Кіріспе
Америкалық баскетбол жаттықтырушысы (1928–2001)
Альфред Джеймс МакГайр (7 қыркүйек 1928 – 26 қаңтар 2001) – американдық жоғары оқу орны баскетбол жаттықтырушысы және телехабаршы, 1964 жылдан 1977 жылға дейін Маркетт университетінің бас жаттықтырушысы болды. Маркетт университетіндегі соңғы маусымында ұлттық чемпионатты жеңіп алды және 1992 жылы Нейсмит мемориалдық баскетбол даңқы залына енгізілді. Ол ұзақ жылдар бойы ұлттық телеарнада баскетболдан хабар таратушы ретінде және ерекше мінезімен де танымал болды.
Ерте өмір
МакГайр үш жыл бойы Сент-Джонс-Преп мектебінде баскетбол ойнады, ол уақытта Бруклин, Нью-Йорк қаласында орналасқан (1947 жылы бітірген), содан кейін Сент-Джонс университетінде (1947–1951) төрт жыл ойнап, көзге түсті және 26–5 есебімен және NIT турнирінде үшінші орын алған 1951 жылғы команданың капитаны болды.
НБА мансабы
Колледжді бітірген соң МакГайр НБА-да, туған қаласы Нью-Йорк Никс командасында үш маусым ойнады, 1951–1954 жылдары. «Никс» командасымен бірге ойнағанда, ол бірде бапкерінен ойынға түсіруді өтінді, кепілдік беріп: «Мен Кузиді тоқтатуға шамасы бар». Содан кейін МакГайр құрамға қосылып, «Селтикс» жұлдызының келесі алты шабуылында оған қатысты құқық бұзушылық жасады. 1954 жылдың 17 қыркүйегінде «Никс» МакГайр мен Конни Симмонсты Рей Феликс пен Чак Григсбиге Балтимор Буллетс командасына саудалады. МакГайр «Буллетс» командасының құрамында 10 ойында бар болғаны 98 минут ойнап, 23 ұпай жинады; шындығында, рекордтар кітабында оның осы көрсеткіштері тіркелмеген. Қараша айының соңында НБА 3–11 есебімен (және банкрот болған) «Буллетс» командасының франшизасын жойды және Балтимордың барлық ойындарын, сондай-ақ жеке статистикасын ешқашан ойналмағандай деп есептеді. Бірнеше бұрынғы «Буллетс» ойыншылары (оның ішінде All-Star Фрэнк Селви) басқа НБА командаларына өтті, бірақ МакГайр (аяқ жарақатынан кейін жарысқа қатыса алмады) осы мүмкіндікті пайдаланбады, осылайша ойыншылық карьерасын аяқтады.
Жаттықтырушылық мансап
МакГайр өзінің жаттықтырушылық мансабын Дартмут колледжінде бас жаттықтырушы Догги Джулианның ассистенты (1955–1957) ретінде бастады. МакГайр Дартмут университетінің жаңа түлектер командасын жаттықтырды. Оның ойыншыларының бірі Дейв Гавитт еді. Содан кейін МакГайр өзінің алғашқы бас жаттықтырушылық қызметін Солтүстік Каролина штатындағы Белмонт қаласындағы Белмонт Абби колледжінде (1957–1964) атқарды, онда ол Нью-Йорк көшелерінен көптеген дарынды мектеп оқушыларын тартты. 1964 жылы МакГайр Милуокидегі Маркет университетінің бас жаттықтырушысы болды, онда ол табысқа жетті, соның ішінде 1970 жылы NIT турнирінің чемпионы атанды және 1974 жылы «Финал төрттігіне» өтті, онда болашақ чемпион NC State Wolfpack командасына есе жіберді. 