Кіріспе

Чили президенті сайлауы

Чилиде 1946 жылдың 4 қыркүйегінде президент сайлауы өтті. Сайлау қорытындысы бойынша Радикалдық партиядан баққан Габриэль Гонсалес Видела жеңіске жетті, ол сайлаушылардың 40 пайызы мен Конгресс дауысының 75 пайызын жинады.

Сайлау жүйесі

Сайлау абсолюттік көпшілік жүйесі бойынша өтті, онда кандидат сайлану үшін халықтың дауысының 50 пайызынан астам дауыс жинауы тиіс еді. Егер ешбір кандидат қажетті көпшілік дауысқа қол жеткізбесе, Ұлттық Конгрестің екі палатасы ең көп дауыс алған екі кандидатты дауысқа салу үшін шақырылар еді.

Бернардо Ибанез

Гонсалес Виделаның Демократиялық одақтан кандидат ретінде ұсынылуына орай, Социалистік партия 11 шілдеде Гонсалеске қолдау көрсетпейтінін және оның орнына өз кандидаттарын тікелей сайлауға қатыстыратынын мәлімдеді. 18 тамызда өткен толық құрамымен отырыста Социалистік партия жұмысшылардың көшбасшысы Бернардо Ибаньестің президенттікке үміткерлігін ресми түрде жариялады.

Фернандо Алессандри

Демократиялық Альянстың Гонсалеске қолдау көрсетуі коммунистік радикалдық альянсқа қарсы болған радикалды қозғалыстың ішіндегі фракцияның жарылуына себеп болды. Бұл жарылу Хулио Дюран мен Артуро Олаваррия басқаратын Демократиялық радикалдық партияның құрылуына әкелді. Партия Альфредо Духальдені кандидат ретінде жақтады, сондай-ақ Аутентикалық социалистік партия да оған қолдау көрсетті. Духальде 3 тамызда ұсынылымды қабылдап, Республика вице-президенті лауазымынан кетуге және сол күні вице-адмирал Висенте Мериноға билікті тапсыруға келісті. Содан кейін, 11 тамызда Артуро Алессандри өзінің ұлы Фернандо Алессандри Родригес пайдасына кандидаттығынан бас тартты. Фернандо Мармадуке Гроув коалициясының либерал, демократиялық радикал және аутентикалық социалистер өкілі болды. Екі күннен кейін, 13 тамызда Альфредо Духальде кандидаттығынан бас тартып, саяси науқаны үшін айдың басында тастап кеткен Республика вице-президенті лауазымын қайта иеленді. Сол күні, 13 тамызда Аграрлық еңбек партиясы Фернандо Алессандриге қолдау білдірді.

Нәтижелер

Президенттік кандидаттардың ешқайсысы 1925 жылғы конституцияда белгіленгендей, абсолютті көпшілік дауысқа ие болмағандықтан, ең көп дауыс жинаған екі кандидаттың біреуін таңдау жауапкершілігі Толық Конгресске жүктелді. Осы жағдай оңшыл партияларды сайлауда жеңіске жете алмаған соң, Толық Конгрессте жеңіске жетуге талпындырды. Гонсалес Видела Эдуардо Круз Кокені солшыл кандидаттың жеңісін жоққа шығаруға бағытталған маневрлер жасады деп айыптады, сонымен қатар Толық Конгресстегі түрлі саяси топтардың қолдауын қамтамасыз ету үшін үгіт жүргізіп жатқанын мәлімдеді. Гонсалес Видела саяси білігін пайдаланып, кең қолдау коалициясын құрды. Ұзақ пікірсайыстардан кейін Духалденің жақтастары да, демократиялық радикалдар да (Олаваррияны қоспағанда) оған сайлауда қолдау көрсетуге келісті. Содан кейін Ұлттық фаланга коалицияға қосылды, одан кейін дереу аграрлық және социалистік партиялар, оның ішінде Гроув және Бернардо Ибанез фракциялары да қосылды. Консерваторлардың қолдауын алуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Коммунистер де өз дауыстарын берді, ал бастапқыда бас тартқан либералдар да ақырында оны қолдауға бел буды.