Кіріспе

Galactic Civilizations II: Dread Lords – Microsoft Windows үшін Stardock компаниясының 4X кезектік стратегиялық ойыны. Бұл 2003 жылғы Galactic Civilizations ойынының жалғасы және 2006 жылғы 21 ақпанда бөлшек саудада және Stardock-тің онлайн-абоненттік қызметі TotalGaming-те шығарылды. 2007 жылдың ақпан айында Dark Avatar атты қосымшасы жарық көрді. Екінші кеңейту, Twilight of the Arnor, 2008 жылдың сәуірінде шығарылды. Dread Lords оқиғасы 23-ші ғасырда өтеді, онда Жер тұрғындарының ішінде бірнеше шетелдік өркениеттер галактиканы планетадан планетаға күш, дипломатия, ықпал (мәдениет) немесе технология арқылы жаулап алуға тырысады. Dread Lords кампаниялық режим мен "Sandbox" режимінен тұратын жеке ойыншы тәжірибесіне баса назар аударады және көп ойыншы режимін қамтымайды. Ойын өзінің жасанды интеллектымен ерекшеленеді, ол стратегиялық ойындардың көпшілігінде кездесетіндей, ойыншыға қол жетімді емес ресурстар мен қабілеттер бермей қиынға соғады. Ойын коммерциялық тұрғыдан шамалы табысқа жетті және сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, бірнеше редактор таңдауы сыйлығын жеңіп алды. Stardock сонымен қатар көшірмелерді қорғамайтын және қоғамдастыққа кең ауқымда ойынды өзгертуге (модтауға) мүмкіндік беретін ерекше тарату стратегиясын таңдады. 2013 жылғы 15 қазанда Stardock компаниясы Galactic Civilizations III атты жалғасын жариялады. 2014 жылғы наурыз айында Steam арқылы алдын ала нұсқасы қолжетімді болды, бұл клиенттерге ойын әлі де дамып жатқан кезде ойнауға мүмкіндік берді. Жалғас сериядағы алғашқы көп ойыншы режимін ұсынатын және гексагондық (алтыбұрышты) ойын плиткаларын пайдаланған ойын болды. Ойынның толық нұсқасы 2015 жылғы мамырда жарық көрді.

Оқиға желісі

Galactic Civilizations II тарихы және оның ішіндегі әлем туралы сюжет Stardock бас директоры Брэд Уорделл жазған әңгімелер сериясына негізделген. Мыңдаған жылдар бұрын галактиканың көп бөлігін мекендеген, "Алдын-ала болғандар" деп аталатын, өте күшті және жоғары дамыған өркениет болған. Галактикадағы жас өркениеттер өзінің алғашқы даму кезеңдерін бастағанда, бұл Прекурсорлар қоғамында философиялық дау тудырып, оларды екі фракцияға бөлді. Арнор фракциясы жас өркениеттерді ағартуға бағыттауды қалады. Ал "Қорқыныш Лордтары" фракциясы оларды құртуды көздеді. Бұл дау қатаң азаматтық соғысқа ұласты. "Қорқыныш Лордтары" соғыстың соңғы шайқасында Арнорды жоқ етуге жақын болды. Бірақ, соңғы соққы жасалар алдында, "Қорқыныш Лордтары" мен Арнор екеуі де күңгірт түрде жоғалып кетті. Жас өркениеттер ақырында өздері галактиканы зерттеуді бастады, бірақ олардың прогресі баяу болды. Зерттеудің бірінші толқыны жұлдыздық қақпалардың ойдағыдай жұмыс істеуінен кейін мүмкін болды. Жұлдыздық қақпаны салу өте қымбатқа түсті және ол тек кемені басқа жұлдыздық қақпаға жеткізе алатын, ал ол қақпаны баруға тиіс жерде алдымен салу қажет еді. Ең жас өркениет, Адамзат, Арцеан өркениетімен алғашқы байланыс орнатылғаннан кейін жұлдыздық қақпаны салу жоспарларын алды. Адамзат ғалымдары, синтездік қуат көзін қосу арқылы жұлдыздық қақпалардың технологиясын өзгерту арқылы гипержетек құрастыруға болатынын түсінді. Гипержетек ғарыш кемелеріне өздігінен ұзақ қашықтықтарға саяхаттауға мүмкіндік берді. Енді бүкіл галактика қолжетімді болғандықтан, ірі ғарыш саяхатшыл өркениеттер галактиканы зерттеу, отарлау және кейбір жағдайларда жаулап алу үшін жарыс бастады. Әскерлер жиналды, соғыс кемелері салынды және галактика тағы да тоталық соғысқа қадам басты. Жас өркениеттер алдағы қақтығысқа дайындалып жатқанда, "Қорқыныш Лордтары" қайта орала бастады. Ойыншы Адамзаттың іс-қимылдарын басқаруы керек, олар Прекурсор технологиясының жауларға түсуіне жол бермеуге тырысады, ірі державалар арасындағы галактикалық соғыста күреседі және геноцидтік "Қорқыныш Лордтарының" шабуылынан аман қалады.

