«Рим, ашық қала» (1945) – Роберто Росселлинидің екінші дүниежүзілік соғыс драмасы. Неореализмнің маңызды туындысы, қала тұрғындарының фашизмге қарсы күресін көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1945 жылғы итальяндық соғыс драмасы
1945 Italian war drama film
«Рим, ашық қала», сондай-ақ «Ашық қала» деген атпен де шығарылған, Роберто Росселлинидің режиссерлік жұмысы және Серджио Амидей, Селеста Негарвилль және Федерико Феллинидің бірлесіп жазған сценарийіне негізделген 1945 жылғы итальяндық неореалистік соғыс драмасы. Оқиға 1944 жылы Римде өтеді, фильм нацистік оккупация астында күресіп жатқан әртүрлі кейіпкерлер тобының тағдырын және қаладан қашып кетуге тырысқан қарсылық күресшісінің, сондай-ақ католик діни қызметкерінің көмегін көрсетеді. Фильмнің атауы 1943 жылдың 14 тамызында Римді «ашық қала» деп жариялау фактісіне сілтеме жасайды. Бұл Росселлинидің «Неореалистік трилогиясының» бірінші фильмі, одан кейін «Паисан» (1946) және «Германия, нөлдік жыл» (1948) фильмдері жарық көрді. «Ашық қала» итальян неореализмінің ең маңызды және көрнекті туындыларының бірі саналады және итальяндық кинематографияның дамуындағы маңызды кезең. Бұл соғыстан кейінгі алғашқы итальяндық фильмдердің бірі болды, ол халықаралық деңгейде үлкен танылуға ие болды, 1946 жылғы Канн кинофестивалінде беделді «Алтын пальма» жүлдесін жеңіп алды және 19-шы «Оскар» марапаттауында «Ең үздік бейімделген сценарий» номинациясына ұсынылды. Бұл фильм режиссер Росселлиниді, сценарист Феллиниді және актриса Анна Магнаниді халықаралық аренаға шығарды. 2008 жылы фильм Италияның Мәдени мұра министрлігінің «сақталуы тиіс 100 итальяндық фильм» тізіміне енгізілді, бұл тізімде «1942 және 1978 жылдар аралығында елдің ұжымдық естелігін өзгерткен» 100 фильм бар.
Rome, Open City , also released as Open City, is a 1945 Italian neorealist war drama film directed by Roberto Rossellini and co written by Sergio Amidei, Celeste Negarville and Federico Fellini. Set in Rome in 1944, the film follows a diverse group of characters coping under the Nazi occupation, and centers on a Resistance fighter trying to escape the city with the help of a Catholic priest. The title refers to the status of Rome as an open city following its declaration as such on 14 August 1943. The film is the first in Rosselini's "Neorealist Trilogy", followed by Paisan (1946) and Germany, Year Zero (1948). Open City is considered one of the most important and representative works of Italian neorealism, and an important stepping stone for Italian filmmaking as a whole. It was one of the first post war Italian pictures to gain major acclaim and accolades internationally, winning the prestigious Palme d'Or at the 1946 Cannes Film Festival and being nominated for Best Adapted Screenplay Oscar at the 19th Academy Awards. It launched director Rosselini, screenwriter Fellini, and actress Anna Magnani into the international spotlight. In 2008, the film was included on the Italian Ministry of Cultural Heritage’s 100 Italian films to be saved, a list of 100 films that "have changed the collective memory of the country between 1942 and 1978".
