Түркиядағы Мәрияның үйі және Италиядағы балама орны

Кіріспе

Түркияның Сельчук қаласының жанындағы Ыбырайымдық қасиетті орын, Италияның Лорето қаласында орналасқан Құдай шешесі Марияның балама үйі. Құдай шешесі Марияның үйі (түрікше: Meryemana Evi немесе Meryem Ana Evi, "Марияның үйі") – Эфес маңындағы Корессос тауында (түрікше: Bülbüldağı, "Бұлбұл тауы") орналасқан католик қасиетті орыны. Бұл үй 19 ғасырда, бақытты Анна Кэтрин Эммерихтің (1774–1824) – рим-католик монах және болашақты көрушінің – көрген көріністері бойынша жазылған сипаттамаларды орындау арқылы табылды. Оның көріністері оның өлімінен кейін Клеменс Брентаноның кітабында жарияланды. Бұл қасиетті орын бірнеше рет Папаның Апостольдық баталарын алды және Папа Павел VI, Иоанн Павел II және Бенедикт XVI сияқты бірнеше Папалардың сапарларымен құрметтелді.

Жер учаскесінің сипаттамасы

Ғибадатханаға жол ашарлаған саяхатшылар Ефестегі базиликадағыдан да үлкен, кілт тесігі тәрізді шомылу алабынан өтеді. Алғашқы христиан қауымының жақын жердегі римдіктерден жасыру үшін осында уақытша қоныстанған немесе шомылған болуы мүмкін. Ғибадатхананың өзі аса үлкен емес, көбінесе қарапайым шағын ғибадатхана деп сипатталады. Сақталған тастар мен құрылысы апостолдық дәуірге дейін жетеді, сол заманнан сақталған басқа да ғимараттармен үйлеседі, бірақ ғибадатхана сыртындағы бақша ландшафтары және құлшынып бағынуға арналған қосымшалар сияқты шағын өзгерістер бар. Шағын ғибадатханаға кіргенде, саяхатшыны бір ғана кең бөлме күтеді, оның ортасында құрбандық тұғыны мен Құдіретті Марияның үлкен мүсіні орналасқан. Оң жағында, дәстүр бойынша Марияның ұйықтаған бөлмесі саналатын кішірек бөлме бар. Марианы дәстүрі бойынша, ағын судың бір түрі Мария ұйықтап, демалган кішігірім бөлмеде арна сияқты ағып, ғимараттың сыртындағы қазіргі су ішетін бұлаққа жеткізген.

Қалаулар қабырғасы

Қасиетті орынның сыртында ерекше "тілек қабырғасы" бар, оған паломниктер өз ниеттерін қағазға немесе матаға байлап жатады. Жақын маңда түрлі гүлдер мен жемістер өсіріледі, ал қасиетті орынды жақсырақ бақылау үшін оның айналасына қосымша жарықтандыру орнатылған. Сонымен қатар, жақын жерде су бұлағы немесе құдық орналасқан, кейбір паломниктер оның емдік немесе бала туғызуға көмектесетін керемет күші бар деп сенеді.

Германиядағы сипаттама

XIX ғасырдың басында Германиядағы Аугустиндық монах Анна Катерина Эммерих, Исаның өмірінің соңғы күндері мен Оның анасы Мәриямның өмірі туралы бірнеше көріністерді баяндады. Эммерих Дюльмендегі шаруалар қауымында ұзақ уақыт бойы ауырып жатты, бірақ Германияда мистик ретінде танымал болды және көптеген белгілі тұлғалар оны аралады. Ол Исаның анасы Мәриямға Ефесте апостол Жохан салған үйді сипаттап, оның өмірінің соңына дейін сол үйде тұрғанын айтты. Эммерих үйдің орналасқан жері және айналасындағы аймақтың топографиясы туралы көптеген мәліметтер берді:

Эммерихтің қонақтарының бірі – автор Клеменс Брентано болды. Ол алғашқы сапардан кейін Дюльменде бес жыл бойы Эммерихті күн сайын көріп, оның баяндаған көріністерін жазып алды. Эммерих қайтыс болғаннан кейін Брентано 1852 жылы Мюнхенде оның көріністеріне негізделген кітап жариялады. Оның жазбалары бойынша екінші кітап оның өлімінен кейін жарық көрді. 1892 жылы Эммерихті әулиелікке көтеру туралы өтініш Ватиканға жіберілгенде, Германиядағы бірқатар сарапшылар Брентаноның жеке кітапханасынан алынған жазбаларын, оның өзі жазған кітаптарымен салыстыра бастады. Талдау барысында оның еңбектері арасында әртүрлі апокрифтік библиялық көздер, карталар және саяхат нұсқаулықтары табылды, олар Эммерихтің баяндамаларын толықтыру үшін қолданылуы мүмкін еді. Гуайе абаттің жаңалығы көпшілік тарапынан қабылданылмады, бірақ он жылдан кейін, Мари де Мандат Гранси әпкесінің ықпалымен, Смирнадан екі лазарист миссионері, әке Пулин мен әке Юнг, 1891 жылдың 29 шілдесінде осы ғимаратты қайтадан тапты. Олар төрт қабырғалы, шатыры жоқ қираған ғимаратты Ефестегі ерте христиандардың ұрпақтары, алыс Шіринже таулы ауылының тұрғындары ұзақ уақыт бойы құрметпен қарастырғанын білді. Әр жыл сайын 15 тамызда діни саяхатшылар бұл жерге барып, христиан әлемінің көпшілігі Мәриямның көкке көтерілуін тойлайтын күнді атап өтеді. Мари де Мандат Гранси әпкесі Католик шіркеуі тарапынан Мәриям үйінің негізін қалаушысы деп жарияланды және 1891 жылдан бастап 1915 жылы қайтыс болғанға дейін Мәриям үйін және таудың айналасындағы аймақтарды сатып алу, қалпына келтіру және сақтау үшін жауапты болды. Бұл жаңалық 12 ғасырдан бері келе жатқан христиан дәстүрін, яғни «Ефес дәстүрін» қайта жаңғыртты және нығайтты. Рим папасы Лев XIII 1896 жылы және Рим папасы Иоанн XXIII 1961 жылы жасаған әрекеттерінің нәтижесінде Католик шіркеуі алдымен Иерусалимдегі Успение шіркеуінен толық кешірімді алып тастады, содан кейін оны мәңгілікке Ефестегі Мәриям үйіне келушілерге берді.

