Каталин Сили: Венгриялық саяхатшы және заңгердің өмірбаяны
Katalin Szili
Каталин Сили – венгерский политик, юрист, бывший спикер парламента (2002-2009). От соцпартии к поддержке Fidesz, эволюция взглядов и политической карьеры.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венгрия саясаткері (1956 жылы туған)
Hungarian politician (born 1956)
Каталин Сзили (13 мамыр 1956 жылы туған) – венгриялық саясаткер және заңгер, Ұлттық Ассамблеяның бұрынғы депутаты, 2002 жылдан 2009 жылға дейін Ұлттық Ассамблея спикері қызметін атқарды. Венгрия Халық Республикасында әкімшілік қызметте жұмыс істегеннен кейін, ол ұзақ жылдар бойы солшыл Венгрия Социалистік партиясының (MSZP) мүшесі болды. 1994 жылдан 2014 жылға дейін парламент депутаты болды және он жыл бойы партиясының жетекші саясаткері саналды. 2014 жылғы сайлаудан кейін ол бірте-бірте оңшыл «Фидес» үкіметін қолдаушыға айналып, ұлтшылдық және иммигранттарға қарсы лозунгдарды айта бастады.
Katalin Szili (born 13 May 1956) is a Hungarian politician and jurist, a former Member of the National Assembly, who served as Speaker of the National Assembly from 2002 to 2009. Following an administrative career in the Hungarian People's Republic, she was a long time member of the left wing Hungarian Socialist Party (MSZP). She was Member of Parliament (MP) from 1994 to 2014, and was considered a leading politician of her party for a decade. After the 2014 election, she gradually became a proponent of the right wing Fidesz government, voicing nationalist and anti immigrant slogans.
Ерте өмір
Каталин Сили 1956 жылғы 13 мамырда Сомоги округінің Барч қаласында буржуазиялық отбасында дүниеге келген. Оның анасының әжесі мен атасы австриялықтар болған. Екінші дүниежүзілік соғыста отбасы барлық мүлкін жоғалтты, ал оның атасы 1945 жылғы ақпанда Будапешт шайқасында қаза тапты. Оның әкесі Дьердь Сили (1935–1987) коммерциялық лектор, ал анасы Анна Бараконьи (1937 ж.т.) бухгалтер болып жұмыс істеген. Он екі жасында Каталин Сили апат салдарынан сол қолынан айырылды, қолындағы граната жарылып кеткендіктен. Осы себепті ол қолын жасыру үшін шаль киеді немесе қалтасына салады. Салтанатты шараларда ол әдетте терісінің түсіне сәйкес келетін жасанды қолды тағады. Бастауыш мектепті Барч және Печ қалаларында оқыған. 1974 жылы Печ қаласындағы Надь Лайош орта мектебін бітірген. 1981 жылы Янус Паннониус университетінде заң ғылымдары бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1985 жылы адвокаттық экзаменді тапсырды. 1990–1992 жылдары Этвёш Лоранд университетінің (ELTE) Адам экологиясы факультетін бітірді, сондай-ақ 2001 жылы Печте саясаттану мамандығы бойынша білім алды. 1977 жылы сәулетші Миклош Молнарға үйленді. 2008 жылы Печ университетінің құрметті профессоры атанды.
Katalin Szili was born into a family of bourgeois origin on 13 May 1956 in Barcs, Somogy County. Her maternal grandparents were ethnic Austrians. The family lost all their property during World War II, and her grandfather was killed in the Battle of Budapest in February 1945. Her father György Szili (1935–1987) worked as a commercial lecturer and her mother Anna Barakonyi (b. 1937) as an accountant. At the age of twelve, Katalin Szili lost her left hand as a result of an accident, when a grenade exploded in her hand. For this reason she wears shawls to cover her hands or pockets it in public. On ceremonial occasions, she usually wears an artificial hand that matches the color of her skin. She attended elementary school in Barcs and Pécs. She finished her secondary studies at the Nagy Lajos Secondary Grammar School of Pécs in 1974. She obtained a doctorate in law at the Janus Pannonius University in 1981. She passed the bar examination in 1985. She graduated from the Department of Human Ecology of the Eötvös Loránd University (ELTE) between 1990 and 1992, and also earned a degree in political science in Pécs in 2001. She married architect Miklós Molnár in 1977. she held the position until 2005. She became an honorary associate professor at the University of Pécs in 2008.