Сюжет
1944 жылы Римде Германияның СС әскерлері коммунист, нацистер мен итальяндық фашистерге қарсы қарсылық қозғалысының жетекшісі Луиджи Ферраристі (инженер Джорджио Манфреди деген жалған атпен жасырынып жүр) тұтқындауға тырысады. Ұй иесі оны уақтылы ескертіп, тұтқындаудан құтылу үшін жолға шығады. Ол Франческоның үйіне келеді, ол да қарсылық күресінің мүшесі. Онда ол Франческоның көрінеу жүкті қалыңдығы Пинамен кездеседі, ол көрші пәтерде тұрады. Ол алдымен Луиджиді полиция қызметкері деп күдіктеніп, оған қиындық туғызады, бірақ ол Франческоның одақтасы екенін анық көрсеткенде, оны өз пәтерінде күтуге шақырады. Пинаның көмегімен Луиджи/Джорджо Қарсылық қозғалысына көмектесіп жатқан католик діни қызметкері Дон Пьетромен байланысады. Луиджи одан қала сыртындағы қарсылық күресшілерінің тобына хабарламалар мен ақшаны беруді сұрайды, өйткені ол қазір Гестапоға белгілі және оны өзі істей алмайды. Діни қызметкер мұны өз еркімен істейді. Дон Пьетро келесі күні Пина мен Франческоның үйлену тойын өткізуге де дайын. Франческо дінге көп мән бермейді, бірақ фашистік лауазымды адамнан гөрі патриот діни қызметкерге үйленгісі келеді; ал пәк Пина, керісінше, шешімге прагматикалық тұрғыдан қарайды, өйткені ерлі-зайыпты емес жүкті әйелдің шіркеуде үйленуі мүмкін емес, бірақ Құдай неге айналасындағы адамдарға осындай қорқынышты нәрселерге жол бере алады деген сұрақпен күреседі. Оның баласы Марчелло, біршама қарсылық білдіретін алтарь қызметшісі, өзінің қарсылық күресінде бомбалар орнататын мүгедек жасөспіріммен күреседі. Пинаның қолынан келмейтін әпкесі Лаура онымен бірге тұрады, бірақ нацистер мен фашистерге қызмет ететін кабареде жұмыс істейді. Ол Луиджидің сүйіктісі Маринаның да ескі досы. Марина да кабареде жұмыс істейді және ол тек қана сән-салтанат үшін жезөкшелікке айналып қана қоймай, жергілікті нацистік командир майор Бергманның жұбайы опасыз Ингридтің есірткісіне тәуелді болды. Бергман итальяндық полиция бастығының көмегімен Луиджи Франческоның пәтерінде екеніне күмән келтіреді. Олар сол түстен кейін үлкен ғимаратқа шабуыл жасап, барлығын сыртқа шығарып, ондаған адамды тұтқындайды. Луиджи құтылып кетеді, бірақ Франческоны жүк көлігіне салып, алып кетеді. Оны көріп, Пина оның есімін айқайлап жатқан сарбаздар кордонын бұзады, бірақ оны өлтіреді. Өлім аузында жатқан адам үшін дұға ету деген сылтаумен қарсылық күштерінің қару-жарағының ізін жою үшін ғимаратқа кірген діни қызметкер оны қолына алып, 1-бөлімнің соңында дұға етеді. Екінші бөлім әскери көліктермен конвойдегі пәтерден алып кетілген итальяндық тұтқындардың бірнеше жүк көлігімен басталады, оған қарсылық күресшілері шабуыл жасайды. Тұтқындардың көбі қашып кеткен сияқты. Франческо Луиджимен қайта байланысады. Олар бірге діни қызметкерге барады, ол оларды монастырға жасыруға ұсыныс жасайды. Кейін екеуі Марина тұратын қонақүйге барып, түнді жасырынып өткізеді. Луиджи оның қалай өмір сүріп жатқанын көріп, есірткілерін тапқанда, олар оның таңдаулары туралы айтысады. Оның сөгісінен кек алу үшін ол оны да, Франческоны да нацистерге сатқан. Келесі күні ертең Луиджи, Франческо, Дон Пьетро және австриялық дезертир діни қызметкер де көмектесіп жатыр, монастырға кетеді. Франческо сәл артта қалып, қалған топты немістер тұзаққа түсіріп, австриялық оны екеніне қате сенеді. Ингрид Маринаға теріден жасалған пальто мен тағы да есірткі береді. Нацистер штабында Бергман Ингридке тұтқындарының бәрін таң атпай тұтқындау туралы хабарлар келгенше, қарсылық күштерін күтпеген жерден ұстап алу үшін бәрін алып тастау жоспарын айтады. Содан кейін ол Луиджидің сатқындыққа айырбастау үшін оған мейірімділік танытады. Луиджи бас тартады да, азаптау үшін алып кетеді. Австриялық адам тергеу алдында қорқынышты көрініс көрсетті, ол өз-өзіне қол жұмсайды. Гестапо Луиджиге қамшымен және отпен шабуыл жасады, бірақ еш нәтиже болмады. Бергманн өзі белгілеген мерзімге жетуді мақтан тұтады, одан кейін Дон Пьетроны Луиджиге өзінің ісіне сатқындық жасауға ықпалын қолдануға көндіруге тырысады, Луиджиді атеист және шіркеудің жауы коммунист деп атайды. Дон Пьетро әділ өмір сүруге тырысатын әркім Құдайдың ісіне атсалысып жатыр деп жауап береді. Бергманн Дон Пьетроға Луиджиді азаптауды көруге мәжбүр етеді. Луиджи ештеңе айтпастан қайтыс болғаннан кейін, Дон Пьетро