Кіріспе

Transformer – американдық әнші Лу Ридтің екінші жеке студиялық альбомы. Дэвид Боуи мен Мик Ронсон продюсерлік еткен альбом 1972 жылғы 8 қарашада RCA Records компаниясы арқылы жарық көрді. Ол глэм-рок жанрының маңызды туындысы саналады және Ридтің ең табысты синглы – "Walk on the Wild Side" қанатында, жыныстық бағдары, гендерлік идентиті, проституция және есірткі қолдану сияқты көңіл көтеруге болмайтын тақырыптарды қамтиды. Ридтің өзімен аталған тұңғыш жеке альбомы сәтті болмаса да, Боуи Ридтің бұрынғы тобы The Velvet Underground-тың ертедегі жанкүйері болды және Ридтің танымалдығын арттыру үшін оның атын пайдаланды, ол әлі кең көлемде танылмаған еді. Кейбір әндер 1970 жылғы жазда Max's Kansas City-де өткен концерттерде орындалды; ал соңғысы атауын Т.С. Элиоттың модернистік поэмасы "Шөл даланың" ("A Game of Chess") екінші бөлімінің соңғы жолынан алған: "Жақсы түң, ханымдар, жақсы түң, тәтті ханымдар, жақсы түң, жақсы түң", бұл сөздердің өзі Шекспирдің "Гамлет" пьесасындағы Офелияға тиесілі. Ридтің Velvet Underground тобындағы кезеңдеріндегідей, суретші Энди Уорхолмен байланысы тығыз болды. Ридтің айтуынша, Уорхол оған қатыгез адам туралы ән жазу керектігін айтқан. Рид "қатыгез" дегеніңіз не екенін сұрағанда, Уорхол: "Мен сені гүлмен ұрғандай", – деп жауап берді, нәтижесінде "Vicious" әні дүниеге келді.

Өндіріс

Transformer Дэвид Боуи мен Мик Ронсон өндірген, екеуі де Ридтің Velvet Underground тобымен жұмысына күшті ықпал көрген. Боуи Hunky Dory альбомының сыртқы жағында Velvet Underground туралы тікелей айтылмаған сілтеме жасады және 1971–1973 жылдары концерттерде және BBC-де "White Light/White Heat" және "I'm Waiting for the Man" әндерін үнемі орындады. Ол тіпті Pin Ups альбомына қосу үшін "White Light/White Heat" әнін жазуға кірісті, бірақ ол аяқталмады; Ронсон 1974 жылы өзінің жеке альбомы Play Don't Worry үшін осы әннің музыкалық сүйемелдеуін пайдаланды. Мик Ронсон (сол кезде Боуидің тобының, Марстан келген жәндіктердің бас гитарисі) альбомды Лондонның Trident Studios студиясында жазу кезінде маңызды рөл атқарды, ол қосымша өндіруші және негізгі студиялық музыкант болды (гитара, фортепиано, флейта және қосалқы вокалмен үлес қосты), сондай-ақ аранжировщик болып, "Perfect Day" әніне аспаптық аранжировка жасады. Рид Ронсонның "Классикалық альбомдар" деректік фильмінің "Transformer" бөліміндегі үлесін жоғары бағалады, оның жұмысының әдемілігін атап өтті және скрипкалардың дыбысын күшейту үшін вокалды төмендетуге көмектескенін айтты. Альбомдағы әндер қазір Ридтің ең танымал туындыларының қатарында, олардың ішінде "Walk on the Wild Side", "Perfect Day" және "Satellite of Love" бар, ал альбомның коммерциялық сәттілігі оны культтік мәртебеден халықаралық жұлдыз деңгейіне көтерді.

Көркем шығарма

Мұқабасы Мик Роктың суреті еді, ол оны қараңғы бөлмеде басып шығарғанда әлдеқашан тым көп экспозицияға ұшырады. Рок бұл кемшілікті байқады, бірақ ол осы кездейсоқ әсерді альбом мұқабасына қоюға лайық деп шешті. Роктың айтуынша: "Мен Луға контактты парақтарды көрсеткенде, ол трансформаторға түскен суретті бірден таңдады. Мен өзім басып шығардым – сол кездегідей. Бірінші сынақ экспозиция кезінде фокусқа келмеді. Луға нәтиже ұнады. Альбом мұқабасы үшін осы оқиғаны қайта жасауға он екі рет әрекет еттім". Карл Стойкер (Roxy Music-тің алғашқы үш альбомының мұқабаларын түсірген автор) артқы мұқабаға әйел мен ер адамның суретін түсірді. Әйел – 1960 жылдардағы Лондонның супермоделі Гала Митчел. Ал ер адамды Эрни Тормален (Ридтің досы) сомдады. Ер адамда көзге көрінетін эрекция бар сияқты, бірақ Ридтің сөзіне сенсек, бұл Тормален фотосессияға дейін джинсына тыққан банан еді.

Шығару

Алғашқы сингл "Walk on the Wild Side" альбомы, оның даулы мазмұнына қарамастан, халықаралық деңгейде сәтті болды. Әннің мәтінінде трансгендерлік мәселелер, жыныстық акттар және есірткілер туралы сөздер келтіріледі, осының салдарынан кейбір елдерде оны цензуралады, ал басқаларында толығымен тыйым салынды. Қазір бұл әнді жанкүйерлер мен музыка сыншылары Лу Ридтің визиттік карточкасы деп есептейді. "Satellite of Love" әні 1973 жылдың ақпан айында екінші сингл ретінде жарық көрді. 2002 жылы альбомның 30 жылдық мерекесіне арналған жаңа нұсқасы шықты, ол "Hangin' Round" және "Perfect Day" әндерінің демо-жазбаларын, сондай-ақ альбомның жарнамасы бар құпия тректі қамтиды. 2013 жылдың қазан айында Ридтің қайтысынан кейін "Transformer", "Walk on the Wild Side" және "Perfect Day" әндерінің сандық сатылымы 300%-дан астамға өсті, ал "Walk on the Wild Side" әні Billboard Rock Digital Songs чартында 38-орынға енді.

Сыни қабылдау

Rolling Stone журналындағы аралас пікірінде Ник Тошес "Satellite of Love", "Vicious", "Walk on the Wild Side" және "Hangin' 'Round" әндерін атап өтті, олардың оның пікірінше, қоздыратын сексуалдықты білдіреді. "Рид өзінің альбомы керемет деп есептейді. Мен оның қабілетіне сай емес деп ойлаймын. Оның Джаггер мен Боуи сияқты адамдардың тек жанынан өткен нәрселерді тудыруға қабілетті, өте қауіпті, күшті музыка ойлап табу қабілеті бар сияқты." 2000 жылы Колин Ларкиннің "Барлық уақыттың ең жақсы 1000 альбомы" тізімінде 58-ші орынға ие болды. Transformer NME журналының "Барлық уақыттың ең ұлы альбомдары" тізімінде де 55-ші орында тұр. 2003 жылы альбом Rolling Stone журналының барлық уақыттың 500 ең ұлы альбомы тізімінде 194-ші орынды алды, 2012 жылы жаңартылған тізімде бұл көрсеткіш сақталды, ал 2020 жылғы тізімде 109-шы орынға көтерілді. Ол Q журналының "Ең ұлы 100 альбом" тізіміне де енген. 2018 жылы 33⅓ музыкант Езра Фурманның Transformer туралы кітабын шығарды.