MSZP
Сзили 1983 жылы Венгрияның Социалистік жұмысшылар партиясына (MSZMP) қосылды. 1989 жылғы 15 қарашада ол оның заңды мұрагері – Венгрия социалистік партиясының (MSZP) құрылтайшы мүшесі болды және Печте оның жергілікті бөлімшесін құруға қатысты. 1990 жылы Печте (II сайлау округі, Баранья округі) өткен парламенттік сайлауда кандидат ретінде қатысып, екінші турда үшінші орынды иеленді, ал Андраш Пап (MDF) мандатты алды. 1992 жылы Печ қалалық мәслихатына депутат болып сайланды. Сол кезде ол Ұлттық техникалық даму комитетінің (OMFB) кеңесінің мүшесі де болды. 1997 жылы Печте партиясының жергілікті бөлімшесінің төрағасы болып сайланды. Бір жылдан кейін партияның ұлттық әйелдер секциясының президенті болды. Сзили 1998, 2002 және 2006 жылғы парламент сайлауларында Печтен (II сайлау округі) депутат болып қайта сайланды. 1998-2002 жылдары Ұлттық Ассамблеяның вице-спикері қызметін атқарды. 2002 жылғы парламент сайлауынан кейін Сзили Ұлттық Ассамблеяның спикері болып сайланды, бұл лауазымды атқарған екінші әйел болды. Ол 2006 жылы спикер болып қайта сайланды. 2009 жылдан бастап MSZP ішіндегі ішкі оппозиция ретінде қарастырылды (кейбіреулер оның үш жыл бұрынғы Őszöd сөзінің жария болуына елеулі рөл атқарғанын айтты). 2009 жылы Сзили Парламент спикері лауазымынан қанағаттанды, оның орнына MSZP-дан Бела Катона келді. Ол 2010 жылы Болашақ үшін одақ қозғалысын құрды және 2010 жылғы Венгрия парламенті сайлауында бірнеше аймақта өз кандидаттарын тікелей ұсынды. Сзили Баранья округінің партиялық тізімі арқылы Венгрия Парламентіне сайланды, онда ол жергілікті MSZP бөлімшесінің төрағасы болды.
Szili joined the Hungarian Socialist Workers' Party (MSZMP) in 1983. She became a founding member of its legal successor, the Hungarian Socialist Party (MSZP) on 15 November 1989, and participated in the establishment of its local branch in Pécs. She ran as a candidate in the 1990 parliamentary election in Pécs (Constituency II, Baranya County), and finished third in the second round, while András Pap (MDF) obtained the mandate. She was elected to the municipal assembly of Pécs during a by election in 1992. At that time she was also a member of the Council of the National Technical Development Committee (OMFB). She was elected chairperson of the local branch of her party in Pécs in 1997. A year later, she became president of the party's national women section. Szili was re elected MP for Pécs (Constituency II) in the 1998, 2002 and 2006 parliamentary elections. She served as Deputy Speaker of the National Assembly between 1998 and 2002. Following the 2002 parliamentary election, Szili was elected Speaker of the National Assembly, becoming the second woman, who held the office. She was re elected as Speaker in 2006. She came to be considered inner opposition inside the MSZP since 2009 (some considered she had prominent role in the leakage of the Őszöd speech three years earlier). In 2009 Szili resigned from her position as speaker of Parliament, She was succeeded by Béla Katona of MSZP. She formed the Movement of Alliance for the Future in 2010 and had her own candidates in some areas in the 2010 Hungarian parliamentary election. Szili was elected to the Parliament of Hungary via the Baranya County Party list where she was chairperson of the local MSZP branch.
