Кіріспе

1915 жылы Реджинальд Баркер режиссерлік еткен америкалық үнсіз көркем фильм.

"Италиялық" – 1915 жылы түсірілген америкалық үнсіз көркем фильм. Ол АҚШ-қа қалыңдық табу үшін келген, бірақ Нью-Йорктің төменгі шығыс жағындағы үйлердің бірінде әйелі мен баласымен бірге тұрып, аяқ киім тазалап жұмыс істеуге мәжбүр болып, қайғылы оқиғаларға ұшырайтын итальяндық гондольердің тағдырын баяндайды. Фильмді Томас Х. Инс өндірді, режиссері – Реджинальд Баркер, ал сценарийін С. Гарднер Салливан мен Инс бірлесіп жазды. Фильмде сахна актері Джордж Бебан итальяндық иммигрант Пиетро "Беппо" Доннетті рөлінде ойнады. 1991 жылы АҚШ Конгресс кітапханасы бұл фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танып, Ұлттық кино тізіліміне енгізіп сақтауға алды.

Сюжет

Фильм Пьетро "Беппо" Доннеттидің тарихын айтады. Донетти – Италияның Венеция қаласындағы кедей, бірақ бақытты гондольер. Беппо Аннетт Анчеллоға ғашық болады, бірақ оның әкесі Трудо оны табысты кәсіпкерге үйлендіргісі келеді. Егер Беппо бір жылдың ішінде өзін көрсетсе, Трудо оған Аннеттке үйленуге рұқсат береді. Беппо Америкаға бақыт табу үшін кетеді және Нью-Йорк қаласының көшесінде аяқ тазалаушы болып жұмыс істейді. Ол ирландиялық бөлім басшысы Билл Корриганнан ақша қарыздап алып, Аннетті шақыртады. Қарсылығында Беппо Корриганның үміткеріне итальяндықтардың дауысын алуға көмектеседі. Аннет Нью-Йоркке келген соң Беппоға үйленеді, ал келесі жылы Тони есімді ұлдары болады. Беппо, Аннет және Тони төменгі Шығыс жағындағы үйлерінде бақытты өмір сүреді. Осы бақытты күй баланың ыстыққа байланысты қызуы көтерілгенде бұзылады. Дәрігер оларға балаға пастеризацияланған сүт беруді бұйырады. Беппо қымбат сүтті алу үшін ақша табу үшін тырысады. Сүт сатып алуға бара жатқанда Беппо тоналып қалады. Ол өзін тонағандарға шабуыл жасайды және тұтқындалады. Беппо түрмеде баласына көмектесу үшін Корриганнан өтінеді: "Мен балам үшін сүт алуым керек, әйтпесе балам өледі". Корриган Беппоға көмектеспейді, ал Беппо түрмеде болған бес күннің ішінде оның баласы қайтыс болады. Беппо түрмеден шыққаннан кейін Корриганның кішкентай қызы ауырғанын біледі және ұлының өлімі үшін кек алу үшін Корриганның қызын өлтіруге ант етеді. Беппо Корриганның үйіне тығылып кіреді, бірақ Корриганның қызы төсекте жатқанын көргенде, жоспарын орындай алмайды және баланы зардапсыз қалдырады. Оқиғаның соңғы көрінісінде Беппо ұлының қабіріне гүлдер қойып, жылап отырғаны көрсетіледі.

Пролог және эпилог

Фильмде оқиғаны шеңберлеу үшін пролог пен эпилог пайдаланылады. Прологта сахнадағы перде көтеріліп, басты рөлдегі Джордж Бебан зәулім пәтерде темекі шегуге арналған жакет киіп отырады. Ол диванға отырып, Томас Х. Инс пен К. Гарднер Салливанның "Италиялық" атты кітабын ашады. Ол оқуды бастағанда, фильм оқиғаға көшеді. Эпилогта фильм Беппоның ұлының қабіріне тиесіліп отырған суретінен Бебанның кітаптың соңғы бетін ашып, кітапты жауып, ойша тұрған көрінісіне ауысады. Сосын сахнадағы перде түсіріледі. Кейбір сыншылар пролог пен эпилогтың мақсаты – танымал сахна актері Бебанның өнер талантына сай келетін әңгімені таңдауын көрсету болғанын айтты.

