Кіріспе

Классикалық антикалық дәуірде Сирия аймағындағы эллиндік аймақ.

Коэле Сирия (Koílē Syría, 'Қуыс Сирия') – классикалық антикалық дәуірде Сирия аймағының бір бөлігі болған. Бұл термин бастапқыда Ливан және Антиливан таулары арасындағы Бекаа алқабын білдірген, бірақ кейде Сирия аймағының кеңірек бөлігіне де қолданылған. Бүгінгі таңда бұл аймақ Сирия мен Ливанның құрамына кіреді.

Атауы

Көпшілікке белгілі болғандай, Coele термині арамей тіліндегі ܟܠ kul сөзінің транскрипциясы болып табылады, яғни "барлығы, толығымен" деген мағынаны білдіреді, сондықтан бұл термин бастапқыда бүкіл Сирияны атау үшін қолданылған. "Coele" сөзі, Койне грек тілінде "қуыс" дегенді білдіреді, және Ливан тауы мен Анти-Ливан таулары арасындағы "қуыс" Бекаа алқабына қатысты халықтық этимология арқылы пайда болған деп есептеледі. Диодор Сицилийский Coele Сириясының кемінде Жоппаға дейін оңтүстікке созылғанын көрсеткен, ал Полибий Мысыр мен Coele Сириясы арасындағы шекара Риноколара және Рафия қалалары арасында жатқанын айтқан. Бұл терминнің алғашқы және жалғыз ресми қолданылуы Селевкидтердің аймаққа билік еткен кезеңінде, шамамен б.з.д. 200 жылдан 64 жылға дейін болды. Осы кезеңде "Coele Сириясы және Финикия" немесе "Coele Сириясы" термині Селевкидтер қазір басқаратын бұрынғы Птолемей аумағын, Элеутер өзенінің оңтүстігіндегі аймақты атау үшін тар мағынада да қолданылды. Бұл қолданыс Страбон мен Маккавейлер кітабында қабылданды. Кейінірек, Рим дәуірінде, шамамен 350 жылы, Евнапий Coele Сириясының астанасы Селевкидтердің Антиохия қаласы, Элеутердің солтүстігінде орналасқанын жазды.

Ресми қолданысы

Полибийдің мәлімдемесіне сәйкес, Птолемей империясының бұрынғы офицері Птолемей Трасея, б.з.д. 217 жылы Рафия шайқасында шайқасқаннан кейін, Селевкид патшасы Ұлы Антиох III-ке қашып өтті. Антиох оған «Коэле Сирия және Финикияның стратегі және архиерейі» деген лауазым берді. Кейбір ғалымдар бұл лауазымды Птолемейлер бұрын қолданған болуы мүмкін деп болжайды, бірақ мұны қолдайтын тікелей дәлелдер жоқ.