Ойынның ерекшеліктері мен тұжырымдамалары

Ойын "құмдық" галактикалық режимінде ойналады, ондағы мақсат – төрт жолдың бірімен жасанды интеллект қарсыластарын жеңіп шығу: әскери жаулап алу, мәдени үстемдік, әмбебап одақ құру немесе технологиялық басымдыққа ие болу. "Құмдық" аналогиясы ойынның еркін стилін көрсетеді, онда ойыншы қалағандай еркін дамытуға мүмкіндік алады. Бұл "құмдық" галактиканың мөлшері, планеталардың өмірге жарамдылығы және басқа да ұқсас параметрлер бойынша, сондай-ақ қарсыластардың қиындық деңгейі бойынша өзгертілуі мүмкін. Ойынға тақырыптық "Dread Lords" кейіпкерлерін қамтитын, оқиғаға негізделген кампания да кіреді.

Өркениеттер

Ойын 10 ойналатын, алдын ала құрылған өркениетке ие, сонымен қатар пайдаланушыға өз өркениетін жасауға мүмкіндік береді. Алдын ала құрылған сегіз өркениет түпнұсқа "Галактикалық өркениеттер" ойыны мен оның кеңейтуінен қайта оралды: Терран Альянсы, Йор Ұжымы, Дренгін Империясы, Алтариан Республикасы, Драт Легионы, Ториан Конфедерациясы, Коркс Доминионы және Арсеан Империясы. Қалған екі өркениет жаңа: Икониан Панайы және Талан Империясы. Жеңіс шарттарына әсер етпейтін және нашар жасанды интеллектіге (AI) ие кіші өркениеттер, мысалы, Снати сияқты саналы кеміргіштер де ойында кездесе алады. Әр алдын ала құрылған өркениеттің ерекше жасанды интеллектісі, мінез-құлқы және ендірілген артықшылықтары бар. Мысалы, Коркс ақшаға баса назар аударады, сондықтан экономикалық бонустың иесі. Террандар – шебер дипломаттар, Дренгіндерде керемет кемелер мен әскерлер бар, Торестердің халқы жылдам өседі, ал Йорлардың халқы өте адал.