Өндіріс

Тарихи мәліметтер Томас Инс пен К. Гарднер Салливан бастапқыда жобаларын «Даго» деп атағанын, бірақ фильмнің жұлдызы Джордж Бебанның өтінішімен атауын өзгертуге келіскенін көрсетеді. «Итальяндық» Бебан үшін кинодағы тұңғыш рөл болды, ол Бродвей актері және этникалық карикатураларға маманданған водевиль артисі ретінде танымал болған. Бебан жобаға 7000 доллар жалақы және фильм пайдасының бір бөлігін алу шартымен ғана қосылуға келісті. Инс пен Салливан фильмнің сюжетін жазған деп есептелсе де, кинотарихшысы Кевин Браунлоу сюжеттің бұрынғы «Independent Moving Pictures» (Инстің бұрынғы жұмыс берушісі) фильмінен – «The Wop» (1913) фильмінен алынғанын көрсетті. «Итальяндық» фильміндегі ең жарқын көріністердің бірі – Беппо мен оның қарақшылары арасындағы төбелес. Бұл көрініс экранда бес минутқа созылады, ал газет хабарламасында «Инсевиллдегі ең ірі адамдар көріністе пайдаланылды» делінген. «Итальяндық» фильмінің түсірілімі туралы жарияланған хабарда фильмнің үйлену салтанатындағы көрінісі үшін жүз фунт күріш сатып алынғаны айтылған. Бір күні кешке студияның «мүліктік қызметкері» 50 фунт күрішті «Инсевилл» студиясында жабылмаған күйі қалдырған. «Күшті жаңбыр салдарынан әрбір дән үлкеніп, көлемі ұлғайды», сондықтан тағы 50 фунт күріш сатып алу қажет болды.

Алғашқы тексерулер

"Итальян" фильмі жарық көргеннен кейін Лос-Анджелес Таймс газеті фильмге жағымды пікір берді, онда былай делінген: "Джордж Бебаннан кем шеберлік танытқан актер Пиетро рөліндегі "Итальян" фильміндегі мүмкіндіктерді жіберіп алуы мүмкін. Оқиға адамның қызығуын оятып, кейіпкерді толық түсінуді қажет етеді, ал Бебан көрінісі мен қимыл-қозғалысы арқылы рөлдің қиындығына толыққанды жауап береді. Бәрі де адамның қызығуын оятатын оқиғаны құрайды. Баланың қажеттіліктердің жетіспеуінен қаза болуының қайғысы және кедей итальянның түрмеге қамалуы – геттоның нағыз сабағы". "Вашингтон Пост" газеті оны "таң қалдыратын оқиға" және "гето өмірінің қарапайым оқиғасы, осы қараңғы әлемде махаббат, сенім және адалдық сияқты құндылықтардың бар екенін көрсетеді" деп атады. Индиана штатының Форт-Уэйн қаласындағы газет фильмді "сирек кездесетін тартымдылығымен және ерекше жылылығымен" мақтап, былай деп қорытындылады: "Бұл – тақырыбы әдемі әрі таңғажайып оқиға. Оның қарапайымдығы мен адамгершілігі көрерменнің жүрегіне тікелей үңіледі". Сол газеттегі тағы бір мақалада "оқиғаның қарапайым сұлулығы" мақталып, Бебанның актерлік шеберлігі де жоғары бағаланды: "Пьетро Доннеттидің қиын рөлін сомдаған Джордж Бебан керемет актерлік жұмыс жасады. Бұл актер мимиканы өнердің ең жоғары деңгейіне жеткізді. Оның бет-әлпеті әрбір сезімді нақты бейнеледі, әр түрлі көңіл-күйді шынайы көрсетті, сондықтан ол пантомима артисі емес пе деп ойлау қиын болды. Жүрек қайта-қайта ауырғандағы көздің жоғары қарауы, көңілі көтерілгендегі латын мінезінің қуанышы – осы суретші бұл тұстарын да керемет бейнеледі, көрерменді қоздырып, әсерге толтырды". Техас штатының Сан-Антонио қаласындағы газет Беппоға деген фильмнің "күнәсіз юморын" мақтап, былай деді: "'Итальян' Томас Х. Инсстің шедеврi ретiнде қарастырылады және оның 'Құдайлардың ашуы', 'Тайфун' және 'Битiм' фильмдерiнен де артық деп айтылады".