Кіріспе
Гүлді өсімдіктердің флоэма тініндегі созылған жасушалар. Тарату элементтері – фотосинтез кезінде түзілген органикалық қосылыстарды тасымалдайтын, жоғары ұйымдастырылған тіндердің бірі – флоэманың жұмысы үшін маңызды арнайы жасушалар. Тарату элементтері – флоэманың негізгі өткізгіш жасушалары. Өткізгіш жасушалар молекулаларды тасымалдауға, әсіресе ұзақ қашықтыққа сигнал беруге көмектеседі. Өсімдік анатомиясында тарату элементтерінің екі негізгі түрі бар. Қауымдас жасушалар мен тарату жасушалары өсімдік бойында өмір бойы белсенді бөлінетін тіндер – меристемдерден пайда болады. Олардың дамуы өсімдіктердегі суды өткізетін тіндер – ксилеманың дамуына ұқсас, оның негізгі қызметі өсімдік тамыр жүйесінде тасымалдау болып табылады. Тарату элементтерінің негізгі қызметі – өсімдік бойында қантты ұзақ қашықтыққа тасымалдау, арна ретінде жұмыс істеу. Тарату элементтері қабырғаларында тарату аймақтары бар созылған жасушалар болып табылады. Тарату аймақтарындағы тесіктер көрші жасушалармен цитоплазмалық байланысқа мүмкіндік береді, бұл фотосинтездік материалдың және тіндердің жұмысы үшін қажетті басқа да органикалық молекулалардың қозғалысын қамтамасыз етеді. Құрылымы бойынша олар созылған және орналасқан мүшеге немесе тіндерге параллель. Тарату элементтерінде әдетте ядро болмайды және өте аз мөлшерде рибосомалар болады. Тарату элементтерінің екі түрі – тарату түтігінің мүшелері мен тарату жасушалары әртүрлі құрылымға ие. Тарату түтігінің мүшелері қысқа және кеңірек, қоректік заттарды тасымалдауға арналған үлкен аумаққа ие, ал тарату жасушалары ұзын және тар, қоректік заттарды тасымалдауға арналған кішкентай аумаққа ие. Осы екі түрдің де қызметі бірдей болғамен, тарату жасушалары гүлдемейтін тамырлы өсімдіктердегі гимноспермаларда кездеседі, ал тарату түтігінің мүшелері гүлді тамырлы өсімдіктердегі ангиоспермаларда кездеседі. Тарату түтігінің мүшелерінің негізгі қызметтері жасушаларды күтіп ұстау және қауымдас жасушалардың көмегімен қажетті молекулаларды тасымалдауды қамтиды. Тарату түтігінің мүшелері – өсімдіктегі көмірсуларды тасымалдауға жауапты тірі жасушалар (оларда ядро жоқ). Тарату түтігінің мүшелері қауымдас жасушалармен байланысты, олар тарату түтіктерімен бірігіп, тарату элементі-қауымдас жасуша кешенін құрайды. Бұл өсімдік жасушаларын қамтамасыз етуге және күтіп ұстауға, сондай-ақ өсімдік ішіндегі алыс мүшелер арасында сигнал беруге мүмкіндік береді. Қауымдас жасушалар екі бағытты ағысқа да мүмкіндік жасайды. Бұл тарату пластиналары өте үлкен, яғни материалдарды тасымалдау үшін үлкен беттік ауданы бар. Тарату түтігінің мүшелері қауымдас жасушалармен байланысқандай, тарату жасушалары да органикалық материалды тасымалдауға көмектесу үшін альбумин жасушаларымен шектеледі. Альбумин жасушаларының ұзын, ерекшеленбеген бөліктері бар, олардың ұштары басқа тарату жасушаларының бөліктерімен жабысып, қоректік заттармен толығып, тіндерді қоректендіру үшін азық-түлік сақтайды. Тарату жасушалары өте біркелкі және тарату аймақтарында тегіс таралады. Олардың тар тесіктері олардың функцияларында қажет, олар көбінесе тұқымсыз тамырлы өсімдіктер мен гимноспермаларда қажет, оларда тарату түтігінің мүшелері жоқ және тек молекулаларды тасымалдау үшін тарату жасушалары бар.
