді. Боуи олардың төртеуінің топ құрып, әрбір мүшесі тең үлес қосуын талап етті. Сонымен қатар, «Look Back in Anger» ремиксіне жағымды пікірлер түскеннен кейін Боуи келесі жобасы үшін The Cult тобының Билли Даффи ұсынған продюсер Тим Палмерді жалдады. Палмер Боуидің үлкен жанкүйері екенін айтты, әсіресе «классикалық альбомдар, бірақ соңғы материалдары қызықтырмады». Ол Боуидің жұмыс әдістерін де ұнатты, оның ішінде барлық тараптан идеяларды ынталандыруды. Дегенмен Палмер Баклиге жобаға қол қойғанда, бұл «Дэвид Боуидің альбомы, Tin Machine альбомы емес» деп ойлағанын айтты. Спиц сондай-ақ Габриэлс пен Сейлс ағайындыларының Боуиге «Never Let Me Down» альбомының жалғасын жасауға көмектесетінін ойлап, топ құрмағанын мәлімдеді.

Жазу және өндіріс

Жаңа жобаны жазу 1988 жылдың тамызында Швейцарияның Монтрё қаласындағы Тау студиясында басталды. Боуи мен Габриэлс бір апта бойы сол жерде "Baby Can Dance", "Pretty Thing" және "Shopping for Girls" сияқты әндерді жазып, Сальс ағайындылары келгенге дейін. Палмер олардың келгенін еске алып: "Дүркіреп кетті", - деді. Ағайындылардың мінезі тік болғандықтан, Крис О'Лиридің өмірбаяны бойынша, "өздері қосымша ешкімге қызмет ететінін анық көрсетті". Габриэлс олардың келген алғашқы аптасы "жаңа келгендермен сынақтан өту" сияқты болды деп еске алады: "Олар мені сынағысы келді, өйткені Дэвид маған сенімділік танытты, ал мен халықаралық деңгейде шығарылған жазба жасамаған едім. [Олардың] көзқарасы былай болды: "Біз бәріміз кім екенімізді білеміз. Ал бұл кім?" Габриэлс пен Палмер бастапқыда жобаға күмәнмен қарады. Палмер бастапқыда "Боуидің ең керемет дыбысталатын альбомын" жасағысы келді және басқа бағытқа ұмтылып, көңілі қалды. Габриэлс музыкалық топқа кіруді жек көреді, оларды "қорқыныш" деп атайды, сонымен қатар топтар демократиялық бірлік ретінде жұмыс істемейді деп санайды. Габриэлс бірінші аптадан кейін Сальс ағайындыларының көзқарастарынан шаршады, ол өз жолын таңдап, олардың пікірін ескермейтін болды. Боуи де бірінші аптада "бір-бірін сынап көрудің қызық кезеңін" еске алды. Сессияларға 1985 жылы Live Aid-те Боуимен бірге ойнаған гитарист Кевин Армстронг қосылды. Студияда Хант Сэйлс барабан жиынтығын тұғырға орнатып, бөлмені басып, гитаристерді өздерін естімей қалдырды. Армстронг: "Ол мен жұмыс істеген ең қатты барабаншы еді, алғашқы бірнеше күн ішінде ести алмай қалдым", - деп еске алды. Бұл арада Палмер студияның айналасына әр түрлі микрофон орнатып, тікелей эфирдегі дыбысты жазу үшін жаттықты. Альбомдағы тректер топтың энергиясын жазу үшін аздап қайта жазылды. Басқа Tin Machine мүшелері Боуиді ән мәтіндерін қайта жазудан аулақ болуға шақырды: "Олар үнемі "Қорықпа", жазғандай ән айт деп айтатын. Мен өзімді тексеремін. Бірдеңе айтсам, "Бәлкім, мен бұл жағдайды біршама жеңілдете аламын" деп ойлаймын". Ол былай түсіндірді: "Біз энергиямен шығуды қаладық, жазғанда және ойнағанда сезінетін энергия. Альбомда аздаған қайта жазу бар. Біз үшін бұл - біздің тікелей дыбысымыз". Мұнан кейін Roxy Music 1972 жылы шыққан "If There Is Something" әнінің кавері орындалды. Боуи: "Біз соншалықты шаршадық, басқа ән жазуға күшіміз жетпеді, сондықтан біз ескі әнді басқа біреудің материалдарына қалай қарайтынымызды көрсету үшін пайдаландық;" ән альбомнан алынып тасталып, топтың келесі альбомына қосылатын болды. Жазу жұмыстары тез жүріп, кейде Tin Machine күніне бір ән жаздырады. Габриэлс былай дейді: "Біз әндерді жаздырып, қайта жазып, кейде тіпті сол күні микстейтінбіз". Tin Machine бір түнде "I Can't Read" және "I Can't Read" әндерін жазды. Барлығы алты апта ішінде топ 35 ән жазды. 2017 жылы Габриэлс альбомның "қос альбом болуы мүмкін" деп айтты, бұл кезеңде олар әлі шығарылмаған материалдың мөлшерін ескергенде. Армстронг биограф Пол Тринкаға: "Менің ойымша, ең жақсы шығармалардың кейбіреулері алғашқы жазбаға кірмеді. Менің ойымша, Дэвид әдейі дауыссыз дыбыс шығаруға тырысты: егер ол тым қауіпсіз немесе сыпайы болса, ол оны тастап кетеді". Габриелстің айтуынша, топтың ықтимал атаулары үшін бірнеше нұсқалар бар еді. Топ бір әннен кейін альбом мен топ атын шығаруға Tin Machine-ге кірісті. Боуи бей-жайлық сезімін еске алды: "Біз топтың қандай атауына қызығушылық танытпадық, сондықтан ол кездейсоқ болды. Сальс ағайындылары Tin Machine-ді ұнатады, өйткені олар оны Monkees-ті еске түсіреді деп ойлады, "өзінің жеке әнін бар!" Габриелс "Императордың жаңа киімдері" деген атауды ұсынған, бірақ кейіннен ол "өзін-өзі сынаққа салуға ұқсайды; сыншыларыңызға оқ-дәрі беру". Боуи "Тин машинасын" жасауды ұнатты, "Мен бұл іске өте қатты қызығамын, ертең келесі альбомды жазғыза бастағым келеді" деді. Алғашқы альбомды бітірген соң Боуи олардың жалғасатынына сенімді болды. Ол: "Керек дегенде тағы екі альбом шығады. Иә, біраз уақыт солай болады. Біз бір-бірімізбен ойнағанды жақсы көреміз, неге олай етпекпіз?" Ол "Pretty Thing" және "Sacrifice Yourself" әндерін қоспағанда, махаббат әндерінің көпшілігі "романтикалық клишелерге жақындағанын" атап өтті.

