Кіріспе

Эпкоттағы бұрынғы аттракцион

Энергияның ғаламы – Флорида штатының Бей-Лейк қаласындағы Уолт Дисней әлемі демалыс орнындағы Эпкот паркінің Болашақ әлемінің шығыс жағында орналасқан павильон. 1982 жылы Эпкот ашылған күнінен бастап жұмыс істеген бұл аттракцион энергия әлемін төрт үлкен форматтағы фильмдер арқылы және дыбыстық аниматроникалық динозаврлармен толтырылған джунгли диорамасы арқылы баяу жылдамдықпен жүретін қараңғы саяхат арқылы көрсетті. 1996 жылы ол Элен ДеДженерес пен Билл Найдың қатысуымен «Эленнің энергиялық оқиғасы» деп жаңартылды. «Энергияның ғаламы» павильонына алғаш рет 1982 жылдан 2004 жылға дейін ExxonMobil (бұрынғы Exxon) демеушілік еткен. Ұзақ жылдар бойы танымалдылығы төмендегеннен кейін, 2017 жылдың 13 тамызында жабылып, оның орнына «Галактиканың сақшылары: Ғарыштық кернеу» аттракционы салынды, ол бұрынғы ғимаратты пайдаланды.

Энергия әлемі (1982-1996)

Бастапқы "Энергия ғаламы" павильоны өзі энергия технологиясының инновациясы болды, себебі оның шатыры 80 000 фотоэлектрлік күн жасушаларымен жабылған, олар көлік құралдарын ішінара қуатпен қамтамасыз етті. Келушілер павильон ішінде әдеттегі рельстермен жүрмей, еденге орнатылған бағыттағыш сымдармен қозғалатын үлкен аккумуляторлық "саяхат театры вагондарында" тасымалданды. Атракционда энергия тақырыбындағы көптеген фильмдер көрсетілді, сондай-ақ алғашқы кездегі ландшафттардан жасалған диорама арқылы дыбыспен қозғалатын аниматроникалық динозаврлармен саяхат жасалды.

Көрме алдындағы

Алғашқы көрсетілімде табиғатта кездесетін энергияның әртүрлі түрлері мен адамзаттың осы энергия түрлерін қалай қолданғаны туралы сегіз минуттық фильм көрсетілді. "Кинетикалық Мозаика" деп аталған бұл фильмді чех режиссері Эмиль Радок жасаған. Мозаикалық экран 25 қатарға 4 бағаннан орналастырылған 100 айналатын, призма пішіндес флип-экрандардан (классикалық "Concentration" ойын шоуындағыларын еске түсіреді) құралды. Экрандар компьютермен басқарылып айналды және бес синхронды проектор арқылы олардың бетіне түсірілген фильммен үйлестірілді. Әрбір флип-экранның үш жағы болды: екі жағы ақ проекциялық бет, ал үшінші жағы матовый қара түсті. Фильм мен экрандардың айналуының үйлесімі толқынды, кейде үш өлшемді көрінетін бейнелерді жасады. Алдын ала көрсетілімнің соңында "Энергия (You Make The World Go ‘Round)" әні ойнатылды.

Театр бір фильм

Театрға кірген қонақтар алты бөлімнің біріне жайғасты. Отырған орын 180 градусқа бұрылып, үш үлкен киноэкранына қарады: төрт минуттық дәстүрлі анимациялық фильм, ол Жердегі өмірдің пайда болуын және қазба отындардың қалыптасуын көрсетеді.