Sieve elements are specialized cells that are important for the function of phloem, which is a highly organized tissue that transports organic compounds made during photosynthesis. Sieve elements are the major conducting cells in phloem. Conducting cells aid in transport of molecules especially for long distance signaling. In plant anatomy, there are two main types of sieve elements. Companion cells and sieve cells originate from meristems, which are tissues that actively divide throughout a plant's lifetime. They are similar to the development of xylem, a water conducting tissue in plants whose main function is also transportation in the plant vascular system. Sieve elements' major function includes transporting sugars over long distance through plants by acting as a channel. Sieve elements elongate cells containing sieve areas on their walls. Pores on sieve areas allow for cytoplasmic connections to neighboring cells, which allows for the movement of photosynthetic material and other organic molecules necessary for tissue function. Structurally, they are elongated and parallel to the organ or tissue that they are located in. Sieve elements typically lack a nucleus and contain none to a very small number of ribosomes. The two types of sieve elements, sieve tube members and sieve cells, have different structures. Sieve tube members are shorter and wider with greater area for nutrient transport while sieve cells tend to be longer and narrower with smaller area for nutrient transport. Although the function of both of these kinds of sieve elements is the same, sieve cells are found in gymnosperms, non flowering vascular plants, while sieve tube members are found in angiosperms, flowering vascular plants. The main functions of sieve tube members include maintaining cells and transporting necessary molecules with the help of companion cells. The sieve tube members are living cells (which do not contain a nucleus) that are responsible for transporting carbohydrates throughout the plant. Sieve tube members are associated with companion cells, which are cells that combine with sieve tubes to create the sieve element companion cell complex. This allows for supply and maintenance of the plant cells and for signaling between distant organs within the plant. The companion cells also allow for bidirectional flow. These sieve plates are very large which means that there is a greater surface area for material transport. Similar to how Sieve Tube members are associated with companion cells, sieve cells are flanked with albuminous cells in order to aid in transporting organic material. Albuminous cells have long, unspecialized areas with ends that overlap with those of other sieve cells and contain nutrients and store food in order to nourish tissues. Sieve cells are very uniform and have an even distribution across of sieve areas. Their narrow pores are necessary in their function in most seedless vascular plants and gymnosperms which lack sieve tube members and only have sieve cells to transport molecules.
Ауыл шаруашылығындағы қосымша қолданулар
Өсімдік тамыр жүйесі өсімдік жасушаларының және өсімдіктегі органдардың өсуі мен дамуында өте маңызды болғандықтан, қажетті көмірсулар мен макромолекулаларды тасымалдаудағы сілем элементтерінің рөлі зор. Бұл ауыл шаруашылығында өсімдіктің әртүрлі бөліктеріне ресурстардың қалай бөлінетінін бақылауға қолданылуы мүмкін. Плазмодезмалар серік жасушаларды сілем элементтерімен, ал паренхима жасушалары сілем құбырларын өсімдіктің әртүрлі тіндерімен байланыстырады. Плазмодезмалар, серік жасушалар және сілем құбырлары арасындағы осы жүйе қажетті метаболиттердің жеткізілуін қамтамасыз етеді. Флоэмадағы осы арнайы жасушалардың жеткізу жүйесін барынша арттыру арқылы, диффузияны максималды деңгейге жеткізуге мүмкіндік туғызып, ауыл шаруашылығы өнімділігін арттыруға болады. Ангиоспермдердің флоэмасы сілем құбырларын түрлі РНК түрлерін тінті ұлпаларына тасымалдау үшін пайдаланатыны анықталды, бұл транскрипциялық белсенділікті өзгертуге көмектеседі. Тінті ұлпалары – өсу кезеңіндегі және қоректік заттарға мұқтаж тіндер. Сілем элементтерінің тінті ұлпаларына қосымша қоректік заттарды тасымалдауы өсім процесін жылдамдатып, өсімдіктің өсуі мен дамуына әсер етеді. Ұзақ мерзімде, қарқынды өсім ауыл шаруашылығы өнімділігінің артуына алып келуі мүмкін.