Виктор Орбанның жақтасы
2014 жылғы ұлттық сайлаудан кейін Сили біртіндеп «Фидес» партиясына өтті және Венгрия парламентінде екі үшінші көпшілігін сақтап қалған Премьер-министр Виктор Орбанның жақтаушысы болды. Вице-премьер-министр Золт Семженнің өтініші бойынша ол 2015 жылдың 1 наурызында Премьер-министрлік комиссар болып тағайындалды. Оның міндетіне «Карпат алқабындағы автономияға ұмтылыс және әлеуметтік, саяси және үкіметтік емес ұйымдардың автономия тұжырымдамаларымен байланысты координациялық жұмыстар, Премьер-министр кеңсесінің Ұлттық саясат жөніндегі мемлекеттік хатшылығымен бірлесіп, Еуропалық Одақ және халықаралық ұйымдармен байланыс орнату» кіреді. Ол 2016 жылғы көшіп келушілер квотасы туралы референдумда «жоқ» деп дауыс берді, себебі ол «барлық Еуропалық яһуди-христиан мәдени қауымдастығының ұзақ мерзімді қорғалуын қолдайды». 2017 жылғы сұхбатында ол «Фидес» партиясымен келіссөздер жүргізді, сол жаққа сатқындық жасады немесе «Фидес» үшін социалистік «декоративтік құс» болатыны туралы айыптауларды жоққа шығарды, ол 2010 жылдан бері «МЗП» мүшесі емес және ел үшін маңызды жұмыс істеп жатқанын, ал ұлттық мәселелердегі сын «намысы нашар» адамдардан туындайтынын (2004 жылғы екі азаматтық туралы референдумға қатысты) мәлімдеді. Ол өзінің кейінгі шағын партияларының («SZU», «KTI») сәтсіздіктерін қаржы жетіспеушілігімен түсіндірді. Сили 2018 жылғы парламент сайлауында «Фидес» партиясы үшін белсенді түрде үгіт жүргізді. 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауы алдында Сили бұл сайлаудың «көші-қонды қолдайтындар мен қарсыластары арасындағы күрес» болатынын айтты, бұл Виктор Орбанның сөзін келтірді. Печ университетінің қамқоршылар кеңесінің мүшесі болып қалу үшін ол 2023 жылдың ақпан айында Премьер-министрлік комиссар лауазымынан кетті. Бірақ көп ұзамай ол Премьер-министр Виктор Орбанның бас кеңесшісі болып тағайындалды, бұл мүдделер қақтығысы заңнамасын сақтамау туралы мәселені тудырды. Ол 2023 жылдың 31 наурызында биліктегі «Фидес» партиясының коалициялық серігі – Христиан-демократиялық халық партиясына (ХДХП) қосылды.
Following the 2014 national election, Szili gradually switched to Fidesz, and became a vocational supporter of Prime Minister Viktor Orbán, who retained his two third majority in the Hungarian parliament. Upon the request of Deputy Prime Minister Zsolt Semjén, she was appointed Prime Ministerial Commissioner on 1 March 2015. Her task covers "coordination tasks related to the aspirations of autonomy in the Carpathian Basin and the concepts of autonomy of social, political and non governmental organizations, in cooperation with the State Secretariat for National Policy of the Prime Minister's Office, and liaison with European Union and international organizations." She voted "no" in the 2016 migrant quota referendum, because she "supports the long term protection of the entire European Judeo Christian cultural community". In a 2017 interview, she denied allegations that she had negotiated with Fidesz, betrayed the left, or that she would be a socialist "decorative finch" for Fidesz, stating she was doing important work for the nation, not a member of the MSZP since 2010, and she is criticized by those who have a "bad conscience" in national affairs (regarding the 2004 dual citizenship referendum). She explained the failures of her later small parties (SZU, KTI) by a lack of financial means. Szili actively campaigned for Fidesz during the 2018 parliamentary election. Szili stated just before the 2019 European Parliament election that the election will be a "struggle between supporters and opponents of migration", quoting the words of Viktor Orbán. In order to remain a member of the board of trustees of the University of Pécs, she resigned as Prime Ministerial Commissioner in February 2023. However, soon, she was appointed chief advisor to the Prime Minister Viktor Orbán, which raised the issue of evasion of conflict of interest legislation. She joined the Christian Democratic People's Party (KDNP), the coalition partner of the ruling Fidesz, on 31 March 2023.