оның денесін жарылқап, оны Құдайдың мейіріміне тапсырады. Луиджидің берілмеуі немістердің, соның ішінде Бергманның сенімін күйретеді, ол олардың "жоғары нәсіл" екенін мақтан тұтқан, ал "құл нәсілінен" ешкім олардың азаптауларына төтеп бере алмайды деген сенімді күйретеді. Марина және Бергманға офицерлер клубында Рейхті сынаған неміс офицері мас күйде Бергманның кеңсесіне кіріп келеді, есік жанындағы азаптау камерасына ашық. Ол Луиджи Бергманның ұсынысын қабылдамай, өліміне дейін азаптауға рұқсат бергенін көргенде, есінен таяды. Гестапо бастығы мен Ингрид оның енді оларға қажет емес екеніне шешім қабылдап, оны құлыптап қояды. Ингрид Маринаның иығына тастаған пальтоны алып, "келесі жолы" қайта қолданатынын айтады. Олар шығып кетер алдында, неміс офицері ақырап айтады: "біз жоғары нәсілміз". Таңертең Дон Пьетроны атуға алып кетеді. Қоғамдық шіркеудің алтарь қызметшілері қарсылық күресшілері оған келгенде олардың сигнал әнін сыбызғымен ойнай бастайды. Нацистер штабына келгенде көзілдірігі сынғандықтан көру қабілеті нашарлаған Дон Пьетро, балалардың құрмет көрсеткенін таниды. Итальяндық оқ ату отряды атуға дайындалады, бірақ діни қызметкерді өлтіргісі келмей, сәл қана қанатын бұрады. Дон Пьетро әлі де дұға оқып тұрғанын көрген неміс офицері, түнінде Бергманға нацистердің әлемді билеу туралы маниясының бекерлігін айтқан адам, оқ ату отрядының командиріне тапсырмасын аяқтауға бұйрық береді. Командир реакция жасамағанда, неміс офицері тапаншасын алып, діни қызметкерді басқа оқпен атып өлтіреді. Балалар қайғыға батып, бас иіп, қала Рим мен Әулие Петр Базиликасының күмбезі көрінетін жерге ақырын кетеді.
In occupied Rome in 1944, German SS troops are trying to arrest Luigi Ferraris (hiding under the alias of engineer Giorgio Manfredi), a communist, and leader of the Resistance against the Nazis and Italian Fascists. The landlady of his rooming house warns him in time for him to elude capture. He sneaks to the home of Francesco, another Resistance fighter. There he encounters Pina, Francesco's visibly pregnant fiancée, who lives in the next apartment. She first suspects Luigi of being a cop and gives him a rough time, but when he makes it clear he is a confederate of Francesco she welcomes him into his apartment to wait for him. With Pina's help Luigi/Giorgio contacts Don Pietro, a Catholic priest who is helping the Resistance. Luigi asks him to transfer messages and money to a group of Resistance fighters outside the city, as he is now known to the Gestapo and cannot do it himself. The priest willingly does so. Don Pietro is also scheduled to officiate at Pina's and Francesco's wedding the next day. Francesco is not very religious, but would rather be married by a patriot priest than a fascist official; the devout Pina, on the other hand, is pragmatic about the decision as it would be unthinkable in normal times for an unmarried pregnant woman to be married in a church but wrestling with why God would allow such terrible things to happen to people as are occurring all around them. Her son, Marcello, a somewhat reluctant altar boy, is involved with a crippled youth fighting his own resistance planting bombs. Pina's feckless sister Laura stays with her, but works in a cabaret serving the Nazis and Fascists. She is also an old friend of Marina, Luigi's girlfriend, who has been looking for him. Marina also works in the cabaret and has not only turned to prostitution for the luxuries she craves but has become addicted to drugs by the treacherous Ingrid, a consort of the local Nazi commander, Major Bergmann. Bergmann, helped by the Italian police chief, suspects that Luigi is at Francesco's apartment. They raid the huge building that afternoon, pulling everyone out and arresting dozens of men. Luigi gets away, but Francesco is thrown in a truck to be hauled off. Seeing him, Pina breaks through a cordon of soldiers screaming his name, but is shot dead. The priest, who was in the building to erase any trace of the Resistance weapons under the guise of praying for a dying man, holds her in his arms and prays as Part I ends. Part II begins with the several trucks of Italian prisoners taken from the apartment building in a convoy with military vehicles, which is attacked by Resistance