Бастапқы диорама

Фильм аяқталғанда, отыру орны 90 градусқа бұрылып, көтерілген перде артындағы ежелгі диораманы көрсетті. Отыру орнының барлығы диорамаға кірді, алты көп орынды көлікке бөлініп, қонақтарды аниматроникалық динозаврлармен толы жеті минуттық саяхатқа алып шықты, оның ішінде Эдафозавр мен екі Артроплюра арасындағы шайқас; батпақтағы (нақты "батпақты" иіспен) Бронтозаврлар отбасы; Алозаврмен шайқасқан Стегозавр; сарқырама астында суға түскен бірнеше Траходон; өздерінің біреуі қайнап жатқан шайын құдығына батып бара жатқанда әлсіздікпен қараған бірнеше Орнитомимус; қонақтарға тасқын судан шабуыл жасаған Эласмозавр; ағып жатқан лава мен нақты "жанартау" иісімен атылып жатқан жанартаудың үстінде қонған көптеген Птерандондар. Жәндіктердің ішінде алып құсқұйрықтар мен ұлулар да көзге түсті.

Театр II фильм

Диорамадан шығып, көліктер EPCOT Энергиялық ақпарат орталығына кірді, онда олар бастапқы театр орналасу схемасына қайта жиналды. Мұнда қонақтар үш алып, айнала қоршаған экранда 12 минуттық көркем фильмді тамашалады, ол оларды әлемдегі қазіргі және болашақ энергия ресурстарын терең зерттеуге алып барды.

Театр I финал фильмі

Фильмнің соңында экрандар көтеріліп, барлық орындықтар I театрына жылжып, бастапқы орнына қайта бұрылды, көрермендерді үлкен цилиндрлі экранға қаратып. Онда қонақтар театрдың айналы қабырғаларынан шағылысқан екі минуттық компьютерлік анимациялық фильмді тамашалады. Фильмде адамзат энергияны пайдалану арқылы қандай пайдаларға ие болғанын көрсететін түрлі-түсті, лазерге ұқсас бейнелер үздіксіз өзгеріп тұрды, бұл көңілді «Энергияның Ғалымы» әнімен сүйемелденді.

1996 жылғы жазғы нұсқа

1996 жылдың жазында Болашақ әлемінің шығысында көптеген өзгерістер болды. World of Motion аттракционына айналдыру үшін қаңтар айында жабылып, Horizons павильоны құрылымдық мәселелерге байланысты тұрақты түрде жұмыс істемеді. Universe of Energy бес айлық жөндеуден кейін маусым айында қайта ашылуы тиіс еді, бірақ түсірілімдердегі қиындықтарға байланысты бұл мерзімге шегерілді. Осының салдарынан, Шығыс Болашақ әлемінде жазғы маусымда тек «Тұрмыстың ғажайыптары» павильоны ғана ашық болды. Бұл мәселені шешу үшін Epcot компаниясы Universe of Energy павильоны қайта жаңғырту жұмыстары жүріп жатқанда уақытша қайта ашу туралы шешім қабылдады. Шоудың бұл уақытша нұсқасында 1982 жылғы түпнұсқа фильмдер көрсетілді, бірақ көптеген эффектілер толығымен істен шығарылды. Ең маңыздысы, бастапқы көрсетілімдегі кинетикалық мозаикалық экран алынып тасталды, нәтижесінде фильм стационарлық экрандарға проекцияланды, фильмнің пішінін өзгерту эффектісі жоғалды. Сонымен қатар, Театр II-дегі Epcot Энергия ақпараттық орталығының қабырғасындағы карталар мен теледидар мониторлары алынып тасталды, олардың орнына жаңа шоу үшін KNRG радио мұнарасының фоны қойылды. Бұл сахнада жаңа дыбыс режиссері ойнатылды, ол түпнұсқа дыбыс режиссерімен бірдей ақпаратты қамтиды, бірақ карталар мен мониторлар туралы ешқандай мәлімет жоқ еді. I театрда қабырғадағы айналар осы уақытқа дейін алынып тасталғандықтан, финалдық фильмнің әлдеқайда әсерсіз нұсқасы пайда болды. Осы кезеңде жаңа шоуға арналған кейбір элементтер орнатылып, жасырылуы тиіс болды. Бұл диорамадағы Элен ДеДженерестің аудиоаниматроникалық мүсілін қамтыды. Мүсінді жасыру үшін оның алдына уақытша тас орнатылды. Алайда, элазмозавр мүсілі жаңа шоу үшін қайта бағдарламаланғандықтан, ол көлік құралдарына емес, тастарға шабуылдайтын болды, бұл өте жаңқа әсер тудырды. Диорамаға тағы да бірнеше өзгерістер енгізілді. Динозаврлар қайта боялды және жаңа саундтрек қосылды. Бронтозаврлардың бірі суды шашыратуға қабілетті болды. Дауыл мен батпақ иісі сияқты бірнеше эффектілер өшірілді. Лава ағыны ағын суға айналды, ал жанартау ішіндегі тұман эффектісі тұман мен жыпылықтайтын жарықтарға айналды. Шоудың бұл нұсқасы 1996 жылдың 14 маусымынан 2 қыркүйегіне дейін көрсетілді. Павильон екі аптаға жабылып, жаңа фильмдер қосылды.