3D қозғалтқышы

Galactic Civilizations II арнайы 3D ойын қозғалтқышымен жұмыс істейді, бірақ пайдаланушы интерфейсінің көп бөлігі 2D форматында көрсетіледі. Планеталар мен кемелер ғарыштағы бір жазықтықта ғана қозғалады, бірақ пайдаланушы қалауынша картаны жылжытып, жақындата алады, тіпті жеке кемелердің толыққанды бейнесін көре алады. Ойыншылар галактикалық картаны үлкен масштабта қарау үшін зум жасай алады, онда кемелер, планеталар және аномалиялар белгішелермен алмастырылады. Ойынды осы режимде ойнауға болады. Ойыншы жасаған кемелердің дизайны негізгі экраннан бөлек, толық экранды флоттық шайқастарда сынақтан өтеді. Шайқастар пайдаланушы бақылауында болмайды, бірақ оларды әртүрлі бұрыштардан қарап, жылдам ойнатып немесе кері қайтара аласыз. Планетаға жасалатын шабуылдар әдеттегі технология деңгейіне, әскердің дағдысына, әр тараптың қолда бар күштеріне және шабуылдың қосымша тәсілдеріне (бұл планета сапасын төмендету немесе планеталық жақсартуларды жою арқылы үстемдік беруі мүмкін) байланысты жеке қарастырылады.

Ж.И.

Galactic Civilizations II-дің басты назары қарсыластарының жасанды интеллектына қадалады, бұл бір жағынан көп ойыншылық режимін қысқартып, бір ойыншылық тәжірибеге басымдық берумен байланысты. Ойын қарсыластар үшін 12 деңгейлі жасанды интеллект ұсынады. Толыққанды жасанды интеллект мүмкіндігі 7-ші деңгейде ("есті") беріледі. 1-6 деңгейлердегі стратегиялар/қарсы стратегиялар аз күрделі және (6-шы деңгейден басқа) экономикалық шектеулерге тап болады. 8-12 деңгейлер экономикалық артықшылықтармен және басқа да бонуспен қолдалады. Сондай-ақ, жасанды интеллект өз кемелерін жобалау үшін технологиялық жетістіктерді пайдаланады. Жоғары қиындық деңгейлерінде бұл кемелер қарсыластарға қарай бейімделеді, сондықтан лазерлік қаруланған кемелер флотын жіберген ойыншылар олардың қалқанмен қорғалған қарсыластармен тойтарысқа тап болуы мүмкін, ал массалық драйверлерді пайдаланғандар ауыр бронямен жабдықталған қарсыластарға қарсы тұруға мәжбүр болады. Stardock түрлі жаңартулар арқылы жасанды интеллект мүмкіндіктерін өзгертіп келді.

Планеталық басқару

Бастапқы «Галактикалық өркениеттер» ойынында планеталар жұлдыз жүйесінің бір бөлігі болып, бір карта шаршысында орналасқан. «Галактикалық өркениеттер II» ойынында әр планета (немесе колония) ғарышта толыққанды дербес бірлік болып табылады. Бұдан бөлек, планеталарда енді шектеулі мөлшерде ғана жақсартулар салуға болады. Планетаның класы құрылысқа қолжетімді жақсарту плиткаларының санын анықтайды. Өндіріс, зерттеу, планеталық ықпал, көтеріңкі рух және экономикаға көмектесетін жақсартулармен қатар, «Цивилизация» ойындар сериясында танымал болған сияқты бірнеше «ғажайыптар» стиліндегі жақсартулар да бар. Белгілі бір технологиялар қосымша плиткаларды ашуға мүмкіндік береді, бұл мүмкіндік дамыған өркениеттерге төмен сапалы планетаны тиімді пайдалануға көмектеседі. Планеталар әскери өндіріс немесе зерттеулерге бағытталған болуы мүмкін, бұл әскери бекіністер немесе зерттеу базаларын салуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, плиткалардың бір бөлігі оларға салынған өндіріс, зерттеу, ауыл шаруашылығы, ықпал ету немесе көтеріңкі рух жақсартулары үшін бонус ұсынады. Планеталық жақсартуларды реттеу қажеттілігі (ойынның маңызды бөлігі) ойыншыға қосымша жүк болуы мүмкін. Осыған көмектесу үшін ойында жаңа технология пайда болғанда планеталық жақсартуларды автоматты түрде жаңарта алатын автоматты жаңарту жүйесі бар.