fighters. Most of the captives appear to escape. Francesco reconnects with Luigi. Together they go to the priest, who has offered to hide them in a monastery. Afterwards the pair go to an inn where Marina lives and works to spend the night in hiding. When Luigi sees how she lives and finds her drugs they quarrel over her choices. Seeking revenge for his rebuke, she betrays both him and Francesco to the Nazis. The next morning Luigi, Francesco, Don Pietro, and an Austrian deserter the priest is also aiding, leave for the monastery. Francesco lags slightly behind, and is able to escape when the rest of the party is ambushed by Germans, who mistakenly believe the Austrian is him. Marina is rewarded by Ingrid with a fur coat and more drugs. At Nazi headquarters Bergmann tells Ingrid of his plan to extract everything from his captives before dawn in order to take the Resistance by surprise before news of their capture can get back to it. He then offers leniency to Luigi in return for betrayal. Luigi refuses and is taken off to be tortured. The Austrian, who has already displayed cowardice at the prospect of interrogation, hangs himself in his cell. The Gestapo assault Luigi in waves with whips and a blow torch, in vain. Obsessed with meeting the deadline he has set himself, Bergmann next tries to convince Don Pietro to use his influence on Luigi to betray his cause, describing Luigi as an atheist and communist who is an enemy of the Church. Don Pietro placidly responds that anyone who strives to live a righteous life is doing God's work. Bergmann then forces Don Pietro to watch Luigi's torture. When Luigi dies without revealing anything, Don Pietro blesses his body and commends him to God's mercy. Luigi's refusal to yield shakes the confidence of the Germans, including Bergmann, who had boasted that they were the "master race", and no one from a "slave race" could withstand their torture. Marina and a German officer who had bad mouthed the Reich to Bergmann earlier in the officers' club stumble drunk into Bergmann's office with the door opened to the adjoining torture cell. When she sees that Luigi has refused Bergmann's deal and allowed himself to be tortured to death, she faints. The Gestapo chief and Ingrid decide that she is now useless to them and order her locked up. Ingrid removes the coat Marina had draped over her shoulders, saying she'll use it again "the next time". While she and Bergmann exit, the German officer murmurs disdainfully, "we are a master race". In the morning Don Pietro is taken to be executed. The parish altar boys resistance fighters show up and begin whistling their signal tune to him. Effectively sightless since his glasses were broken being thrown roughly into a cell upon arrival at Nazi headquarters, Don Pietro is heartened when he recognizes the boys' tribute. An Italian firing squad readies to shoot, but aims slightly off when it fires, unwilling to kill a priest. Seeing Don Pietro still mumbling prayers the presiding German officer, the same man who while drunk had decried the futility of the Nazi obsession with world dominance the night before to Major Bergmann, shouts at the commander of the firing squad to finish his task. When the commander does not react, the German officer draws his pistol and kills the priest with a shot to the head. The boys bow their heads in grief and slowly depart, the city of Rome and the dome of St. Peter's Basilica visible in the background.
Даму
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған кезде Росселлини «Дезидерио» фильмін тоқтатты, себебі жағдай оны аяқтауға мүмкіндік бермеді (бірақ кейіннен 1946 жылы Марчелло Пальеро оны аяқтады, ал Росселлини одан бас тартты). 1944 жылға қарай Италияда киноиндустрия дерлік жоқ еді, ал фильмнің бастапқы қаржыландыру көздері белгісіз. Росселлини бастапқыда Италиядағы партизан қозғалысына көмектескені үшін нацистер атып өлтірген католик священнигі Дон Пьетро Морозини туралы «Сторие ди вчера» деген деректі фильм түсіруді жоспарлаған еді. Германия қаладан шыққаннан кейін ол көп ұзамай Римде бірнеше сценарийшілермен кездесуін бастады. Федерико Феллини бастапқыда оған қосылуға құлшынбады, өйткені ол оккупация кезінде партизандық іс-қимылдарды жақтырмады.