Шығару және жылжыту

Tin Machine-нің обложкасында топтың төрт мүшесі қара костюмдерде бейнеленген, бұл Спитцтің сөзінше, оларға «таза киімделген банкирлер тобы» сияқты көрініс береді. Боуи осы кезеңде – карьерасында алғаш рет – сақал қойды, Спитцтің айтуынша, бұл жағдай тыңдаушыларды екіге бөліп жіберді. Альбомды насихаттаған кезде Боуи интервью алатындарға топтың демократиялық бірлік екенін жеткізді, ал Пегг бұл жайлы «Дэвидпен сұхбаттасқысы келген әркім топтың қалған мүшелерімен де сұхбаттаса алады» деді. Бұл қадамды сыншылар суретшінің не істегісі келетінін өзі де білмейтін жарнамалық трюгі деп бағалады. Боуи 1999 жылы былай деді: «Менің ойымша, жағдайды ашуландырып, сыншыларға біреуді жерлеуге қажетті сылтау берді, олар ең бастысы осыны іздейді». Tin Machine және альбом туралы естіген EMI America Records лейблы қызығушылық танытпады. Тим Палмер Баклиге лейблдің тағы бір «Let's Dance» сияқты хитке құмар екенін және Боуидің жаңа бағытынан жаңылғанын айтты. Лейбл альбомды қалай насихаттау керектігін білмегендіктен, обложкасына Боуидің жаңа жобасы екенін көрсететін стикерлер жабыстырды. Дегенмен, EMI America 1989 жылдың 22 мамырында Tin Machine альбомын шығарды, әртүрлі LP және CD форматтарында, каталог номерлері MTLS 1044 және CDP 7919902 болды. Бірақ сату көрсеткіштері тез төмендеді. Дейв Томпсонның мәліметінше, альбом Ұлыбритания хит-парадында тоғыз апта болды. Tin Machine-нің алғашқы сатылымы бірнеше жыл ішінде 200 000 мен 1 000 000 дана аралығында болды деп есептелді. Tin Machine үш синглмен бірге шығарылды. Біріншісі, «Under the God» әніне «Sacrifice Yourself» әні қоса беріліп, 1989 жылдың маусымында жарық көрді және Ұлыбританияда 51-орынды иеленді. Бұл ән MTV және американдық радиостанцияларында да көп ойналды. Екіншісі, атаулық трек, Диланның «Maggie's Farm» әнінің тікелей орындалу нұсқасымен бірге 1989 жылдың қыркүйегінде шықты және Ұлыбританияда 48-орынды иеленді. Үшінші және соңғы сингл, «Prisoner of Love» әнінің редакциясы «Baby Can Dance» әнінің тікелей орындалу нұсқасымен бірге келесі айда шықты, бірақ хит-парадқа ілесе алмады.