Экономика

Галактикалық өркениеттер II-нің басқа 4X ойындардан ең үлкен айырмашылығы – оның экономикалық жүйесі, ол көптеген стратегиялық ойындарда қолданылатын жүйелерден мүлдем өзгеше. Көбінесе 4X стратегиялық ойындар қала немесе планетада пайдаланылатын белгілі бір аймақтардың табысына немесе салық мөлшерлемесіне негізделген қаржы алады. Civilization IV осы жүйені қолданады, ал көптеген басқа 4X стратегиялық ойындар оның бір түрін қолданады. Осы табыстар экономикалық құрылымдар және кейде халық саны арқылы арттырылады, ал осы экономикалық табыстан түскен пайда техникалық қызмет көрсетуге және құрылысты жылдамдатуға жұмсалады. Галактикалық өркениеттер II империяның табысын өндірістің барлық түрлерін қаржыландыру үшін пайдалануды талап етеді, осы арқылы күрделіліктің жаңа деңгейін қосады. Ғылыми зерттеулер немесе өндіріс болсын, өнімнің бір бірлігін өндіру үшін ойыншы кредиттерді (әдетте миллиард кредит немесе МК) төлеуі керек. Сондықтан ойыншының империясының экономикалық табысын өнеркәсіптік өніммен үйлестіруі өте маңызды, жай ғана империяны күтіп ұстаумен шектелмейді. Егер ойыншының индустриялық планетаны қолдауға жеткілікті экономикасы болмаса, ол тапшылықпен жұмсауға мәжбүр болады, және егер ол экономикасын түзетпесе, әлдеқашан банкротқа ұшырайды. Бұл Цивилизация сериясынан мүлдем өзгеше, онда өнеркәсіптік өнім ойыншының экономикалық табысымен байланысты емес.

Кездейсоқ оқиғалар мен сәйкестендіру

Ойын барысында кездейсоқ уақытта, әсіресе жаңа планеталарды отарлау кезінде, ойыншыға кең ауқымды шешім қабылдауды талап ететін оқиғалар арқылы этикалық таңдау ұсынылады. Әдетте, жақсы таңдау ойыншыға белгілі бір шығын әкеледі (тікелей немесе жанама түрде). Керісінше, жаман таңдау басқа өркениеттердің немесе ойыншының халқының есебінен пайда әкелуі мүмкін. Компромисс ретінде бейтарап таңдау да ұсынылады. Ойынның этикалық тұрғысы дау тудырмауы үшін, таңдаулар өте нақты беріледі. Мысалы, бір кездейсоқ оқиғада, әскерилердің қабілетін арттыратын, бірақ оны қабылдағандардың өмір сүру ұзақтығын қысқартатын супер-сарысу жасалады. Ойыншы оның қолданылуын тоқтатып, барлық зерттеулерді үкімет қаражаты есебінен жоюға (жақсы), тек еріктілерге ғана қолдануға (бейтарап) немесе барлық әскерге міндетті түрде беруге (жаман) шешім қабылдай алады. Бұл жағдайда, жақсы таңдаудың "жоғалуы" көбінесе қол жеткізілмей қалған артықшылықтар тұрғысынан қарастырылатын мүмкіндік шығыны болып табылады. Жақсы таңдау жасаудың басты артықшылығы – басқа өркениеттермен дипломатиялық қарым-қатынастарда; жақсы өркениеттер жаман өркениеттермен байланысқа түсуде жақсы өркениеттерге қарағанда әлдеқайда сезімтал. Сонымен қатар, "Ксеноэтика" технологиясы зерттелгеннен кейін, үш бағыттың бірін таңдауға болады, бұл түрлі бонус пен жақсартуларға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Ойыншының бұрынғы әрекеттерімен қалыптасқан бағыттан өзге бағытты таңдау үшін айтарлықтай қаржы жұмсалуы керек. Кейбір кездейсоқ оқиғалар жеке өркениеттерге ғана емес, бүкіл галактикаға әсер етеді. Мұндай галактикалық оқиғалар күш тепе-теңдігін бұзады, әлсіз өркениеттерді күштіге айналдырады, одақтастар арасында соғыстарға себеп болады және тіпті хаосқа ұшыратады. Бір оқиғада, бір өркениет археологиялық жәдігерді табады, ол оларды "құдайға тең" жандарға айналдырады. Кейбір оқиғалар галактика бойынша қастандық жасаушы кемелердің пайда болуына немесе бір өркениеттің ықпалын үш есеге арттыруына әкелуі мүмкін. Басқалары көбінесе жақсы болып келеді, барлық өркениеттер қысқа мерзімді экономикалық өрлеуді немесе туризмді тоқтататын "ксенофобия толқынын" (әдетте, ұзақ соғыстардан кейін туындайды) бастан кешіреді.