By the end of World War II, Rossellini had abandoned the film Desiderio, as conditions made it impossible to complete (though it was later finished by Marcello Pagliero in 1946 and disowned by Rossellini). By 1944, there was virtually no film industry in Italy, and the origins of the film's initial funding are unclear. Rossellini had initially planned a documentary titled Storie di ieri on the subject of Don Pietro Morosini, a Catholic priest who had been shot by the Nazis for helping the partisan movement in Italy, and began meeting with a number of screenwriters in Rome shortly after Germany abandoned the city. Federico Fellini was initially uninterested in joining, as he had disapproved of partisan action during the occupation.
Өндіріс
Нацистер Римді 1944 жылдың 4 маусымында тастап кетті; одақтастар келесі күні қорғалмаған қаланы басып алды. Фильмнің түсірілімі 1945 жылдың қаңтарында қиын жағдайда басталды, стилі жағдайға байланысты қалыптасты. Cinecittà студиясы сол кезде қолжетімді болмады, себебі ол соғыста зақымдалған және қазіргі уақытта одақтас әскерлер тарапынан көшіп қонғандарды орналастыру үшін тартылып алынған еді. Алдо Вентурини, инвестициялауға аздап капиталы бар жүн саудагері, фильмді қаржыландыруға қатысты. Бірнеше күн түсірілімнен кейін ақша жетіспеуіне байланысты өндіріс тоқтады, ал Росселлини Вентуриниді фильмді продюсер ретінде аяқтауға көндірді, бұл оның инвестицияларын сақтаудың жалғыз жолы екенін дәлелдеді. Жаңа йорк тұрғыны Род Э. Гейгер, киноның әлемдік жетістігіне үлкен үлес қосып, Сигнал корпусының сарбазы, өндіріс фильмсіз қалған кезде Росселлинимен кездесті. Гейгерде қысқа бөліктер мен толық рулондарға қол жеткізілім болды, олар бұлыңғыр, сызылған немесе басқаша қолдануға жарамсыз деп танылуы мүмкін, оларды Сигнал корпусы үнемі тастап отырды. Ол осы материалдың жеткілікті мөлшерін фильмді аяқтау үшін ұсынды. Римдегі өмірдің ауыршылығы мен кедейлігін шынайы бейнелеу үшін Росселлини көбінесе кәсіби емес актерлерді жалдады; бірнеше ерекшеліктердің ішінде белгілі актерлер Фабрици мен Анна Магнани болды. Росселлинидің айтуынша, "өз және актерлердің көңіл-күйі мен көзқарастарымен басшылыққа алынған сәттегі жағдай" түсірілгендерді анықтады және ол сценарийге қарағанда импровизацияға көбірек сүйенді. Ол сондай-ақ бұл жұмыстың "бәріміз сезінетін, бірақ мен үшін ерекше қорқыныш туралы фильм екенін" айтты. "Мен де жасырынуға мәжбүр болдым. Мен де қашып жүрдім. Менің достарым тұтқындалып, өлтірілді". Росселлини мелодраманың дәстүрлі тәсілдерін, мысалы фильмнің басты кейіпкерлерін анықтау және жақсы мен жаманды анық ажырату сияқты амалдарға сүйенді. Фильмнің маңызды орындары үшін төрт ішкі декорация ғана құрылды. Өндіріс 1945 жылдың маусымында аяқталды. Фильмнің деректі немесе киножурнал стилі оның өндірісінде қолданылған әртүрлі фильмдерді көрсетеді. 1995 жылы Cineteca Nazionale түпнұсқаны қалпына келтірген кезде, бастапқы негатив үш түрлі түрден тұратынын мәлімдеді: сыртқы сахналар үшін Ferrania C6, ал ішкі сахналар үшін сезімтал Agfa Super Pan және Agfa Ultra Rapid. Бұрын түсіндірілмеген кескіннің жарықтығы мен тұрақтылығындағы өзгерістер енді жеткіліксіз өңдеуге, соның ішінде өзгермелі даму уақытына, даму ваннасында жеткіліксіз араластыруға және жеткіліксіз бекітуге байланысты деп есептеледі. Италия Германияның одақтасы болған Муссолини кезінде соғыстың алғашқы жылдарында түсірілген фильмдерден (британдықтарды, американдықтарды, гректерді, орыстарды және басқа одақтас елдерді, сондай-ақ эфиопиялықтарды, коммунистерді және партизандарды қарсыластар ретінде бейнелеген) ерекшеленеді. "Рим, ашық қала" соғыс кезіндегі итальяндық фильмдердің бірі болды, онда күрес немістер мен итальяндық фашистерге қарсы деп бейнеленді. Италияға одақтастардың 1943 жылы шабуыл жасағанына қарамастан, фильмде одақтастардың болуына немесе жақын арада келуіне ешқандай із жоқ; оның орнына, ол ұзақ күрес ретінде сипатталғанның "басталуы" ғана екендігі айтылады, Римді нацистердің эвакуациялауы емес, ол бұрыннан болған оқиға.
