Кіріспе
Швейцарияның ұлттық елтаңбасы Швейцария Конфедерациясының елтаңбасында Швейцарияның туындағыдай қызыл түс үстінде ақ крест бейнеленген, бірақ шаршы алаңның орнына геральдикалық қалқанда. Федералды герб (eidgenössisches Wappen) 1815 жылы Швейцарияның Diet (Tagsatzung) тарапынан қайта құрылған Конфедерация үшін бекітілді. Сонымен қатар, федералды гербтің жиырма екі кантондық елтаңбасымен оралып тұрған күрделі федералды мөр де бекітілді. Осыған ұқсас геральдикалық құрылымдар Ескі Швейцария Конфедерациясының он үш кантонын бейнелейтін жазбалар 16 ғасырдың ортасынан белгілі. 1848 жылы құрылған федералды мемлекетте 1815 жылғы заң күшінде қалды, және бұл фактіні Федералды кеңес 1889 жылы ресми түрде мойындады. Қарапайым елтаңба, әсіресе монеталарда, сондай-ақ 20 ғасырдың басынан бастап автомобильдердің нөмірлік тақшаларында және паспорттарда кеңінен қолданылды, ал толық мөр Швейцария Федералды сарайындағы (шамамен 1900 жыл) әйнек суреттерінде ғана қолданылды. 19 ғасырдың федералды мөр мен елтаңбаның анықтамасы тек 2017 жылы жаңа заң қабылдануымен алмастырылды, ол Швейцария елтаңбасын "үшбұрышты қалқандағы швейцариялық крест" деп, нақты пропорцияларымен анықтады, бірақ енді федералды мөрді мойындамайды.
The coat of arms of the Swiss Confederation shows the same white on red cross as the flag of Switzerland, but on a heraldic shield instead of the square field. The federal coat of arms (eidgenössisches Wappen) was defined by the Swiss Diet (Tagsatzung) in 1815, for the Restored Confederacy. A more elaborate federal seal was also defined, as the federal coat of arms surrounded by the twenty two cantonal coats of arms. Similar heraldic arrangements representing the Thirteen Cantons of the Old Swiss Confederacy are on record from the mid 16th century. The 1815 legislation remained in force in the federal state established in 1848, as was explicitly recognized by the Federal Council in 1889. While the simple coat of arms was in wide use, especially on coins, and from the early 20th century also on car number plates and passports, the full seal did not see official use beyond its representation in stained glass in the Federal Palace of Switzerland (c. 1900). The 19th century definition of the federal seal and coat of arms was replaced only in 2017, with the adoption of a new law which defined the Swiss coat of arms as "a Swiss cross in a triangular shield" with fixed proportions, but which no longer recognizes a federal seal.
Наполеондық кезең және қалпына келтірілген Конфедерация
Наполеондық Гельветтік республика 1798 жылдың 12 мамырында ресми мөрді қабылдады, онда Уильям Телл мен оның ұлы арбалет оғымен тесілген алманы ұстап тұрған бейнесі бейнеленген. Бұл мөр бес жылдан кейін Гельветтік Республика таратылғаннан кейін жоғалып кетті. 1803 жылы Наполеон құрған Швейцария Конфедерациясы мөрді қабылдады, ол былай сипатталған: «Қоралданған ескі швейцариялық, оның қалқанында «XIX. Кантон» деген жазу, ал оның айналасында «Schweizerische Eidgenossenschaft. 1803» деген жазу бар». 1814 жылы Тагсацзунг (Швейцариялық парламент) Конфедерация мөрі үшін қызыл түсті өрістегі ақ айқышты қайта енгізді. 16 мамыр 1814 жылы федералды конституция жобасын дайындау комиссиясы «ескі швейцарияның далалық белгісіне» негізделген Конфедерация мөрін қабылдауды ұсынды. 1815 жылдың 4 шілдесінде парламент комиссияның жобасын қабылдап, оны уақытша мөр ретінде бекітті және былай сипаттады: «Ортасында ақ крестпен бірге федералды қызыл қалқан, ортақ федералды геральдикалық белгі ретінде, қарапайым дөңгелек готикалық әшекеймен қоршалған, оның сыртында «Schweizerische Eidgenossenschaft» деген жазу және MDCCCXV жыл санамы, ал сыртқы шеңберде XXII кантонның гербтары дөңгелек өрістерде, федералдық ретімен орналасқан; барлығының айналасында қарапайым гүл шоғы».