Өркениеттік бонустар, саясат және үкімет

Өзіндік өркениетті жобалау кезінде ойыншыға әртүрлі бонус қабілеттеріне бөлуге болатын ұпайлар жиынтығы беріледі. Бұл бонустар ойын механикасының көп бөлігін қамтиды – жоғары жауынгерлік қабілетке және адал зерттеушілерге немесе ықпалды және өнімді дипломаттарға ие өркениет құру мүмкін. Ойын басында ойыншы өзінің артықшылықтары бар сегіз саяси партияның біреуін таңдайды. Бұл артықшылықтар өркениет бонустарымен үйлеседі, сондықтан оларды қалыптасқан артықшылықты нығайту немесе әлеуетті кемшілікті жою үшін пайдалануға болады. Дегенмен, бұл бонустар тек ойыншының партиясы билікте болғанда ғана сақталады, бұл моральды жоғары деңгейде ұстауға байланысты (әдетте 50% жоғары). Егер ойыншы сайлауда жеңіліске ұшыраса, ол ойынды бақылауын жоғалтпайды, тек бұрынғы бонустар жойылады. Сонымен қатар, қазіргі биліктегі партияның бонусы (егер сіздің партияңыз билікте болмаса) сіздің өркениетіңізге жаза ретінде қолданылады. Мораль халық санының есептелуіне және салық түсіміне де әсер етеді, сондықтан қысқа мерзімді пайда үшін салық салудың қажеті жоқ. Ойыншы экономика мен әлеуметтік өндіріске маңызды бонустар беретін үкімет нысандарының жолдарына жете алады. Алайда, императорлық үкіметтен республикаға, демократияға немесе галактикалық федерацияға өту кезінде моральды жоғары ұстау қиындай түседі.

Біріккен планеталар

Біріккен планеталар – галактикадағы барлық маңызды өркениеттерден құралған кеңес. Олар үнемі жиналып шешімдер қабылдайды. Кеңестегі өркениеттің дауыс саны олардың ықпалына байланысты, ол халық санының шамасымен қатар, планеталық жақсартулар мен өркениеттік бонустар (басқа факторлардың ішінде) сияқты нәрселерге де тәуелді. Біріккен планеталар көбінесе ойынға үлкен әсер етпейді, бірақ кейбір ұсыныстар – мысалы, ерекше зерттелген технологияларды беру немесе белгілі бір үкіметтік жүйені таңу – қабылданған жағдайда өте тұрақсыздық тудыруы мүмкін. Ойыншы Біріккен планеталардан толығымен шығуға мүмкіндік алады, бірақ барлық саудадан түсетін кірістен айырылады.