Элленнің энергиялық оқиғасы (1996-2017 жж.)

"Эленнің энергиялық оқиғасы" Эллен ДеДженерес, Билл Най "Ғылым жігіті", Джейми Ли Кертис, Алекс Требек және Джонни Гилберт бас рөлдерде ойнады. Ол түрлі энергия көздерін, энергияның қалай өндірілетінін, энергия өндірісінің тарихын және жаңа энергия көздерін іздеуді жеңіл-жеңіл қарастырды. Мұнай, көмір және табиғи газ сияқты қазба отындардың пайда болуына назар салып, күн және су электр станциясы сияқты жаңаруға жарамды көздерді сипаттады. 2011 жылы "Эленнің энергиялық оқиғасы" бастапқы "Universe of Energy" шоуынан ұзаққа созылған аттракцион ретінде басып өтті. Шоудың екінші нұсқасы бастапқы "Universe of Energy" шоуының жылдамды театр жүйесін қайта пайдаланды. Бастапқы диорамада түпнұсқа шоудағыдай жиынтықтар мен аниматроникалық динозаврлар қолданылды, бірақ "Эленнің энергиялық оқиғасы" шоуының жаңарту кезінде динозаврлар әлдеқайда жарық түстерге боялды. Жаңа фильм кадрларымен байланыстыруға көмектесетін көтеріңкі музыкалық қосымшалармен бірге бірнеше аниматроникалық фигуралар қосылды.

Театрдағы фильмнің алдын ала көрсетілімі

Сегіз минуттық алдын ала көрсетілім фильмінде Эллен ДеДженерес қонақтарды қарсы алып, оларды Энергия Әлеміне шақырады. Ол пәтер үйінің қонақ бөлмесінде теледидар көріп отырғанда, көршісі Билл Най, ғылым сарабы кіреді. Ол ұйықтап, «Jeopardy!» ойынының энергия тақырыбындағы нұсқасында екенін түсінеді, онда колледж кезіндегі қарсыласы Джуди Петерсон (Куртис) және Альберт Эйнштейн (Бенни Вассерман) сынды ойыншыларға қарсы ойнайды. Энергия туралы ештеңе білмейтін ол Джудиден қалып қояды. Бірінші раундтың соңында Билл Най араласып, Элленге жарнама кезінде энергия туралы білуге көмектесуді ұсынады. Ол сұрақтарға жауап беруде қиналғандықтан, Билл Най оны қайтадан ойнауға шақырады. Ол оған сахнаға баруын айтқанда, ол олардың миллиардтаған жылдарға артқа қайтып бара жатқанын мәлімдейді.