The Nazis abandoned Rome on June 4, 1944; the Allies occupied the undefended city the next day. Shooting for the film began in January 1945 under precarious conditions, with its style developing from circumstance. The facilities at Cinecittà Studios were unavailable at the time, as they had been damaged in the war and were then currently requisitioned by Allied forces to house displaced persons. Aldo Venturini, a wool merchant with some capital to invest, was involved in financing the film. After a few days of shooting production had stopped due to lack of cash, and Rossellini convinced Venturini to complete the film as a producer, arguing that it was the only way to safeguard his investment. New Yorker Rod E. Geiger, a soldier in the Signal Corps who eventually became instrumental in the movie's global success, met Rosselini at a point when the production was out of film. Geiger had access to film short ends and complete rolls that might have become fogged, scratched, or otherwise deemed unfit for use that the Signal Corps regularly threw away. He provided enough of this stock for the picture to be completed. In order to authentically portray the hardships and poverty of life in Rome under the occupation Rossellini hired mostly non professional actors; a few exceptions included established stars Fabrizi and Anna Magnani. According to Rossellini, "the situation of the moment guided by my own and the actors' moods and perspectives" dictated what was shot, and he relied more on improvisation than on a script. He also stated that the work was "a film about fear, the fear felt by all of us but by me in particular. I too had to go into hiding. I too was on the run. I had friends who were captured and killed." Rossellini relied on traditional devices of melodrama, such as identification of the film's central characters and a clear distinction between the primary good and evil ones. Only four interior sets were constructed for the more important locations of the film. Production ended in June 1945. The film's documentary or newsreel style reflects in part different film stocks used in its production. When the Cineteca Nazionale restored the print in 1995 it stated that the original negative consisted of just three different types: Ferrania C6 for outdoor scenes, and the more sensitive Agfa Super Pan and Agfa Ultra Rapid for interiors. The previously unexplained changes in image brightness and consistency are now attributed to inadequate processing, including variable development times, insufficient agitation in the developing bath, and insufficient fixing. Unlike films made in the early years of the war (when Italy was Germany's ally under Mussolini) that depicted the British, Americans, Greeks, Russians and other allied countries, as well as Ethiopians, communists, and partisans, as antagonists, Rome, Open City was one of the early Italian films of the war to depict the struggle as being against the Germans and Italian fascists. Even though the Allied Invasion of Italy took place in 1943, there is no trace of any Allied presence or imminent arrival in the movie; instead, references are made to it being only "the beginning" of what was characterized as a long struggle ahead, not a Nazi evacuation of Rome that had already occurred.