Дипломатия және өркениеттік қатынастар

Дипломатия – ойынның маңызды бөлігі. Ойыншылар – адамдар да, жасанды интеллект те – технологиялар, жұлдыздық базалар, кемелер, планеталар және тауарлармен сауда жасауға болады (бір өркениет салған бірегей жетістіктер, оларды алғандарға артықшылық береді). Келіссөздерді жүргізу шеберлігі – маңызды фактор, ол өркениеттің ішкі бонустары мен зерттеулерге байланысты өзгереді; нашар дамыған өркениеттермен сақтықпен сауда жасау арқылы маңызды технологиялық басымдыққа қол жеткізуге болады. Әр өркениеттің, ойыншымен қазіргі қарым-қатынасын көрсететін, келіссөздер кезінде қолданылатын жеке мәтіні бар. Қарым-қатынастар көптеген факторларға байланысты, соның ішінде ағымдағы сауда, этикалық жақындық, соғысқұмарлық, әскери күш және бұрынғы іс-әрекеттер. Жасанды интеллект ойыншылары технология саудасын бастауға, ойыншыдан сыйақы талап етуге немесе оларды қауіп туралы ескертуге шешім қабылдауы мүмкін.

Тарату

Stardock компаниясы өзінің бас директоры Уорделлдің «Ойыншылардың құқықтары туралы жарғысында» белгіленгендей, ешқандай қатаң немесе қиын көшірмелерді қорғау жүйесін қолданбады. Ойынның дискісінде көшірмеден қорғау шаралары жоқ және ойынды ойнау үшін дискіні компьютерге орнатудың қажеті де жоқ. Stardock-тың пираттыққа қарсы жоспары – ойыншылар ойынның бірнеше жаңартуларын алу үшін жарамды серийлік нөмірмен өнімді белсендіруден өтуі керек. Серийлік нөмірлерді көп рет пайдалануға болады, ал компания иесі Брэд Уорделл ойынды заңсыз орнатқан адамдар оны бәрібір сатып алмайтынына сенімді, сондықтан оларға қатысты басқаша көзқарас таныстырып отыр. Ойынның көшірмелерін қайта сату Stardock лицензиялық шартында тыйым салынған. Қайта сатылған/қолданылған көшірмелерге қолдау көрсетілмейді, яғни қолданылған көшірмені сатып алған адам ойын жаңартуларын жүктей алмайды. Stardock онлайн дүкенінен сатып алынған ойын көшірмелерін ойнау үшін алдымен өнімді белсендіру қажет. Ойынды шектеулі рет орнатуға және белсендіруге болады, содан кейін қолдау қызметіне жүгіну қажет. Интернет байланысы жоқ компьютерге орнату үшін файлдарды басқа компьютердегі архивке жүктеу және белсендіру деректерін Stardock-қа электрондық пошта арқылы жіберу қажет; белсендірілген компьютерде пайдалану үшін қолтаңба файлы қайтарылады. 2015 жылдың 21 қарашасында «Galactic Civilizations II: Ultimate Edition» ойыны DRM қорғауысыз және өнімді белсендірмей, gog.com цифрлық тарату сайтында жарық көрді.

Шексіз ғалам

Galactic Civilizations II: Endless Universe – Dread Lords, Dark Avatar және Twilight of the Arnor мазмұндарын қамтитын жинақ. Ол 2008 жылдың 26 қыркүйегінде Еуропа нарығында эксклюзивті түрде жарық көрді және Kalypso Media баспасы таратып шығарды. Солтүстік Америкада бұл жинақ 2009 жылдың 9 ақпанында Galactic Civilizations II: Ultimate Edition деген атпен шығарылды.

Қоғамдастық қолдау және модтау

Ойынға пайдаланушы өзгерте алатын XML файлдары арқылы маңызды модификациялау мүмкіндіктері қосылған. Кемелердің дизайндарын басқалармен бөлісуге болады, ал ойын шыққаннан кейін көп ұзамай танымал модельдер (туынды және түпнұсқа) пайда болды. 2014 жылдың қыркүйегінен бастап ойын қауымдастығы Stardock қолдауымен қауымдық жаңарту жобасымен жұмыс істеп келеді, оның бета нұсқасы 2015 жылдың қараша айында қолданылды. 2015 жылдың 17 желтоқсанында Stardock бұл қауымдық жаңартуды 2.20 ресми нұсқасы ретінде мойындады.