Театр I фильм

Театрға кірген соң қонақтар алты секцияның біріне отырады. Отырғыштар аймағы оң жаққа 180 градусқа бұрылады, қонақтар фильмнің бірінші бөлігінде шығу есіктерінің үстіндегі үш үлкен киноэкранына қарайды: бес минуттық CGI тірі әрекет фильмі, онда Билл Эленді миллиардтаған жылдарға бұрын алып жарылысқа және Жердің қалыптасуына куәлік етуге алып келеді. Олар құлаққаптарды киіп, есікті жабады. Үлкен жарылыстан кейін экрандарда Самағал галактикасы, Күн жүйесі, жанартаулы биомы және тасты жер бедері көрсетіледі. Соңында, екеуі тарихқа дейінгі джунглиге жетеді және Билл сағатына қарап, олар 220 миллион жыл бұрынғы уақытқа жеткенін айтады. Онда ол қазба отындары қалай пайда болатынын түсіндіреді. Эллен қонақтарға олар онымен бірге баратынын айтады, бірақ динозаврдың дауысын естіп, оны қуып жетуге тырысады. Осы уақыт ішінде отыратын орын қонақтар пердеге қарағанда 90 градусқа сол жаққа бұрылады. Эллен динозаврдың миының мөлшері туралы айтқаннан кейін, бірі экраннан тыс пайда болады. Эллен қашып бара жатқанда, экран дірілдеген кезде тағы бір динозаврдың дауысы естіледі.

Бастапқы диорама

Фильмнің соңында перде көтеріліп, түпнұсқа диорама ашылады. Отыратын орынның бәрі диорамаға кіріп, кейін алты көп орынды көлікке бөлінеді, ол қонақтарды жеті минуттық саяхатқа алып шығады. Диорамада көптеген дыбыстық аниматроникалық динозаврлар бар, олардың ішінде екі Эдафозавр, екі Артроплеура шайқасып, батпақтағы Бронтозаврлар отбасы (олардың біреуі мұрынынан қонақтарға су шашыратып), жоғары жартаста Стегозавр Аллозаврмен күреседі, үш Траходон сарқыраманың астында шомылады, бірнеше Орнитомимус көлден су ішеді (олардың біреуі қонақтарға су шашыратып), ағаш бұтағымен Элазмозаврға қарсы күрескен дыбыстық аниматроникалық Элен және жанартаудың төңкерілісінің үстінде бірнеше Птеранодондар орналасқан. 2014 жылдың қарашасынан кейін Эленнің ағаш бұтағымен Элазмозаврға қарсы күрескен дыбыстық аниматроникалық мүсіні жұмысын тоқтатып, алынып тасталды. Оның орнына кішкентай Птеранодондар тобы қойылды.

Театр II фильм

Диорамадан шығып, көліктер екінші театрға кіреді, онда олар бастапқы театр орналасу схемасына қайта жиналады. KNRG News Radio арнасынан қысқаша тарихқа дейінгі хабарды тыңдағаннан кейін (онда Уиллард Скотт пен Крис Берманның дауыстары естілді), қонақтар үш үлкен, айналып тұрған экранда он төрт минуттық көркем фильмді тамашалайды, онда Билл Най Елленді АҚШ-тың әртүрлі қазіргі және болашақ энергия ресурстарын терең зерттеуге жетеледі. (Актер Майкл Ричардс қысқа ғана эпизодта үңгір адамы рөлінде пайда болады). Эллен "Қауіпсіздік сұрақтары!" студиясына оралғанда энергия туралы жаңа білімін қолданады. Ойын "Қос тәуекел!" раундысы ретінде жалғасады. Альберт Эйнштейн шамды алып, раунд соңында ақшасы болмағандықтан ойыннан шығып кетеді, ал Эллен мен Джуди 17 800 доллармен тең түседі.