One of Emmerich's visitors was the author Clemens Brentano who after a first visit stayed in Dülmen for five years to see Emmerich every day and transcribe the visions she reported. After Emmerich's death, Brentano published a book based on his transcriptions of her reported visions in 1852 in Munich, Germany. A second book was published based on his notes after his own death. When the case for Emmerich's beatification was submitted to the Vatican in 1892, a number of experts in Germany began to compare and analyze Brentano's original notes from his personal library with the books he had written. The analysis revealed various apocryphal biblical sources, maps and travel guides among his papers, which could have been used to enhance Emmerich's narrations. Abbé Gouyet's discovery was not taken seriously by most people, but ten years later, urged by Sister Marie de Mandat Grancey, DC, two Lazarist missionaries, Father Poulin and Father Jung, from Smyrna rediscovered the building on July 29, 1891, using the same source for a guide. They learned that the four walled, roofless ruin had been venerated for a long time by members of the mountain village of Şirince, distant, who were descended from the early Christians of Ephesus. Every year pilgrims made a pilgrimage to the site on August 15, the date on which most of the Christian world celebrated Mary's Dormition/Assumption. Sister Marie de Mandat Grancey was named Foundress of Mary's House by the Catholic Church and was responsible for acquiring, restoring and preserving Mary's House and surrounding areas of the mountain from 1891 until her death in 1915. The discovery revived and strengthened a Christian tradition dating from the 12th century, 'the tradition of Ephesus', which has competed with the older 'Jerusalem tradition' about the place of the Dormition of the Mother of God. Due to the actions of Pope Leo XIII in 1896 and Pope John XXIII in 1961, the Catholic Church first removed plenary indulgences from the Church of the Dormition in Jerusalem and then bestowed them for all time to pilgrims to Mary's House in Ephesus.

Археология

Құрылыстың қайта жаңартылған бөлігі құрылыстың түпнұсқа қалдықтарынан қызыл сызықпен ажыратылған. Кейбір адамдар бұл орынға күмән келтірді, себебі Марияның Ефеспен байланысы туралы дәстүр "он екінші ғасырда ғана пайда болған". Оның қолдаушылары өз сенімдерін 5 ғасырлық Мария шіркеуінің бар екендігімен негіздейді.

Евангелиелер мен патристикалық авторлар

IV ғасырда Саламис қаласының әулие Епифаний Марияның денесі мен жанымен Көкке көтерілуінің дәстүрлі сенімін алғаш рет айтқан және Ефестен келген автор болды. Көптеген басқа шіркеу әкелері сияқты, ол бұл көтерілуді Иоанн 19:18-30 аяттарына негіздеді, онда Иса айқышқа ілініп тұрып, елші мен евангелисттен Құдай Анасын өз үйіне қабылдауын өтінді. "Дегенмен, Киелі Марияның осы жерде болғанын растайтын дәлелдер жеткіліксіз, ал оның Иерусалимде тұрақты үйі болғанын көрсететін дәлелдер әлдеқайда күшті."

Рим-католик шіркеуінің ұстанымы

Рим-католик шіркеуі үйдің нақтылығы туралы ешқашан шешім қабылдаған емес, ғылыми тұрғыдан қабылданарлық дәлелдің болмауы себепті. Дегенмен, 1896 жылы Папа Лео XIII-нің алғашқы қажырлы сапарына берілген батадан бастап, бұл орынға жағымды қатыс танытты. 1950 жылы Успеніе догматының қабылдануынан кейін, 1951 жылы Папа Пий XII үйді қасиетті орын деңгейіне көтерді, ал бұл мәртебе кейіннен Папа Иоанн XXIII-тің бекітуімен мәңгілікке орнатылды. Бұл орынды мұсылмандар да, христиандар да зиярат етеді және құрметтейді. Қажылар үйдің астындағы, емдік қасиеттері бар деген сенімдегі бұлақтан су ішеді. Әр жыл сайын 15 тамызда Мәриямның көкке көтерілуіне арналған діни рәсім өткізіледі.

Папаның сапарлары

Рим папасы Пауыл VI 1967 жылдың 26 шілдесінде, ал Рим папасы Иоанн Павел II 1979 жылдың 30 қарашасында қасиетті орынға сапар жасады. Рим папасы Бенедикт XVI Түркияға төрт күндік пастырлық сапары барысында 2006 жылдың 29 қарашасында осы қасиетті орынды бағындырды.