1973 жылдан бастап ол бағдарламаның атлетикалық директоры қызметін де атқарды. Оның соңғы ассистенттері Хэнк Реймондс (1961 жылы жұмысқа алынған) және Рик Маджерус (1971 жылы жұмысқа алынған) болды, олар екеуі де колледж деңгейінде табысты бас жаттықтырушыларға айналды. Ол оларды 1977 жылы команданың табысының кілті деп атады: «Біз әлеуметтік тұрғыдан қарым-қатынас жасамағандықтан және біздің ритміміз әртүрлі болғандықтан жұмыс істедік. Хэнк – энциклопедия, әкімші, баскетбол ережелерін жақсы білетін нұсқаулық. Рик – ағайындылардың тамаша тағамы, ойыншылар арасындағы жас айырмашылығын толтыратын жігіт, қазіргі заманғы баскетболға бейім рекрутер. Ал мен – Гудини, көзге көрінбей кететін шебер. Менің өзімнің 85 пайызым – құрғақ чиптер, ал қалған 15 пайызым – сирек кездесетін талант. Менің ойымша, сол 15 пайыздың ішінде, психикалық тұрақтылық, БАҚ, тышқандарға емес, пілге назар аудару және түнгі өмір салған киви құсының өмірін ұзарту бар». МакГайр 1977 жылы, бас жаттықтырушы ретіндегі соңғы маусымында Маркеттің жалғыз NCAA баскетбол чемпионатында жеңіске жеткізді. 1976 жылдың 17 желтоқсанында МакГайр жанкүйерлерді таң қалдырып, ағымдағы маусым аяқталғаннан кейін жаттықтырушылық қызметтен кетіп, 1977 жылдың 1 мамырынан бастап Medalist Industries компаниясының вице-президенті болатынын мәлімдеді; ол бұл спорттық тауарлар фирмасының директорлар кеңесінде алты жыл қызмет еткен. Солтүстік Каролинаның жаттықтырушысы және досы Дин Смит МакГайрдың жаттықтырушылық мансабында «өмір бойы» болуға ниеттенбегенін айтты. МакГайр компанияда бір жылға жетпей жұмыс істеді және 1978 жылдың 20 наурызында отставкаға кетті. Турнирдің барлық кезеңінде МакГайр өзіне сәттілік әкеледі деп сенген қара спорттық костюм мен сұр шалбар киді. Альфред «Бутч» Ли, Морис «Бо» Эллис және Джером Уайтхедтің жетекшілігімен Маркетт командасы кейіннен МакГайр «жайқын демалыс» деп атаған кезеңді бастан өткерді, оның барысында Уайтхед толық алаңнан пас алды және соңғы секундта тамаша соққы жасап, Маркеттті Ұлттық жартылай финалда UNC Charlotte командасынан басып өтті. Екі күннен кейін олар Дин Смиттың Солтүстік Каролина «Тар Хилз» командасын жеңіп, титулға ие болды. NCAA турниріне жеті жеңіліспен келген Маркетт, бұл көрсеткіш бойынша сол кездегі чемпиондардың арасында рекордты көрсетті. Атлантадағы «Омни» аренасында өткен осы қызықты демалыс Маркеттке жарқын жеңіс сыйлады. МакГайрдың орнын оның ассистенті Хэнк Реймондс басты, ал 1983 жылы оны Маджерус алмастырды; Маркетт 2003 жылға дейін тағы бір «Финал төрттігіне» жетпеді. Маркетте жұмыс істеген кезеңде МакГайр Висконсин балалар ауруханасының игілігі үшін «Алдың жүгіруі» атты қайырымдылық шарасын құрды. Бұл жарыс 2017 жылы 40 жылдығын тойлады.
Өлім
2001 жылы 72 жасында Висконсин штатының Брукфилд қаласында лейкемиямен ұзақ күрескеннен кейін қайтыс болды. 92 жылғы Даңқ залына енгендердің қатарында Лу Карнесекка, Фил Вулперт, Джек Рамзи, Конни Хокинс, Боб Ланьер, Сергей Белов, Нера Д. Уайт және Лусия Харрис Стюард болды. МакГайр Солтүстік Каролина және Оңтүстік Каролина штаттарының бұрынғы жаттықтырушысы Франк МакГайрмен туысқан емес. Ал және Франк, Франк Оңтүстік Каролинада бас жаттықтырушы болып жұмыс істеген кезде бір-біріне қарсы жаттықтырған. Ал Сент-Джонс университетінде Франк үшін ойнаған. Франк МакГайр Альдың жаттықтырушысы және насағатшысы деп есептеледі. МакГайрдан әйелі Патриция, үш баласы – ұлдары Элли (әкесі үшін Маркетт клубында ойнаған) және Роб, қызы Норин, сондай-ақ алты немересі қалды.