Музыкалық бейне

Tin Machine альбомының шығуымен бірге 13 минуттық музыкалық видео шығарылды, онда әндердің орындалу үлгісіндегі клиптер бірінен соң бірі жалғасты, "Pretty Thing" әнінен басталып "Under the God" әнімен аяқталды. Видео Нью-Йорктегі The Ritz клубында түсірілді және бұрын Боуимен "Jazzin' for Blue Jean" (1984), "Absolute Beginners" (1986) және "Day In Day Out" (1987) сияқты видеолар мен альбомдарда жұмыс істеген Джулиен Темпл режиссерлік етті. Сол кезде фильм телеарналарда сирек көрсетілді, бірақ Пеггтің сөзіне сүйенсек, ол Ұлыбританиядағы кейбір кинотеатрларда қосымша фильм ретінде көрсетілді. 1999 жылы Боуи бұл видеоны өзінің барлық музыкалық видеоларының арасындағы ең сүйіктісі деп атады. EMI 2007 жылы видеоның ресми коммерциялық дистрибуциясын жоспарлаған, бірақ iTunes-тің видео ұзақтығын 10 минутпен шектеу саясатының салдарынан ол жойылды. Лейбл оның орнына титулдық ән мен "Under the God", сондай-ақ "Heaven's in Here" және "Prisoner of Love" әндерінің толық ұзақтықтағы клиптерін шығарды. Толық 13 минуттық видео 2019 жылы оның 30 жылдығын мерекелеу үшін жарық көрді.

Тікелей өнер көрсетулер

1989 жылы 31 мамырда International Rock Awards Show-да тікелей эфирде өнер көрсетуден бұрын, Tin Machine альбомын жаздырған кезде Нассауда жарияланбаған концерт өткізді. Екі аптадан кейін олар 12 концерттен тұратын Tin Machine турнесіне шықты, ол шілде айының басында аяқталды. Концерттік тізімде тек Tin Machine әндері, жаңа туындылар мен 1960-шы жылдарға арналған каверлер болды. Шоулар көбінесе жарамалы пікірлерге ие болды; сыншы Алястер Маккей Herald Scotland басылымында былай деп жазды: "Топтың барлық тәжірибесіне қарамастан, олар уақытты дұрыс сақтамайды, ал Боуидің дауысы жоғары дыбыспен агрессияға төтеп бере алмайды. [Күлкілі Боуи] өзінің тобы жаңа жылда осы тәжірибені қайталауға оралатынын уәделеді. Бұл бір ғана сұрақ тудырды: Неге?". Кейінірек Габриэлс Салес ағайындарының арқасында топтың "әр концерттің үштен бірін" импровизациялағанын мәлімдеді. 1989 жылдың 25 маусымында Парижде өткен концерттің жазбасы 2019 жылдың тамызында, Tin Machine-нің 30 жылдығына орай цифрлық жүктеуге және ағыммен тыңдауға қолжетімді болды. "Live at La Cigale, Paris, 25th June, 1989" деп аталған жазба Палмердің мастерлеуімен шығарылды. Тур аяқталғаннан кейін Tin Machine 1989 жылдың соңында Австралияға барып, келесі альбомын жазуға кірісу үшін үзіліс жасады. Олар 4 қарашада Сиднейде бір реттік концерт берді. Tin Machine II (1991) альбомына арналған жазбалар 1990 жылдың қаңтарына дейін жалғасты, содан кейін Боуи өзінің жаңа жеке турнесі Sound+Vision Tour туралы хабарлады.

Қабылдау

Tin Machine музыка сыншылары тарапынан жарық көрген кезде көбінесе ара-жібір пікірлерге ие болды. Trynka-ның айтуынша, көптеген адамдар оны Station to Station (1976) және Low (1977) альбомдарынан бері Боуидің ең қиын альбомы деп қабылдағанмен, альбом тез арада "мақтаншылдыққа, догматизмге және көңілсіздікке" толы деп сынға ұшырады. Кейбіреулер оны Боуидің 1980 жылғы "Үрейлі монстрлар" альбомынан бері ең агрессивті жұмысы деп атады. McClatchy Company-ның шолуында Tin Machine "жұқа, күшті рок-н-ролл машинасы" деп сипатталды, бұл "Боуидің қайта оралғанын" көрсетті. Ал Pareles көптеген әндердің Боуидің ең жақсы туындыларымен салыстырғанда "уақыт сынағынан өтпейтінін" айтты. Spin журналының Джо Леви альбомды "шусыз шулы рок" деп атады, оны "агрессивті, тікелей, қатыгез және стильді түрде қарапайым" деп сипаттап, "рок авангардының энергиясын дәстүрлі R&B ырғағымен үйлестіреді" деді. Алайда, сол журнал жеті жыл өткен соң осы альбомды "Ешқашан жарыққа шығармауы керек елу альбомның" тізіміне енгізді. Сонымен қатар, 1998 жылы Melody Maker журналы жүргізген сауалнамада, көптеген диджейлер мен журналистердің таңдауы бойынша барлық уақыттың 20 ең нашар альбомының тізімінде Tin Machine 17-орынды иеленді.