Қазіргі Швейцария
1889 жылғы қарашада Федералдық кеңес «федералды герб туралы хабарлама» жариялады, онда 15 ғасырдан бері швейцариялық кресттің қолданылу тарихы егжей-тегжейлі баяндалды. 1815 жылдан бастап шығарылған мөрлерде және 1826 жылдан бастап жасалған кантондық монеталарда кресттің ұзындығы мен енінің арақатынасы 7:6 болып көрсетілген. 19 ғасырдың соңында крестті бес тең шаршыдан тұратын етіп бейнелеуге бейімділік пайда болды. Екі бәсекелес дизайн 19 ғасырдың соңында, әсіресе бес франк монетасының жаңа дизайны енгізілгеннен кейін, швейцариялық гербті барокко стиліндегі геральдикалық қалқанда көрсеткеннен кейін қызу талқылау тудырды. 1889 жылы Федералдық кеңес 7:6 арақатынасын ресми түрде бекітті. Аталған хабарламада «біздің елтаңбалық кресті математикалық фигура емес, сонымен қатар христиандық крест символы және Ескі Конфедерацияның далалық белгісі» деп түсіндірілді. 1889 жылғы заң қалқанның пішінін нақты көрсетуден жалтарды, бұл хабарламада қасақана жасалғаны айтылды, себебі ағымдағы дауға ықпал етпеу және қалқанның пішінін «қазіргі уақыттың талғамына және практикалық қажеттілікке» қарай белгілеуге мүмкіндік беру мақсатында болды. 1889 жылғы 12 желтоқсанда қабылданған заңда (SR 111) 1815 жылғы Тагсацзунг шешімінің күшін сақтайтыны нақты айтылды, сонымен қатар кресттің пропорциясын – төрт қабырғасы тең, еніне қатысты 7:6 арақатынасын белгілеумен толықтырылды. 1850 жылғы швейцариялық франк монеталарының сериясында кіші номиналдарында (1, 2, 5, 10 және 20 сантим) гүлдік әшекейлермен безендірілген герб болды, ал үлкен номиналдарында (½, 1, 2 және 5 франк) үшбұрышты қалқан ұстаған Helvetia бейнесі және овал пішінде көрсетілген швейцариялық крест бейнеленді. 5, 10 және 20 сантим номиналдарындағы герб 1881 жылы әйел басымен (Liberty) ауыстырылды. 1 және 2 сантим монеталарында 1948 жылы герб қарапайым швейцариялық крестпен алмастырылды. ½, 1 және 2 франк монеталарында отырған Helvetia бейнесі 1875 жылы тік тұрған бейнесімен ауыстырылды. 1888 жылғы бес франк монетасында барокколық картуш үлгілерінен шабыттанған формадағы герб пен геральдикалық қалқан бейнеленді. 1922 жылғы бес франк монетасының дизайнында дөңгелек «Иберия» типіндегі қарапайым қалқан енгізілді. 1900/06 үлгісіндегі Parabellum пістолетінде («Швейцариялық Люгер») камераның үстіне швейцариялық крест ойылып салынған. Швейцария кресті 1906–1908 жылдары шығарылған партияларда «көркемделген» күйде, ал 1909 жылдан бастап геральдикалық қалқанда бейнеленді. Гербтік қалқан «барокко» типінде, жоғарғы жағы тігізген сияқты болды, 1900/06 үлгісінде 1909–1914 жылдары Deutsche Waffen und Munitionsfabriken (DWM) компаниясы шығарған. Герб енді 1900/06 үлгісіндегі партияларда жоқ, оны 1918–1933 жылдары Берндегі Waffenfabrik өндірді. Швейцарияның елтаңбасы 1929 жылғы үлгісіндегі Parabellum пістолетінде тағы да пайда болды, енді үшбұрышты қалқанмен. Әскерге арналған SIG Sauer P210 (1949–1975) және SIG Sauer P220 (1975 жылдан бастап) үлгілерінде үшбұрышты қалқанмен швейцариялық герб слайдқа ойылып салынды, сызықтары қарапайым (қалқанның ұрығы жоқ). Швейцария елтаңбасын федералдық басқаруды бейнелейтін дөңес үшбұрышты қалқан түрінде бейнелеу дәстүрі 20 ғасырдың басында пайда болды. Бұл арнайы қалқан пішіні 2005 жылы «логотип» ретінде қабылданғанға дейін ресми күшінде болған жоқ, бірақ ол 1930 жылдардан бастап федералдық билік органдарымен эмблема ретінде де-факто қолданылды, 1932–1984 жылдар аралығында Швейцария паспорттарында көрсетілді (1915 жылғы паспорта әлі де бірінші бетіне «француз» стиліндегі қалқанды гүлшоғырында бейнеленген). 1905 жылы енгізілген Швейцарияның алғашқы автомобиль нөмірлік тақталарында «барокко» қалқандары бар гербтер көрсетілді. 1933 жылдан бастап бұл дизайн қарапайым, тік қабырғалы «үшбұрышты» қалқан пішінімен ауыстырылды, кантондар арасында шағын дизайн өзгерістері болды.
Федералды әкімшілік пайдалануы
2004 жылы Федералдық кеңес «корпоративтік дизайнды» – қазіргі заманғы логотипті енгізу туралы жариялады, оны федералды әкімшіліктің барлық органдары қолдануға тиіс. Федералдық кеңес өзі 2005 жылы қабылдауды жариялады, ал 2006 жылдың соңына дейін барлық федералды әкімшілік оны қабылдауы керек болды, жобалық құны 25 миллион швейцар франкіне бағаланды. Логотип дөңес үшбұрышты қалқандағы швейцариялық гербтен және төрт ұлттық тілде қара Frutiger Light шрифтімен жазылған «Швейцария Конфедерациясы» деген атаудан тұрады. Логотипті қызыл немесе қара түске басылған жағдайда, гербтің айналасына ақ сызық қоюға және ақ түспен жазуға рұқсат етіледі. Жаңа логотипке сәйкес 2017 жылы Wappenschutzgesetz (WSchG, SR 232.21) деп аталатын жаңа заң қабылданды. Бұл заң 1931 жылғы федералдық, кантондық және шетелдік геральдикалық белгілерді қорғау туралы заңның орнын басты. 2017 жылғы заң сонымен қатар 1815 жылғы федералды гербтің анықтамасын және оның 1889 жылғы растауын қолданыстан шығарып, SR 111 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшін жойылған деп белгіледі, содан кейін бес жеке ережеде іске асырылды. Швейцариялық армия пышақтарын өндіретін Victorinox (1909 жылдан бері федералды гербті компания логотипі ретінде пайдаланады) сияқты тарихи түрде швейцариялық кресті пайдаланған компанияларға көптеген ерекшеліктер берілді.