Ойнаңыз
Ал МакГайрдың бұрынғы теледидар серіктесі және досы Дик Энберг актер Котер Смит ойнаған «Кош» атты бір адамдық театрлық пьеса жазды. Ол 2005 жылы Маркет университетінің Хелфаер театрында тұңғыш рет көрсетілді, ал 2006 жылы көпшіліктің сұранысы бойынша қайтадан сол сахнаға оралды. Содан кейін пьеса 2007 жылғы Final Four чемпионаты кезінде Атлантадағы Альянс театрында, 2008 жылдың ақпан айында Хофстра университетінде және 2008 жылдың сәуірінде Сан-Диего округінің Солтүстік жағалау репертуарында қойылды. Ол 2008 жылдың тамызында танымал сұраныспен Солтүстік жағалауға оралды, ал 10 қазанда Дик Энбергтің бітірген оқу орны – Орталық Мичиган университетінде көрсетілді. 2008 жылдың 12 қарашасында Сан-Диего Чарджерс командасының пайдасына арналған қосымша шара ұйымдастырылды. 2017 жылдың қаңтар-маусым айларында «МакГуайр» атты пьесаны Милуоки репертуарлық театры ұсынды, басты рөлді Тони сыйлығының иегері Энтони Кривельо сомдады. Бұл қойылым 150 орындық Стакнер Кабаресіндегі барлық кассалық рекордтарды жаңартты, билеттердің барлығы сатылып түгелді. Кривельо спектакльдегі жұмысы үшін сыншылардың жоғары бағасын алды және 2017 жылғы Висконсин Футлайтс сыйлығын «Пьесадағы басты рөлдегі үздік актерлік шеберлігі» үшін жеңіп алды. 2017 жылдың 20 мамырында Висконсин университетінің стадионында өткен Висконсин спорттық сыйлығында осы қойылымнан бес минуттық үзінді көрсетілді. Көрермендер қатарында Green Bay Packers командасының All Pro ойыншылары Аарон Роджерс, Дэвид Бахтиари, сондай-ақ Green Bay Packers командасының ойыншылары Джейсон Сприггс, Кайл Мерфи, бұрынғы ойыншы Марк Таушер, Milwaukee Brewers командасының ойыншысы Джонатан Виллар, Milwaukee Bucks командасының ойыншысы Джабари Паркер, UW әйелдер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Джонатан Ципис, Висконсин университетінің бұрынғы баскетбол командасының бас жаттықтырушысы және қазіргі Butler командасының бас жаттықтырушысы Лавалл Джордан, Маркет университетінің баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Стив Войчеховски, UW баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Грег Гард, тележүргізушілер мен басшылар Билл «Рок» Шредер, Стив «Гомер» Тру, ESPN, FOX Sports Wisconsin телеарналарынан Тим Ван Воорен, Major League Baseball, Good Karma Broadcasting компаниясының негізін қалаушы және Milwaukee’s ESPN Radio радиостансасының иесі Крейг Кармазин, Висконсин, Маркет университеті, UW Green Bay, UW Milwaukee университеттерінің үздік ер және әйел спортшылары, Маркет университетінің атлетикалық директоры Билл Шолл, Висконсин әйелдер волейболының 2017 жылғы үздік ойыншысы Лорен Карлини, Висконсин баскетбол командасының ойыншылары, соның ішінде Зак Шоуолтер, атлетикалық директор/NCAA құрмет залының мүшесі және бұрынғы футбол командасының бас жаттықтырушысы Барри Альварес қатысты. МакГайрдың өмірі туралы төрт кітап жазылған. МакГайрдың өмірбаяны «You Can Call Me Al: The Colorful Journey of College Basketball's Original Flower Child, Al McGuire», Чикаго аймағының авторы және журналисі Джозеф Деклан Моран МакГайрдың қатысуымен жазған, алғаш рет 1999 жылдың наурызында Prairie Oak Press (Мэдисон, Висконсин штаты) баспасында жарық көрген; «Мен Аль МакГайрды еске аламын: Колледж баскетболының ең ақылды жаттықтырушысы мен комментаторының жеке естеліктері мен куәліктері (оны білген адамдар айтқандай)», Майк Тоул жазған, 2001 жылдың желтоқсанында Cumberland House Publishing баспасында жарық көрген; «Cracked Sidewalks and French Pastry: The Wit and Wisdom of Al McGuire», Том Кертчер жазған, 2002 жылдың қарашасында Висконсин университетінің баспасында жарық көрген; «Al McGuire: The Colorful Warrior», Роджер Джейнес жазған, 2004 жылдың шілдесінде Sports Publishing LLC баспасы жариялаған.
Негізгі маусым
ЖылКомандаОйынСанҚұрылғанГол%Тәуелділік%ҚайтарымСанҰпамОрташаҰпам1951–52Нью-Йорк5913.4.431.5252.11.83.51952–53Нью-Йорк5821.2.390.6372.92.56.11953–54Нью-Йорк6413.3.328.4361.91.62.71954–55Балтимор109.8.281.714.9.82.3Карьера19115.5.379.5512.21.94.0
Плей-офф
ЖылКомандаОйынМинұпасыГол%Тәуелділік%Соққы%ҚайтарымАппастарТарту%ҰпайОрташа1952Нью-Йорк1316.0.392.7411.31.14.61953Нью-Йорк78.9.214.0001.01.3.91954Нью-Йорк417.3.444.2221.01.84.5Карьера2414.1.373.5121.21.33.5