І театр финалы

Көліктер I театрға оралып, бастапқы орнына келгенде, қонақтар соңғы үш минуттық көріністі тамашалайды, онда әйелдер «Соңғы сұрақ!» ойынының финалында бақ сынасады. «Қай энергия ешқашан таусылмайды?» деген сұраққа Джуди ешқандай энергия таусылмайды деп қате жауап береді, ал Эллен ми күші таусылмайды деп дұрыс жауап береді. Екеуі де барлық ақшасын тіккендіктен, Джудиде 0 доллар қалады, ал Эллен 35 600 доллар жинап, «Соңғы сұрақ!» чемпионы атанады. Билл Най және студия қызметкерлері онымен бірге тойласа, ауаға шарлар мен конфети төгіледі. Эллен әңгімесін аяқтап, қонақтарға динозаврға көңіл бөлгілерін айтады. Ол қонақтармен қоштасқанда динозаврдың дауысы естіліп, аттракцион аяқталады.

Атракционды жабу

2017 жылдың 13 тамызы күні аттракцион жұмысын тоқтатты. Айырықша жағдай, соңғы сапарда көліктердің бірінің аккумуляторы ортасынан тоқталып қалды.

Уақыт шкаласы

1982 жылдың 1 қазаны — Павильон «Энергияның Ғалам» атты түпнұсқа шоумен ашылды. 1995 жылдың қарашасы — Disney бастапқы «Энергияның Ғалам» павильонының жаңартылатынын жариялады. 1996 жылдың 21 қаңтары — Түпнұсқа «Энергияның Ғалам» шоуы мен павильоны жөндеуге жабылды. 1996 жылдың сәуір айында Disney «Энергияның Ғалам» павильонының жаңарту жұмыстарының кешіктірілетінін хабарлады. 1996 жылдың 14 маусымы — Парктегі жазғы маусымның көп қонағын қабылдау үшін толыққандай жаңартылған павильон уақытша қайта ашылды. Осы кезеңде түпнұсқа «Энергияның Ғалам» шоуының түпнұсқа фильмдері қолданылды, ал Bill Nye және Ellen DeGeneres қатысқан жаңа фильмдер аяқталуда болды. 1996 жылдың 2 қыркүйегі — Павильон жабылып, жаңа фильмдер орнатылды. 15 қыркүйек 1996 — Павильон «Ellen’s Energy Crisis» атты жаңа шоумен қайта ашылды, бірақ себептері белгісіз, бірден «Ellen’s Energy Adventure» деп атала бастады. 2001 — Павильон кіреберісіндегі түпнұсқа «Энергияның Ғалам» таңбалары, демеуші ExxonMobil-дің жаңа атын көрсететін жаңа таңбалармен ауыстырылды. 2004 — ExxonMobil 22 жылдық павильон демеушілігінен бас тартып, компанияға қатысты барлық сілтемелер таңбалар мен шоудан алынып тасталды. 2008 — Павильон кең ауқымды жөндеуге жабылды. Осы кезеңде диорамадағы көптеген көріністер жаңартылып, дыбыс жүйелері жаңартылды және аттракционды басқаратын компьютерлік жүйелер жаңартылды. Сонымен қатар, павильонның сыртқы жағы 1982 жылғы қызыл, апельсин және сары түстердің бастапқы түс схемасына қайта боялды (1996 жылғы жөндеу кезінде павильонның сыртқы жағы пастельді түстерге боялған болатын), ал көшпелі театр вагондары бастапқы қызғылт түсінен ашық көк түске боялды. 2009 жылдың 28 наурызы — Павильон ұзақ жөндеуден кейін қайта ашылды. 2017 жылдың 15 шілдесі — Disney «Энергияның Ғалам» павильоны жабылатынын және оның орнына «Guardians of the Galaxy» тақырыбындағы аттракцион салынатынын растады. 2017 жылдың 13 тамызы — «Энергияның Ғалам» павильонының соңғы жұмыс күні болды. Соңғы көрсетілім кезінде аттракцион істен шығып, қонақтар көрсетілім ортасында эвакуацияланды. Қызметкерлер бастапқыда қонақтарға қайтадан мінуге мүмкіндік беретінін айтқанмен, эвакуация кезінде динозаврлармен суретке түсуге рұқсат берді, бірақ бұзылудың күрделілігіне байланысты қайтадан мінуге мүмкіндік болмады.