Тарату
Фильм Италияда 1945 жылдың 27 қыркүйегінде көрсетілді, Римдегі соғыс салдары әлі толыққанды жойылмаған еді. АҚШ-тағы тұңғыш көрсетілім 1946 жылдың 25 ақпанында Нью-Йоркте өтті. Америкалық үлестірілімі цензурадан өтіп, шамамен 15 минутқа қысқартылды. Фильмнің Италиядан АҚШ-қа дейінгі жолы туралы әңгіме Федерико Феллинидің 1996 жылы жарық көрген "Sweet Beginnings" атты өмірбаяндық эссесінде баяндалған. Род Э. Гейгер, Римде орналасқан АҚШ армиясының қарапайым сарбазы, Росселлини мен Феллиниді G.I. би үйін жарықтандыруға арналған электр желісіне тікелей қосылғанда кездестірді. Роберто Росселлинидің өмірі мен шығармалары атты кітабында автор Таг Галлахер 29 жастағы Гейгерді "оның және жаңа итальян киносының бүкіл әлемге танылуына ең көп үлес қосқан адам" деп сипаттайды. Соғысқа дейін Гейгер американдық шетелдік фильмдерді таратушы және көрсетуші компанияда жұмыс істеген, бұл фильмнің АҚШ-та көрсетілуіне көмектескен. Алғысын білдіре отырып, Росселлини Гейгерге қосымша продюсер ретінде атау берді. Феллинидің Гейгердің фильмге қатысуы туралы айтқан сөздері 1983 жылы Гейгердің Феллиниге қарсы қорлауға байланысты арызымен аяқталған сот процесіне себеп болды, бірақ ол сәтсіз аяқталды.
The film opened in Italy on 27 September 1945, with the war damage to Rome not yet repaired. The United States premiere followed on 25 February 1946 in New York. The American release was censored, resulting in a cut of about 15 minutes. The story of the film's journey from Italy to the United States is recounted in Federico Fellini's autobiographical essay "Sweet Beginnings" published in 1996. Rod E. Geiger, a U. S. Army private stationed in Rome, met Rossellini and Fellini after catching them tapping into the power supply used to illuminate the G. I. dancehall. In the book The Adventures of Roberto Rossellini, author Tag Gallagher credits Geiger at age 29 as the "man who more than any single individual was to make him and the new Italian cinema famous around the world." Before the war, Geiger had worked for an American distributor and exhibitor of foreign films which helped facilitate the film's release in the United States. In gratitude, Rossellini gave Geiger a co producer credit. Fellini's account of Geiger's involvement in the film was the subject of an unsuccessful 1983 defamation lawsuit Geiger brought against Fellini.
Сыни жауап
Рим, ашық қала итальяндық көрермендер тарапынан алғашқы көрсетілімінде орташа қабылдауға ие болды, себебі итальяндықтар соғыстан кейін назарларын аударуды қалағандары айтылды. Алайда, фильмнің басқа елдердегі беделі артып, танымалдылығы өсті. Бұл фильм итальян киносына халықаралық назар аударды және кинодағы неореализмнің көрнекті үлгісі саналады, сондықтан «Паиза» және «Германия жыл 0» фильмдерімен бірге Росселлинидің «Неореалистік трилогиясы» деп аталады. Роберт Бургойн оны «Андре Базеннің сындық анықтамасын қалыптастырған неореализмнің кинематографиялық шығармашылығының кемелді үлгісі» деп сипаттады. Росселлини өзі неореализм деп аталатын стильді өзінің бұрынғы «Ақ кеме» фильмінде көріп, оның да осылай екенін мәлімдеді. Кейбір итальяндық сыншылар неореализмді 1930 жылдардағы итальяндық фильмдердің, мысалы, Франческо Де Робертис және Алессандро Бласетти сияқты режиссерлердің туындысы деп санайды. Соңғы зерттеулер бұл фильмнің шынтуайтты неореализмнен гөрі мелодрамалық екенін көрсетеді. Сыншылар католик Пина мен коммунист Франческоның болашақ некесінің «шынайы тарихи қарсылықта коммунистер мен католиктердің ынтымақтастығын мойындайтыны» туралы пікірде дауласып жүр. «The New York Times» газетінің киносыншысы Босли Кроутер фильмге жоғары баға беріп, «Дегенмен, фильмнің жалпы әсері – нағыз өмірлік тәжірибе сезімі, ол орындаушылық шеберлік пен режиссураның нәтижесінде қол жеткізіледі. Ең кереметі – дін қызметкері Альдо Фабрицидің қадір-қасиет пен адамгершілікпен қиын рөлді сомдауы. Карсылық қозғалысының жетекшісі Марчелло Пальеро да өте жақсы, ал Анна Магнани өлтірілген әйел рөлін кішіпейілділік пен шындықпен ойнайды. Қалған актерлердің ойыны да жоғары деңгейде, тек неміс командирі рөліндегі Гарри Фейсттің өршілдігі шамадан тыс қатыгездікке ие, бірақ мұны түсінуге болады» деп жазды. Фильм сыншысы Уильям Вольф әсіресе Пинаның атылған көрінесін жоғары бағалап, «кинодағы санаулы көрінестердің ішінде Магнанидің қолын созып, камераға қарай өлімге бет бұрған күші бар» деді. Рим папасы Франциск бұл фильмді өзінің сүйікті фильмдерінің бірі деп атады. 2019 жылдың шілдесіне қарай фильм Rotten Tomatoes сайтында 42 рецензия негізінде 100% мақұлдау рейтингіне ие болды, орташа бағасы 9.08/10 құрады. Сайттың сыншыларының консенсусы былай деді: «Ашық қала өзінің таныс сюжеттік желісін үш өлшемді кейіпкерлермен және терең мазмұнмен толтырады, бұл керемет және әлі де күшті резонанс тудыратын кинематографиялық жетістікке жетеді».
