Кіріспе

9-ғасырлық парсы ислам хадисі ғалымы

Әбу Дауд (Dāūd) Сүлейман ибн әл Ашат ибн Исхақ әл Азди әл Сиджистани (أبو داود سليمان بن الأشعث الأزدي السجستاني), көбінесе Әбу Дауд әл Сиджистани деп танылатын, пайғамбарлық хадистерді зерттеген ғалым және сүнни мұсылмандары мойындаған алты "канондық" хадистер жинағының үшіншісі – Абу Дауд Сунанын жинақтаған.

Өмірбаян

Персияда араб отбасында дүниеге келген Абу Дауд Систан жерінде туып, 889 жылы Басрада қайтыс болды. Ол Ирак, Египет, Сирия, Хижаз, Тихама, Нишапур және Мерв сияқты көптеген жерлерде саяхаттап, ғалымдардан хадистер (дәстүрлер) жинады. Оның заңдық хадистерге ден қоюы фиқх (ислам құқығы) саласына деген қызығушылығынан туындады. Оның жинағында 500 мың хадис ішінен іріктелген 4800 хадис бар. Оның ұлы Әбу Бәкір Абд Алла ибн Әби Дауд (928/929 жылы қайтыс болды) белгілі хафиз және «Китаб әл-Масабих» кітабының авторы болды, ал оның танымал шәкірті – Әбу 'Абд Алла әл-Марзубани.

Философиялық мектеп және цитаталар

Имам Әбу Дауд Ханбали мазхабының ізбасары болған, бірақ кейбіреулер оны Шафиғи мазхабының өкілі деп есептейді. Имам Әбу Дауд былай деген: "Ақылды және ойлы адамға менің кітабымнан төрт хадис жеткілікті. Олар: амалдар ниетке қарай бағаланады. Адамның Исламды жақсы сақтауының бір бөлігі – оған қатысы жоқ нәрселерден бас тартуы. Егер сендер өздеріңе қалай тілесеңдер, солай бауырларыңа да тілемесеңдер, онда ешқайсың да нағыз мүмін бола алмайсыңдар. Рұхсат етілген (халал) нәрселер анық, ал тыйым салынған (харам) нәрселер анық, олардың арасында күмәнді мәселелер бар. Кімде-кім осы күмәнді мәселелерден сақтанса, ол дінін сақтап қалған болады."