Rome, Open City received a mediocre reception from Italian audiences when it was first released when Italian people were said to want escapism after the war. However, it became more popular as the film's reputation grew in other countries. The film brought international attention to Italian cinema and is considered a quintessential example of neorealism in film, so much so that together with Paisà and Germania anno zero it is called Rossellini's "Neorealist Trilogy". Robert Burgoyne called it "the perfect exemplar of this mode of cinematic creation [neorealism] whose established critical definition was given by André Bazin". Rossellini himself traced what was called neorealism back to one of his earlier films The White Ship, which he claimed had the same style. Some Italian critics also maintained that neorealism was simply a continuation of earlier Italian films from the 1930s, such as those directed by filmmakers Francesco De Robertis and Alessandro Blasetti. More recent scholarship points out that this film is actually less neo realist and rather melodramatic. Critics debate whether the pending marriage of the Catholic Pina and the communist Francesco really "acknowledges the working partnership of communists and Catholics in the actual historical resistance". Bosley Crowther, film critic for The New York Times, gave the film a highly positive review, and wrote "Yet the total effect of the picture is a sense of real experience, achieved as much by the performance as by the writing and direction. The outstanding performance is that of Aldo Fabrizi as the priest, who embraces with dignity and humanity a most demanding part. Marcello Pagliero is excellent too, as the resistance leader, and Anna Magnani brings humility and sincerity to the role of the woman who is killed. The remaining cast is unqualifiedly fine, with the exception of Harry Feist in the role of the German commander. His elegant arrogance is a bit too vicious – but that may be easily understood." Film critic William Wolf especially praised the scene where Pina is shot, stating that "few scenes in cinema have the force of that in which Magnani, arms outstretched, races towards the camera to her death." Pope Francis has said that the film is among his favorites. As of July 2019 the film had a rare approval rating of 100% on Rotten Tomatoes, based on 42 reviews, with an average rating of 9.08/10. The site's critics' consensus reads: "Open City fills in the familiar contours of its storyline with three dimensional characters and a narrative depth that add up to a towering – and still powerfully resonant – cinematic achievement."
Басқа медиа
"Рим, ашық қала" фильмінің түсіріліміне дейін және түсірілім барысында режиссер мен топ кездескен қиындықтар 1996 жылы Карло Лиццанидің "Celluloide" фильмінде көркемделіп бейнеленген, онда Массимо Гини Росселлини рөлін сомдады. 2004 жылы Лаура Мускардин түсірген "Римнің ашық қала балалары" атты деректі фильм шықты.
The difficulties encountered by the director and crew before and during the shooting of "Rome, Open City" are dramatized in the 1996 film Celluloide by Carlo Lizzani and in it Massimo Ghini plays the role of Rossellini. In 2004, The Children of Rome Open City was released, a documentary directed by Laura Muscardin.
Ұлттық тексеру комитеті сыйлығы
ЖылСанатТөмендегілердің ішіндегісіҮміткерНәтиже1946Үздік актрисаАнна МагнаниҮздік шетелдік фильмТоп-10 фильмдерNo. 2
YearCategoryNomineeResult1946Best ActressAnna MagnaniBest Foreign Language FilmTop Ten FilmsNo. 2